Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• „Dialog między kulturami drogą do cywilizacji miłości i pokoju” – to tytuł ogłoszonego 14 grudnia w Watykanie orędzia Jana Pawła II na XXXIV Światowy Dzień Pokoju obchodzony 1 stycznia 2001 roku. Tegoroczne orędzie mówi o wartość dialogu między kulturami, który winien opierać się na fundamentalnym poszanowaniu godności każdego człowieka i każdej kultury. Papież przypomina, że „być człowiekiem znaczy zawsze żyć w określonej kulturze”. „Właśnie – pisze Jan Paweł II – na bazie tej podstawowej więzi z własnymi »początkami« – na płaszczyźnie rodzinnej, ale także terytorialnej, społecznej i kulturowej – kształtuje się w ludziach świadomość »ojczyzny«, a kultura przybiera zazwyczaj – w większym lub mniejszym stopniu – fizjonomię »narodową«. Sam Syn Boży, stając się człowiekiem, wraz z ludzką rodziną przybrał sobie także »ojczyznę«. Pozostaje na zawsze Jezusem z Nazaretu, Nazarejczykiem”. Miłość Ojczyzny zatem jest wartością, którą należy kultywować bez „ciasnoty duchowej”, miłując zarazem całą rodzinę ludzką i wystrzegając się wszystkiego, co prowadzi do nacjonalizmu, rasizmu i ksenofobii.

Papież pisze też o pluralizmie kulturowym: „Odmienności kulturowe natomiast trzeba postrzegać w perspektywie fundamentalnej jedności rodzaju ludzkiego: owego pierwotnego faktu historycznego i ontologicznego, w którego świetle można dostrzec głębokie znaczenie samych odmienności. W istocie rzeczy tylko umieszczenie w odpowiednim kontekście zarówno elementów jedności, jak i odmienności pozwala zrozumieć i odczytać pełną prawdę każdej ludzkiej kultury”.

W przekonaniu Jana Pawła II, tylko dialog pozwala dostrzec, że różnorodność jest bogactwem: „Na początku trzeciego tysiąclecia trzeba znów wskazywać drogę dialogu światu nękanemu przez liczne konflikty i przemoc, który czasem poddaje się zniechęceniu i nie potrafi dosięgnąć wzrokiem widnokręgu nadziei i pokoju”.

• Papież przyjął delegację Karyntii (16 grudnia). Z tego regionu Austrii pochodzi tegoroczna choinka, która stanęła na placu św. Piotra. Jan Paweł II rozmawiał także przez kilka minut z premierem tego kraju związkowego, Jörgiem Haiderem i ordynariuszem diecezji Gurk-Klagenfurt Egonem Kapellari. Pielgrzymi z Austrii otrzymali tekst papieskiego orędzia na Światowy Dzień Pokoju, w którym Jan Paweł II zdecydowanie potępia nacjonalizm, rasizm i ksenofobię. Wizycie Haidera towarzyszyły w Rzymie nadzwyczajne środki bezpieczeństwa. W okolicach Watykanu obowiązywał zakaz parkowania, niektóre ulice zamknięto dla ruchu kołowego. Porządku pilnowało co najmniej tysiąc funkcjonariuszy, ale nie uniknięto starć między przeciwnikami Haidera a policją, która użyła gazów łzawiących.

„Podobnie jak drzewom – mówił Pan Paweł II – także ludziom potrzebne są dobrze rozwinięte korzenie. – Tylko ten, kto jest zakorzeniony w urodzajnej ziemi, pozostaje niewzruszony. Może wzbić się w górę, by sięgnąć po światło słońca, i może jednocześnie opierać się szalejącym wokół wiatrom. Kto myśli, że można żyć bez fundamentu, tego życie jest niepewne i podobne jest do korzeni pozbawionych ziemi”.

• Wartość zaangażowania w rzeczywistość doczesną – była tematem katechezy Jana Pawła II podczas audiencji ogólnej (13 grudnia). Zarówno objawienie biblijne, jak i mądrość filozoficzna zgodnie pouczają, że człowieczeństwo zwrócone jest ku wieczności, a zarazem jest mocno zakorzenione w rzeczywistości ziemskiej – powiedział Papież. Jesteśmy więc powołani – mówił Jan Paweł II – aby dzięki łasce Chrystusa Odkupiciela urzeczywistniać tu, na ziemi, biblijny obraz pokoju i rozwoju, sprawiedliwości i solidarności, przeobrażać i dowartościowywać rzeczywistości ziemskie i doczesne. Chrześcijanie zaś – przekonywał Papież – mają się angażować w tworzenie człowieczeństwa coraz bardziej zgodnego z obrazem Bożym oraz z godnością istot ludzkich, budując w ten sposób „dom człowieczy”, gdzie „miłość i prawda spotkają się, a sprawiedliwość i pokój jednoczą”.

Papież przekazał także życzenia do rodaków: „Ponieważ już blisko jesteśmy świąt Bożego Narodzenia, życzę wszystkim pielgrzymom z Polski wesołych Świąt”.

• Jan Paweł II zaprosił przedstawicieli świata rozrywki i spektaklu do głoszenia orędzia miłości, życia, pokoju i solidarności – przemawiając przed południową modlitwą „Anioł Pański” z okazji Jubileuszu Świata Spektaklu. Zwracam się do was – mówił Jan Paweł II – artyści wędrujący, pracujący w cyrkach, lunaparkach i na ulicach. Wasza droga stała się dziś pielgrzymką i przypomina wszystkim, że Kościół jest ludem zawsze będącym w drodze, nie mającym stałej siedziby na tym świecie. Wy sami również jesteście wspólnotą chrześcijańską, niosąc wszędzie, wraz ze zdrową rozrywką, wartości wiary, rodziny i solidarności.

• Celem nowej ewangelizacji nie jest masowy sukces – uważa kard. Joseph Ratzinger, prefekt Kongregacji Nauki Wiary. Kardynał przestrzega przed sytuacją, w której głoszenie Ewangelii jest nastawione na krótkotrwały, masowy sukces. W specjalnym wykładzie na zakończenie Jubileuszu katechetów i nauczycieli, kard. Ratzinger powiedział, że pojawiają się coraz częściej „próby natychmiastowej i masowej ewangelizacji”. „Wielkie rzeczy – przekonywał Prefekt – mają początek w małym ziarenku, a masowe ruchy są zawsze ulotnymi zjawiskami”.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Kardynał Mirosław Iwan Lubacziwski, zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, zmarł we Lwowie w wieku 86 lat (14 grudnia). Arcybiskup większy Lwowa pozostanie w pamięci wiernych jako niekwestionowany autorytet moralny i symbol sprzeciwu wobec komunizmu. Przez ostatnie 16 lat stał on na czele ukraińskiego Kościoła unickiego, który został zdelegalizowany przez władze ZSRR w 1946 r. Kardynał był wielkim przyjacielem Polaków. We wrześniu 1988 r. uczestniczył w jasnogórskich obchodach tysiąclecia chrztu Rusi Kijowskiej. Dopiero w 1991 r. otrzymał pozwolenie władz na powrót na Ukrainę. Kardynał zostanie pochowany 20 grudnia w krypcie greckokatolickiej katedry św. Jura we Lwowie. „Dziękuję Bogu za tego wielkodusznego pasterza, którego życie i śmierć są chlubą Kościoła greckokatolickiego” – napisał Jan Paweł II w telegramie kondolencyjnym.

• Kolejna fala represji dotknęła podziemny Kościół w Chinach. „Prawdopodobnie jest to początek nowego ataku na Kościół w związku ze zbliżającymi się świętami Bożego Narodzenia” – przedstawiciel fundacji kardynała Kunga. W ostatnich dniach chińska policja aresztowała wielu biskupów i księży. Tymczasem Ośrodek Informacji o Prawach Człowieka i Demokracji w Hongkongu poinformował, że w prowincji Zhejiang komunistyczne władze zamknęły lub zniszczyły w tym roku prawie 1,2 tys. świątyń i miejsc modlitwy. Były to przede wszystkim budynki katolickie i protestanckie, ale niszczono również świątynie taoistyczne i buddyjskie.

W Chinach mieszka około kilkanaście milionów katolików. Co trzeci należy do wiernego Watykanowi, a prześladowanego przez Pekin tzw. Kościoła podziemnego. Pozostali są członkami kontrolowanego przez władze Patriotycznego Stowarzyszenia Katolików Chińskich.• Izraelski rząd rozważa możliwość ogłoszenia Betlejem tzw. strefą zamkniętą w czasie świąt Bożego Narodzenia. Decyzja ta pociągnęłaby za sobą zakaz odwiedzania miejsc związanych z narodzinami Chrystusa. Według izraelskiej gazety „Maariv” premier Ehud Barak chce w ten sposób zmusić Palestyńczyków do zaprzestania ostrzału żydowskich osiedli. Niedawno ze względu na trwające w mieście walki rada miejska Betlejem odwołała wszystkie uroczystości świąteczne.

• Proces przeciwko arcybiskupowi Neapolu, kardynałowi Michele Giordano rozpoczął się w Lagonegro na południu Włoch (12 grudnia). Prokuratura zarzuca mu nadużycia finansowe. W czasie śledztwa przeciwko szajce lichwiarzy odnaleziono wystawione przez kardynała dla jego krewnych czeki na łączną sumę 1,5 miliarda lirów, czyli 750 tys. dolarów. Arcybiskup odrzuca wszystkie zarzuty i domaga się uniewinnienia. Na jego wniosek sąd zastosował skróconą procedurę procesu, co oznacza, że wyrok zostanie ogłoszony prawdopodobnie już 22 grudnia. W sierpniu i grudniu 1998 r. policja włoska dokonała rewizji w domu kardynała. W związku z tym incydentem watykańska dyplomacja interweniowała u władz Republiki Włoch.

• Kościół katolicki i władze polityczne Kazachstanu zaprosiły Jana Pawła II do odwiedzenia tego kraju w czerwcu przyszłego roku. Informację tę podała watykańska agencja prasowa Fides. We września 1998 r. Kazachstan jako pierwsze państwo poradzieckie zawarł porozumienie z Watykanem, w którym uregulowano status tamtejszego Kościoła katolickiego. Na 17 milionów Kazachów ok. 200 tys. to katolicy.

• „Ekumeniczny Sojusz Wsparcia” (Ecumenical Advocacy Alliance) zawiązały w Genewie organizacje chrześcijańskie (13 grudnia). Celem tego przedsięwzięcia będzie walka z AIDS oraz krytyczna analiza procesów globalizacji i rozwiązywanie problemów z nimi związanych. Członkowie-założyciele Sojuszu to m.in. Światowa Rada Kościołów, regionalne organizacje ekumeniczne, katolickie i ewangelickie dzieła pomocy. Siedzibą Sojuszu jest budynek Światowej Rady Kościołów w Genewie.

• Arcybiskup Glasgow, kardynał Thomas Winning wezwał do zniesienia zakazu pretendowania katolików do tronu brytyjskiego (13 grudnia). „To śmieszne utrzymywać, że państwo brytyjskie dozna upokorzenia, jeśli książę William zakocha się w młodej księżniczce hiszpańskiej, belgijskiej czy luksemburskiej i zechce się żenić z którąś z nich” – napisał szkocki hierarcha w artykule opublikowanym przez „Sunday Herald”. Zgodnie z „Act of Settlement” z 1701 r. katolicy nie mają prawa ubiegać się o brytyjska koronę. Zakaz ten kardynał nazwał „ohydnym anachronizmem, którego nie może tolerować żaden człowiek dobrej woli”.

Podobne zarzuty wysunęła ostatnio również lewicowo-liberalna gazeta „The Guardian”. Zdaniem redakcji „Act of Settlement” sprzeczny jest Europejską Konwencją Praw Człowieka, która obowiązuje w Wielkiej Brytanii od dwóch miesięcy. W ramach prowokacji dziennikarze zamieścili w „Süddeutsche Zeitung” ogłoszenie, w którym poszukują katolickiego następcy tronu.

 

... I W POLSCE

• Abp Józef Życiński solidaryzuje się z głodującymi pielęgniarkami. „Dramat pielęgniarek musimy przeżywać my wszyscy, aby Polska nie stała się krajem kontrastów, gdzie jedni sądzą, że zostali stworzeni wyłącznie do funkcji prezesów, natomiast ktoś drugi może zarabiać 440 zł miesięcznie i nikogo to nie interesuje” – powiedział metropolita lubelski podczas Mszy św. odprawionej w Lublinie 17 grudnia. Wcześniej abp Życiński spotkał się z 70 głodującymi pielęgniarkami w Opolu Lubelskim. Metropolita skrytykował postawę posłów, którzy swoją pozycję wykorzystują tylko do załatwienia własnych korzyści. „Posłowie zabiegani o swoje emerytury wówczas, gdy powinni działać i szukać środków, by rozwiązać podobne paradoksy, są dla mnie czymś bolesnym. Bo jak do tej pory, słyszymy, że rozumieją dramat tych dziewcząt, ale każdy jest usatysfakcjonowany, że to nie jest w jego kompetencji” – uważa hierarcha.

• W Ełku odbył się ingres nowego biskupa Edwarda Samsela (16 grudnia). W uroczystości uczestniczył nuncjusz apostolski abp Józef Kowalczyk, ponad 20 biskupów z kraju oraz biskupi z Litwy, Rosji i Ukrainy, a także prawosławny biskup białostocko-gdański Jakub. Bp Samsel zastąpił Wojciecha Ziembę, od niedawna metropolitę białostockiego.

• Związana z Episkopatem Fundacja „Dzieło Nowego Tysiąclecia” rozpoczęła wypłacanie stypendiów dla uzdolnionych uczniów z niezamożnych rodzin. Pilotażowy program przewiduje wypłacenie 500 stypendiów dla młodzieży gimnazjalnej, pochodzącej ze wsi w pięciu najbiedniejszych diecezjach: koszalińsko-kołobrzeskiej, ełckiej, drohiczyńskiej, przemyskiej i radomskiej. Po raz pierwszy fundacja przyznała także tytuł Honorowych Donatorów Fundacji (warunkiem uzyskania takiego tytułu jest przekazanie co najmniej 100 tys. zł). W gronie tym znalazły się Orlen, Orbis, KGHM Polska Miedź, Poczta Polska, Daewoo-FSO, BGŻ, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne oraz Exbud.

Idea fundacji narodziła się po papieskiej pielgrzymce do Polski w 1999 r. Raz do roku Fundacja przyznawać będzie nagrodę „TOTUS” w wysokości ok. 50 tys. zł za osiągnięcia w pracy edukacyjno-charytatywnej i na polu kultury chrześcijańskiej. W styczniu kapituła fundacji przyzna pierwsze dwie nagrody. „Dzieło Nowego Tysiąclecia” przyznawać będzie również granty prowadzącym prace z zakresu nauczania Jana Pawła II oraz troszczyć się będzie o rozwój katolickich środków przekazu.

• Nieznani sprawcy skradli figurę Madonny z Dzieciątkiem z zabytkowego kościoła w Krużlowej (diecezja tarnowska). Skradziona figura jest kopią rzeźby z 1410 roku – arcydzieła średniowiecznej sztuki sakralnej przechowywanego w Muzeum Narodowym w Krakowie. Kopia otaczana była czcią przez wiernych Krużlowej i słynęła licznymi łaskami.

• W Gdańsku obchodzono rocznicę Grudnia ‘70. Podczas Mszy św. w bazylice św. Brygidy abp Tadeusz Gocłowski wyraził przekonanie, że krew przelana trzydzieści lat temu przyczyniła się nie tylko do powstania w 1980 roku „Solidarności”, ale również do wyzwolenia tej części Europy. Hierarcha zaapelował o jedność dzisiejszego obozu posierpniowego.

• W Bukówku koło Środy Śląskiej poświęcono interkonfesyjną świątynię pw. Trójcy Świętej. W Dolnośląskim Sanktuarium Ekumenicznym modlić się będą rzymskokatolicy, grekokatolicy, wyznawcy prawosławia, ewangelicy, a także wierni Kościoła Polsko-Katolickiego. Przed wojną świątynia była własnością wspólnoty ewangelickiej. Remont zniszczonego po wojnie i zrujnowanego z braku gospodarza obiektu, rozpoczął się z inicjatywy kard. Henryka Gulbinowicza w 1998 roku. Był on możliwy dzięki zaangażowaniu parafian i miejscowego proboszcza ks. Józefa Melera oraz pomocy władz gminnych i kilkunastu sponsorów. Na terenie archidiecezji wrocławskiej są już dwa kościoły użytkowane wspólnie przez ewangelików i katolików: w Miliczu i na wrocławskim osiedlu Sępolno.

• Opinie. „Instalacja w Zachęcie to bardzo dramatyczna prezentacja i dla osób nieprzygotowanych będzie to, jak myślę, duży szok. Może budzić sprzeciw. Ojciec Święty w białej sutannie leży na ziemi, przytłoczony dużym kamieniem. W ręku trzyma krzyż. Nie jesteśmy przygotowani do takiego oglądania Jana Pawła II. (...) Cezurą każdej sztuki – tak jak każdego dzieła – są granice dobra i zła. Sztuka, która próbuje tę granicę przekraczać, staje się niemoralna. Uważam, że tutaj nie przekroczono granicy etycznej, tylko granice przyzwyczajenia, obyczaju, pewnych gotowych skojarzeń” (duszpasterz środowisk twórczych ks. Wiesław Niewęgłowski o kontrowersyjnej instalacji Maurizio Cattelana, wystawionej w warszawskiej Zachęcie).

• Bożonarodzeniowy list z życzeniami dla przyjaciół i dobrodziejów KUL ogłosił rektor tej uczelni ks. Andrzej Szostek. Na lubelskiej uczelni kształci się 18 tys. studentów, z których aż 23 proc. pochodzi ze wsi – poinformował ks. Szostek. „Rozwój ten i możliwości podejmowania wielorakich inicjatyw na polu nauki, dydaktyki i wychowania, zawdzięczamy pamięci i wsparciu oddanych nam Przyjaciół i Dobrodziejów, rozsianych po całej Polsce i świecie. Pragnę jak najgoręcej Wam Wszystkim za tę pomoc podziękować” – napisał rektor KUL.

• Związana z Radiem Maryja Fundacja „Nasza Przyszłość” zamierza wybudować w Toruniu Wyższą Szkołę Kultury Społecznej i Medialnej. Zarząd Torunia rozważa decyzję o przekazaniu fundacji w wieczyste użytkowanie 54 hektarów gruntów na preferencyjnych warunkach. Na 40 hektarach po dawnej jednostce wojsk radzieckich w Toruniu miałyby powstać obiekty dydaktyczne dla 5 tys. studentów, hospicjum, kościół, pływalnia, hala sportowo-widowiskowa i boisko.

• Popiersie ks. Jerzego Popiełuszki stanęło w krakowskim Parku Jordana. Wykonana w brązie statua kapłana-męczennika wieńczy cykl Pomników Wielkich Polaków XX wieku.

• Zmarł prof. Tadeusz Przeciszewski (l. 78), współzałożyciel miesięcznika „Więź”, żołnierz AK, skazany w procesie redakcji „Tygodnika Warszawskiego” – organu Kurii Arcybiskupiej w Warszawie, spędził w stalinowskim więzieniu 5 lat.

• Ponad stu bezdomnych uczestniczyło w trzydniowych rekolekcjach w krakowskiej bazylice św. Floriana. Rekolekcje zorganizowała Wspólnota św. Brata Alberta „Chleb i Światło”. Konferencje zatytułowane „Przekroczmy swoje cierpienie przez pomaganie innym ludziom” prowadził dominikanin o. Jan Kulik. Każda Msza św. była poprzedzona próbą śpiewu, bezdomni czytali lekcje i śpiewali psalmy.

 



 

Nr 52-53, 

24-31 grudnia 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl