Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Papież solidaryzuje się z ofiarami przemocy i wzywa do pokoju (25 grudnia). W wygłoszonym w dzień Bożego Narodzenia orędziu „Urbi et Orbi” Jan Paweł II potępił wszelkie formy ucisku, przemocy i wojen (zob. fragmenty orędzia obok).

• Papież modlił się o pokój dla Ziemi Świętej (24 grudnia). W czasie Pasterki Jan Paweł II apelował o solidarność całego Kościoła z chrześcijanami w Ziemi Świętej: „Jesteśmy z wami, drodzy Bracia i Siostry, ze szczególnie intensywną modlitwą. Wraz z wami przeżywamy obawę o losy całego Bliskiego Wschodu. Oby Pan zechciał wysłuchać naszej prośby! Niechaj z tego Placu, centrum świata katolickiego, zabrzmią raz jeszcze z odnowioną mocą słowa aniołów skierowane do pasterzy: »Chwała na wysokości Bogu a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania«. Nie może zachwiać się nasza ufność, tak jak nie może się załamać nasze zadziwienie przed żłóbkiem. Rodzi się dzisiaj Ten, który daje światu pokój”. „Chciałbym – mówił dalej Jan Paweł II – ażeby dzisiejszej nocy wspólnoty chrześcijańskie w Ziemi Świętej odczuły pełną solidarność całego Kościoła. Ze wzruszeniem powracam myślami do dni mej pielgrzymki jubileuszowej do Ziemi Świętej. Powracam myślami do owej groty, w której dostąpiłem łaski zatrzymania się na modlitwie. Całuję w duchu ową błogosławioną ziemię, z której wyrosła dla świata nieśmiertelna radość. Myślę z niepokojem o Miejscach Świętych, a w sposób szczególny o mieście Betlejem, gdzie – niestety – z powodu trudnej sytuacji politycznej, nie będą mogły odbyć się zgodnie z tradycją piękne obrzędy Bożego Narodzenia”.

• Jan Paweł II apelował o solidarność z ubogimi (24 grudnia). W rozważaniach przed modlitwą Anioł Pański Papież tłumaczył, że do troski o ubogich zachęca scena narodzin Pana Jezusa, który przyszedł na świat w ubogiej stajence, mając za kolebkę żłóbek. „W oprawie skrajnego ubóstwa – nauczał Jan Paweł II – Bóg stał się jednym z nas. Narodził się w ten sposób Jednorodzony Syn Ojca, oczekiwany przez ludzi, Święta Brama zbawienia, która wprowadza nas do pełni życia nieśmiertelnego. W grocie obok Jezusa jest Maryja, Dziewica Matka, która umiała przyjąć w całkowitym posłuszeństwie słowo Boże. Jest Józef, jej czysty małżonek, posłuszny tajemniczym planom Wszechmocnego nawet wtedy, gdy wydarzenia zdawały się niezrozumiałe i trudne do przyjęcia. Scena ta w swej prostocie stanowi milczące zaproszenie do zrozumienia tajemnicy Bożego Narodzenia w jej właściwym znaczeniu: tajemnicy pokory i miłości, radości i otwarcia na biednych”. „Podczas gdy w domach trwają ostatnie prace przy żłóbku i przygotowania do spędzenia Świąt w prawdziwej harmonii rodzinnej – mówił dalej Jan Paweł II – niech nie zabraknie gestu solidarności z tymi, którzy niestety będą przeżywać te dni w samotności i cierpieniu. Tym większa będzie radość z tego święta, im bardziej będziemy umieli dzielić ją nie tylko w rodzinie, z przyjaciółmi, ale także z tymi wszystkimi, którzy oczekują od nas konkretnej pamięci”.

• Ewangelie przyjmuje się nawet za cenę życia (26 grudnia). Także w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia Jan Paweł II odmówił z wiernymi modlitwę „Anioł Pański”. Aby przyjąć godnie Jezusa i przedłużyć radość Nocy Świętej, trzeba przyjąć naukę Ewangelii, nawet za cenę życia, tłumaczył Papież nawiązując do obchodzonego tego dnia święta św. Szczepana męczennika. „O ile nie wszyscy wezwani są do tego – mówił Jan Paweł II – by przelać swą krew za Chrystusa, o tyle każdy chrześcijanin musi w każdej sytuacji życiowej postępować zgodnie z wiarą. Podążanie za Ewangelią to bez wątpienia droga trudna i wymagająca, krzepiący jednak jest dar, jaki Pan ofiarowuje ludziom dobrej woli. Aniołowie zapowiadają bowiem Pasterzom w Betlejem: »na ziemi pokój ludziom Bożego upodobania«. Tak upragniony i wyczekiwany pokój, jedyny, który może ukoić sumienie i serce każdego człowieka, zapewniony jest wszystkim, którzy mimo życiowych prób potrafią przyjąć słowo Boże oraz zobowiązują się wytrwale stosować do niego aż do końca”.

• Papież o sektach. Sekty są „aberracyjną formą uczuć religijnych, żerującą na najgłębszych potrzebach i tęsknotach ducha ludzkiego” – powiedział Jan Paweł II zwracając się do uczestników audiencji jubileuszowej, wśród których były rodziny osób zniewolonych przez sekty. „Sekty – mówił Jan Paweł II – proponują perspektywy iluzorycznego i zawodnego zaspokojenia. Od dawna Kościół z niepokojem patrzy na to zagadnienie, dotykające samego serca życia chrześcijan. Rozprzestrzenianie się sekt musi być dla ludzi wierzących bodźcem do pogłębienia swych przekonań religijnych”.

• Bilans Roku Jubileuszowego. 24,5 mln osób odwiedziło Rzym w roku Wielkiego Jubileuszu. Poinformował o tym dyrektor rzymskiej agencji do spraw przygotowań do Wielkiego Jubileuszu Luigi Zanda. Najwięcej, bo aż 2 mln osób przybyło do Wiecznego Miasta w sierpniu, by uczestniczyć w Światowym Dniu Młodzieży. Z okazji otwarcia Drzwi Świętych w Boże Narodzenie 1999 r. przybyło 1,4 mln osób, 340 tys. pielgrzymów przebywało w czasie świąt Wielkanocnych i ok. 200 tys. – z okazji Jubileuszu świata pracy. Opiekę nad przybywającymi do Rzymu pielgrzymami sprawowało ogółem 70 tys. wolontariuszy, spośród których 23 tys. pracowało w czasie Światowego Dnia Młodzieży. Nie zawiedli także rzymianie – uważa Zanda – gdyż wykazali zrozumienie, byli gościnni i cierpliwie znosili wszystkie niedogodności.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• 15 chrześcijan zginęło w zamachach bombowych na archipelagu Moluków (24 i 25 grudnia). O ich dokonanie podejrzewa się islamskich ekstremistów. Ładunki eksplodowały podczas liturgii Bożonarodzeniowych w 8 tamtejszych miastach. Bomby wybuchały również w stolicy Indonezji, Dżakarcie. Siedem świątyń katolickich i protestanckich zostało uszkodzonych. Tuż przed pasterką koło katedry katolickiej w Dżakarcie eksplodował samochód-pułapka. Arcybiskup Dżakarty, kard. Julius Darmaatmadja, wezwał katolików do przebaczenia i zaniechania odwetu, “nawet jeśli wiemy, kto jest odpowiedzialny za wybuchy”. Hierarcha wyraził żal, że w wyniku ataków ucierpiało również wielu muzułmanów.

Katolicki biskup molukańskiej diecezji Ambon, Petrus Canisius Mandagi, zwrócił się z dramatycznym apelem o pomoc do sekretarza generalnego ONZ, Kofiego Annana. Jego zdaniem kres prześladowaniom tamtejszych chrześcijan położyć może jedynie interwencja międzynarodowych sił pokojowych. Biskup przypomniał, że katolicy i protestanci zmuszani są pod groźbą śmierci do przechodzenia na islam. Krwawe żniwo molukańskiego konfliktu to 4500 zabitych. Bezpośrednią przyczyną jego wybuchu była sprzeczka muzułmańskiego kierowcy autobusu z chrześcijańskim pasażerem w styczniu 1998 r.

• Katolicki ksiądz, Benjamin Inocencio został zamordowany na filipińskiej wyspie Jolo. 41-letniego kapłana zastrzelili rebelianci z islamskiej organizacji “Abu Sayyaf”. Filipińska policja zatrzymała podejrzanych o dokonanie zabójstwa.

• Ponad 80 tys. wiernych przybyło do Barcelony na 23. Europejskie Spotkanie Młodych organizowane przez Wspólnotę z Taizé (28 grudnia). Tematem przewodnim czterodniowego Spotkania jest “Życie wewnętrzne i odpowiedzialność za innych”. Brat Roger, założyciel Wspólnoty, witając młodych Europejczyków zaapelował o braterską pomoc dla “biednych we wszystkich częściach świata”. Natomiast Jan Paweł II wezwał przybyłą do Barcelony młodzież, by u progu trzeciego tysiąclecia wielkodusznie i z radością przyczyniała się do światowego braterstwa i pojednania. Co czwarty uczestnik spotkania jest Polakiem.

Tegoroczne spotkanie przypada w 60. rocznicę powstania Wspólnoty z Taizé, której celem jest działalność pokojowa i ekumeniczna. Z tej okazji Jan Paweł II, patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I, moskiewski patriarcha Aleksy II oraz anglikański arcybiskup Canterbury George Carey przesłali gratulacje i życzenia adresowane do braci z Taizé i uczestników barcelońskiego spotkania. “Duch tolerancji, braterstwa i solidarności, który charakteryzuje wasze spotkania, jest przykładem dla całego świata” – napisał w liście sekretarz generalny ONZ Kofi Annan.

• “To najsmutniejsze w mijającym stuleciu Boże Narodzenie w Betlejem” – zgodnie stwierdzają zamieszkujący miasto chrześcijanie, muzułmanie i żydzi. Ze względu na konflikt izraelsko-palestyński odwołano większość świątecznych uroczystości. Do Betlejem przybyli tylko nieliczni pielgrzymi, a miejscowa ludność nie opuszczała domów. W czasie Mszy św. pasterskiej w betlejemskim kościele św. Katarzyny łaciński patriarcha Jerozolimy, arcybiskup Michel Sabbah powiedział: “Bóg chce, abyśmy tu trwali jako chrześcijanie, nawet jeśli żyjemy w wojnie czy intifadzie, nawet gdy nasze domy są niszczone, a nasi bracia są ranni lub zabijani, Bóg chce nas w tej ziemi. Woła ona o wolność wśród zniszczonych domów i naszych obleganych miast i wiosek”. Na pasterce obecny był przewodniczący Autonomii Palestyńskiej, Jaser Arafat.

• Arcybiskup Neapolu, kardynał Michele Giordano został uniewinniony przez sąd w Lagonegro (22 grudnia). Tamtejsza prokuratura oskarżała hierarchę o współpracę z gangiem lichwiarzy, którego członkami byli jego brat i bratanek, oraz defraudację funduszy archidiecezji. Kardynał od początku utrzymywał, że padł ofiarą tragicznej pomyłki i spisku. Sąd oczyścił arcybiskupa ze wszystkich zarzutów. “Po procesie nie można ukrywać żalu, że osoba uznana obecnie za niewinną musiała ponieść tak wielkie straty moralne, które dotknęły także zasłużone instytucje Kościoła” – stwierdził rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej, Joaquín Navarro-Valls.

• Prawosławni hierarchowie wezwali chrześcijan do jedności (27 grudnia). Najwyżsi przedstawiciele 14 autonomicznych i autokefalicznych Kościołów prawosławnych uczestniczyli na zaproszenie patriarchy Bartłomieja w spotkaniu w Stambule i Izniku w Turcji. W wydanym na zakończenie szczytu orędziu hierarchowie wyrazili ubolewanie, iż “świat chrześcijański podzielił się, osłabiając tym samym orędzie miłości i wzajemnego zrozumienia, które powierzył nam Pan, abyśmy je przekazali światu”. Podkreślili jednocześnie, że “tylko na drodze dialogu, i to szczerego i bez ukrytych zamiarów, na podstawie wspólnej nauki pierwszego tysiąclecia po Chrystusie, spełni się tak bardzo oczekiwana i tak konieczna jedność”.

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny reprezentował jego zwierzchnik, metropolita Sawa. Na spotkanie nie przybył przedstawiciel Kościoła rosyjskiego, który od kilku miesięcy spiera się z Konstantynopolem o jurysdykcję nad prawosławnymi w Estonii i na Ukrainie.

• Ks. Piotr Kryk został biskupem – egzarchą apostolskim – dla ukraińskich wiernych obrządku bizantyjskiego w Niemczech (19 grudnia). Ks. Kryk był do tej pory wikariuszem generalnym greckokatolickiej diecezji wrocławsko-gdańskiej.

• Włoscy aptekarze katoliccy odmówili sprzedaży pigułki “dzień po”. “Nałożony na aptekarzy przez ministerstwo zdrowia obowiązek sprzedaży pigułki nie ma podstaw prawnych, nie mamy bowiem do czynienia z lekarstwem – chyba że ministerstwo ogłosi, iż ciąża jest chorobą” – powiedział prezes włoskiego stowarzyszenia aptekarzy katolickich, doktor Piero Uroda.

 

... I W POLSCE

• Uroczystymi celebracjami Mszy św. o północy z 24 na 25 grudnia Kościół katolicki rozpoczął świętowanie Bożego Narodzenia. Tradycyjne pasterki odprawiono we wszystkich świątyniach całej Polski. Prymas przewodniczył liturgii w nowym kościele na warszawskim osiedlu Chomiczówka. Zaapelował, by wierni umieli kochać się wzajemnie i ustawicznie sobie pomagali.

• „Najgroźniejsze jest zło przenikające do kultury, prawa i obyczajów, i to pod hasłem wolności” – napisał kard. Józef Glemp w Orędziu na Boże Narodzenie 2000 roku. Podsumowuje w nim obchody Wielkiego Jubileuszu, wylicza najważniejsze problemy, nękające naszą cywilizację, zachęca również do ufnego spojrzenia w nowe stulecie. „Czyż nie jest »nadszarpnięciem« cywilizacji upodobanie w śmierci, w samosądach pozbawiających życia dzieci poczęte i ludzi nieużytecznych ze względu na chorobę czy wiek? – pyta Ks. Prymas. – Czyż nie jest nim ośmieszanie wartości chrześcijańskich, ukazywanie uroków pornografii czy swobody seksualnej posuniętej aż do zachwalania partnerstwa jednopłciowego”. Zdaniem kard. Glempa „za taką postawą kryje się duchowa pustka, a konsekwencją jest próżnia demograficzna, którą zapełni napływ ludzi innej kultury, mających inne pojęcie wolności”. „Pisząc te słowa chcę wskazać na realizm zła, a nie na czarne perspektywy stojące przed Europą. Przeciwnie, mam głębokie przekonanie o wewnętrznej sile zdolnej odrodzić nasze społeczeństwo, m. in. przez posługę Kościoła” – zapełnił Ks. Prymas.

• W czasie świąt Bożego Narodzenia liczni biskupi odwiedzili więźniów i osadzonych w aresztach. Podzielili się z nimi opłatkiem i zachęcali więźniów do przemiany życia i nawrócenia. W zakładach karnych i aresztach Boże Narodzenie spędzało 71 tys. osób. Jeden z największych w Polsce – zakład karny w Czarnem – odwiedził biskup koszalińsko-kołobrzeski Marian Gołębiewski. Odprawił w nim Mszę św., uczestniczył w wieczerzy wigilijnej i przełamał się opłatkiem z więźniami. W więzieniu w Czarnem odbywa kary pozbawienia wolności ponad 1,1 tys. więźniów, część z nich to recydywiści i narkomani, w tym zarażeni wirusem HIV. Metropolita górnośląski abp Damian Zimoń, który w Boże Narodzenie odprawił Mszę św. w kaplicy katowickiego aresztu, zapewniał osadzonych, że każdy kto przebywa w więzieniu i odczuwa żal lub wyrzuty sumienia, a jednocześnie dźwiga brzemię teraźniejszości – jest blisko Chrystusa. Z podobnym przesłaniem udał się do olsztyńskiego Zakładu Karno-Śledczego abp Edmund Piszcz, metropolita warmiński.

• Kilkadziesiąt tysięcy ubogich i bezdomnych skorzystało z bożonarodzeniowych akcji charytatywnych Kościoła w Polsce. Na terenie całego kraju Caritas oraz parafie zorganizowały tysiące wieczerzy wigilijnych i przygotowały paczki świąteczne dla potrzebujących. W wielu diecezjach opłatkiem z bezdomnymi przełamali się biskupi. W bożonarodzeniową akcję pomocy zaangażowali się wolontariusze Caritas, siostry zakonne i młodzież z duszpasterstw akademickich – coraz chętniej włączały się też prywatne firmy – piekarnie, bary i restauracje.

Do największych spotkań należała m.in. wigilia w krużgankach klasztoru franciszkanów w Krakowie, gdzie wieczerzę spożyło 800 bezdomnych oraz Wigilia w lubelskiej kuchni Brata Alberta dla 600 osób i wieczerza w stołówce domu studenckiego „Dwudziestolatka” we Wrocławiu przygotowana dla 400 osób.

W spotkaniach wigilijnych z bezdomnymi uczestniczyli polscy biskupi, m.in. kard. Franciszek Macharski, kard. Henryk Gulbinowicz, abp Tadeusz Gocłowski, abp Damian Zimoń i wielu innych. W Bielsku-Białej wspólnie uczestniczyli w spotkaniu biskupi katolicki i ewangelicki.

• Abp Józef Życiński włączył się w negocjacje strajkujących pielęgniarek z rządem. Pierwszą próbę mediacji metropolita lubelski podjął w nocy z 20 na 21 grudnia. Wówczas – wraz z prof. Andrzejem Zollem – doprowadził do zgody przedstawicieli zarządu Związku Pielęgniarek na akceptację rządowej propozycji podwyżki o 203 zł, z czego jednak później pielęgniarki wycofały się. 22 grudnia abp Życiński rozmawiał ponownie z pielęgniarkami, które podjęły głodówkę w gmachu ministerstwa zdrowia. Zdaniem hierarchy dalsze głodowanie i narażanie swego życia w sytuacji, kiedy czcimy Chrystusa niosącego życie, byłoby „nie tylko nie chrześcijańskie ale i nieetyczne”. „Przyjechałem z pytaniami moralnymi, aby siostry wiedziały, że ich ból jest także bólem Kościoła i wzajemnie musimy podnosić się na duchu, aby nie czuły się same” – powiedział metropolita lubelski 22 grudnia w telewizyjnym „Monitorze Wiadomości”. Swe zaangażowanie w sprawę abp Życiński tłumaczy obietnicą złożoną strajkującym pielęgniarkom w Opolu Lubelskim, że będzie robił wszystko by pomóc protestującym.

• Pękło serce dzwonu „Zygmunt”. Głęboką rysę długości 40 cm zauważyli wawelscy dzwonnicy w dzień Bożego Narodzenia. Dzwon będzie milczał przez kilka tygodni. Zdaniem proboszcza wawelskiego ks. Janusza Bielańskiego „serce »Zygmunta« pękło z przepracowania”.

• 90 proc. Polaków to katolicy, do żadnego wyznania nie przyznaje się zaś prawie 8 proc. – podaje Główny Urząd Statystyczny. Na rynek trafiło trzecie wydanie informatora o wyznaniach religijnych, stowarzyszeniach narodowościowych i etnicznych działających w Polsce w ostatnich trzech latach. Według GUS na 38,7 mln Polaków 34,87 mln to wierni Kościoła katolickiego, w tym 110 tys. grekokatolików. Kościół prawosławny zrzesza 562,4 tys. wyznawców; wyznania protestanckie skupiają 162,9 tys. osób, w tym największy Kościół Ewangelicko-Augsburski liczy 87 tys. osób. Następni w kolejności są Świadkowie Jehowy, których jest w Polsce 123 tys.. Do pozostałych związków wyznaniowych należy 147 tys. wiernych. Bez wyznania pozostaje 301,7 tys. osób.

 



 

Nr 1, 7 stycznia 2001

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl