Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• W Rzymie zakończył się Jubileusz katechetów. Jan Paweł II odprawił dla nich Mszę św. na Placu św. Piotra (10 grudnia). W homilii Papież mówił, że „doświadczenie wiary zawsze potrzebuje pośredników, którzy winni być zarazem świadkami”. „Któż z nas nie jest wdzięczny Bogu za dobrego katechetę – kapłana, zakonnika, siostrę zakonną, osobę świecką – wobec którego zaciągnął dług za pierwszy kontakt z tajemnicą chrześcijaństwa?” – pytał Papież. „Nie wystarczy intelektualna znajomość Chrystusa i Jego Ewangelii – wyjaśniał dalej Jan Paweł II. – Wierzyć w Niego bowiem, to iść za Nim. Dlatego powinniśmy uczyć się od apostołów, wyznawców wiary, od świętych wszystkich czasów, którzy przyczynili się do głoszenia i miłowania Imienia Chrystusa”.

• „Skandal skrajnego ubóstwa szerzy się na całym świecie, mimo wielkiego postępu naukowego” – napisał Jan Paweł II w przesłaniu do uczestników spotkania międzynarodowego „Od zmniejszenia zadłużenia do zmniejszenia biedy”. Sympozjum odbyło się w Watykanie z inicjatywy Papieskiej Rady „Iustitia et Pax”.

Papież w swym dokumencie wezwał do nowych inicjatyw na rzecz redukcji długów lub całkowitego ich zniesienia: „Świadomość możliwości oferowanych przez postęp naukowy sprawia, że dalsze rozszerzanie się biedy staje się jeszcze bardziej skandaliczne, zwłaszcza jeśli towarzyszy temu, jak to się często dzieje, duch rozpasanej konsumpcji i obnoszenia się z bogactwem”. Zaś globalizujący się świat współczesny – zdaniem Jana Pawła II – potrzebuje coraz większej solidarności.

• Nie możemy zapominać o uchodźcach – mówił Jan Paweł II przed modlitwą Anioł Pański (10 grudnia). W tych dniach wspominamy – wyjaśniał Papież – uchwalenie przed 50 laty Statutu Urzędu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców. W solidarności międzynarodowej – mówił Jan Paweł II – i w dialogu politycznym możliwe jest znalezienie takich rozwiązań, aby przyjęcie uchodźców nie było zbyt uciążliwe w niektórych krajach i aby znajdowali oni w instytucjach i strukturach publicznych obronę swych praw i swych podstawowych swobód.

• „Wszyscy sprawiedliwi ziemi, także ci, którzy nie znają Chrystusa i Jego Kościoła, i którzy pod wpływem łaski szczerym sercem szukają Boga, są powołani do budowania Królestwa Bożego” – powiedział Jan Paweł II podczas audiencji ogólnej w katechezie poświęconej budowaniu Królestwa Niebieskiego (6 grudnia).

Przez niektóre światowe agencje słowa te zostały zinterpretowane jako sprzeczne z wymową niedawnej watykańskiej deklaracji „Dominus Iesus” o zbawieniu osiągalnym tylko porzez Kościół Chrystusowy. Taką interpretację uznał za błędną rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej Joaquín Navarro-Valls w specjalnej nocie z 7 grudnia.

• Naśladujmy Maryję w Jej zawierzeniu Panu – nauczał Jan Paweł II 8 grudnia w czasie obchodów uroczystości Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. W rozważaniach poprzedzających modlitwę Anioł Pański, Jan Paweł II podkreślił „niezwykły i niewyrażalny przywilej” Maryi, jakim było zachowanie Jej od grzechu pierworodnego, aby „mogła stać się godnym mieszkaniem Słowa wcielonego”.

• Nie słabną protesty przeciwko wizycie Jörga Haidera w Watykanie. Austriacki polityk, lider partii wolnościowej, przyjedzie do Rzymu 16 grudnia na czele delegacji regionu Karyntii. Z tego bowiem regionu pochodzi tegoroczna choinka, która stanie na Placu św. Piotra. Tego samego dnia Haider, pełniący urząd premiera Karyntii, ma zostać przyjęty przez Papieża.

Jan Paweł II tradycyjnie od lat spotyka się z przedstawicielami regionów, z których pochodzą choinki przywożone w darze do Watykanu. Przeciwko spotkaniu Papieża z austriackim prawicowym politykiem, znanym m.in. z ksenofobicznych wypowiedzi, protestuje przede wszystkim rzymska gmina żydowska. Jej prezes, Leone Paserman ujawnił, że dyplomacja izraelska robi wszystko, by do niego nie doszło. „Jeżeli Haiderowi uda się dostać do Jana Pawła II, choćby nawet w przebraniu drzewka bożonarodzeniowego, zarobi on na tym międzynarodową wiarygodność. Wiemy, jak wielki jest autorytet moralny Jana Pawła II, jego błogosławieństwo będzie więc dla niego nadzwyczajnym listem żelaznym” – uważa Paserman.

Kard. Angelo Sodano, sekretarz stanu już potwierdził, że przywódca austriackiej prawicowej partii wolnościowej złoży wizytę w Watykanie: „Stolica Apostolska otwarta jest dla wszystkich i nikt się temu nie dziwi” – powiedział kard. Sodano.

• Kongregacja Nauki Wiary zarzuca brak ortodoksyjności austriackiemu teologowi Reinhardowi Meßnerowi. Chodzi przede wszystkim o poglądy profesora Uniwersytetu w Innsbrucku na temat istoty i pochodzenia sakramentów.

W ogłoszonej 6 grudnia nocie, Kongregacja wyjaśnia, że Kościół katolicki wierzy, że to sam Jezus Chrystus ustanowił siedem sakramentów, mimo iż nie określił szczegółowo ich formy. Tymczasem prof. Meßner, zdaniem dykasterii watykańskiej, w niektórych swych pismach podważa fakt ustanowienia przez samego Chrystusa wszystkich sakramentów i umniejsza rolę należną Kościołowi w interpretacji Pisma Świętego.

Watykański dziennik „L’Osservatore Romano” podał, że teolog austriacki podpisał 16-punktową deklarację nauki katolickiej, przygotowaną przez Kongregację. Zawiera ona m.in. stwierdzenie, że interpretacja Pisma Świętego, dokonywana przez Kościół w sprawach wiary i moralności, jest zobowiązująca i wiążąca dla każdego teologa, jeśli chce on być teologiem katolickim.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• „Akt dziękczynienia, przeproszenia i przebaczenia Kościoła rzymskokatolickiego na Białorusi w Roku Jubileuszu 2000 lat chrześcijaństwa” ogłosił kardynał Kazimierz Świątek, przewodniczący Konferencji Biskupów Katolickich Białorusi (3 grudnia). Biskupi dziękują „za wszelkie dobro, dzięki któremu kształtowały się i kształtują dzieje społeczeństwa dzisiejszej Republiki Białoruskiej”.

„Jesteśmy świadomi trwałego dziedzictwa wiary i wspaniałych przykładów nadziei i miłości naszych praojców, braci i sióstr aż do współczesności” – napisali biskupi, wspominając postać św. Andrzeja Boboli, św. Jozafata Kuncewicza, św. Rafała Kalinowskiego, męczenników greckokatolickich, Siostry Nazaretanki – męczennice z Nowogródka, a także 12 innych błogosławionych męczenników reżimu hitlerowskiego oraz ofiary deportacji, obozów koncentracyjnych i łagrów.

Episkopat wyraził żal za błędy i grzechy członków społeczności Kościoła. „Ubolewamy także, że w ciągu dziejów na tych ziemiach, zamieszkanych przede wszystkim przez katolików i prawosławnych, nie doszło do pojednania tych dwóch Kościołów. Żal nam, że poszczególnym katolikom brakowało miłości wobec braci innego wyznania. Żałujemy za zbyt małe zaangażowanie w obronę wiernych Kościoła greckokatolickiego, którzy cierpieli za pojednanie z Kościołem katolickim”.

Akt zawiera również słowa przebaczenia pod adresem prześladowców Kościoła. „Przebaczamy tym, którzy mordowali niewinnych ludzi, zsyłali na Sybir, którzy więzili lub wywozili z ojczyzny i z domów rodzinnych. Przebaczamy tym, którzy mocą partyjnego prawa wykreślali Boga z serc ludzi i niszczyli sumienie człowieka; którzy opracowywali metody walki z Kościołem i tym, którzy te metody stosowali” – napisali członkowie episkopatu Białorusi.

• Do kolejnych zamieszek doszło w indonezyjskiej prowincji Aceh, która od lat walczy o niepodległość. 4 grudnia, podczas manifestacji w 24. rocznicę założenia Ruchu na rzecz Wolnego Acehu, zginęło 15 osób. Protesty lokalnych fundamentalistów islamskich zmusiły rząd Indonezji do wprowadzenia szariatu – prawa opartego na dosłownym odczytaniu Koranu i nauczania proroka Mahometa. Oficjalne zatwierdzenie szariatu nastąpi 15 grudnia, podczas wizyty prezydenta Abdurrahmana Wahida. Zaproponuje on mieszkańcom prowincji szeroką autonomię zamiast niezależności, która – według Dżakarty – doprowadziłaby do rozpadu kraju.

Decyzja rządu następuje w chwili, gdy w wielu miejscach kraju trwają prześladowania chrześcijan. Na Molukach tylko w ostatnich dniach fundamentaliści zamordowali kilkadziesiąt osób, a kilkadziesiąt dalszych ciężko ranili. (Więcej o sytuacji w Aceh w reportażu Anny Husarskiej na str. 6.)

• Rada miejska Betlejem podjęła decyzję o zawieszeniu i anulowaniu uroczystości świątecznych Bożego Narodzenia (5 grudnia). „Wszystkie plany i przygotowania do uroczystych obchodów Bożego Narodzenia upadły” – powiedział rzecznik magistratu Tomy Marcus. „Wydaliśmy na ten cel 2 mln dolarów, ale nie ma sensu świętować, gdy miasto i cały rejon pozostają zamknięte, a wielu mieszkańców stało się ofiarami konfliktu i walk”.

Od ponad dwóch miesięcy trwają zamieszki przy Grobie Racheli, izraelskiej enklawie na przedmieściach palestyńskiego Betlejem. W rejonie miasta zginęło już 7 Palestyńczyków, a kilkadziesiąt osób zostało rannych.

•ie będzie zatem tradycyjnego koncertu kolęd w wykonaniu chórów z całego świata na Placu Żłóbka w Noc Wigilijną. Odwołano świąteczne targi bożonarodzeniowych i ludowych artykułów palestyńskich, koncerty muzyczne i spektakle planowane na grudzień i styczeń. Skromniejsze będą katolickie i prawosławne obchody święta Bożego Narodzenia.

• W wieku 54 lat zmarł na zawał serca o. Slavko Barbarić, franciszkanin, główny duszpasterz pielgrzymów przybywających do Medjugorje. Śmierć nastąpiła podczas Drogi Krzyżowej, którą o. Barbarić prowadził z grupą pątników na Górze Krzyżowej. Uroczystości pogrzebowe zgromadziły ponad 20 tys. wiernych, a przewodniczył im biskup Mostaru Ratko Perić. Obecność biskupa zaskoczyła wielu uczestników pogrzebu, znane były bowiem konflikty między wspólnotą franciszkańską z Medjugorja, a kolejnymi biskupami diecezji Mostar-Duvno, na terenie której znajduje się sanktuarium.

• „Bóg i świat. Wiara i życie w naszych czasach” – to nowy wywiad-rzeka z kard. Josephem Ratzingerem. Książka w kilka dni po ukazaniu znalazła się na liście bestsellerów w Niemczech. To druga, po „Soli ziemi”, pozycja będąca zapisem rozmów niemieckiego dziennikarza Petera Seewalda z obecnym prefektem Kongregacji Nauki Wiary. „Bóg i świat” to, zgodnie z intencjami autorów, wprowadzenie w chrześcijaństwo i próba zainteresowania problematyką wiary tych, którzy zwątpili, bądź znajdują się poza Kościołem. Oprócz zasadniczych kwestii wiary kard. Ratzinger porusza szereg innych problemów, odpowiada na przykład na pytanie: czy można łamać kościelne zakazy związane z życiem seksualnym i nadal pozostawać dobrym chrześcijaninem?

 

... I W POLSCE

• Przedstawiciele rządu i Episkopatu podpisali umowę o powołaniu wydziału teologicznego na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach (6 grudnia). Umowę zawarli: w imieniu Konferencji Episkopatu Polski – Prymas Polski kard. Józef Glemp, a w imieniu rządu – minister edukacji narodowej Edmund Wittbrodt. Swoje podpisy pod aktem złożyli także: metropolita katowicki abp Damian Zimoń – Wielki Kanclerz nowego wydziału, oraz rektor Uniwersytetu Śląskiego prof. Tadeusz Sławek. „Cieszę się, że jesteśmy świadkami normalizowania się sytuacji w Polsce” – powiedział podczas uroczystości abp Kowalczyk, nuncjusz apostolski w Polsce. Jego zdaniem teologia na uniwersytecie to także dowód na realizowanie w naszym kraju zasady wolności religijnej. Wydziały teologiczne istnieją na pięciu państwowych uniwersytetach: w Olsztynie, Poznaniu, Opolu oraz na warszawskim Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

• Kadencyjność urzędów kościelnych oraz zakaz ustalania wysokości ofiar składanych przy zamawianiu intencji Mszy św. – to niektóre postanowienia I Synodu Diecezji Warszawsko-Praskiej. Biskup diecezjalny Kazimierz Romaniuk podpisał uroczyście i zatwierdził dokumenty synodalne 8 grudnia. W nowo wybudowanym praskim seminarium na warszawskim Tarchominie zebrało się z tej okazji m.in. dziesięciu polskich biskupów pod przewodnictwem nuncjusza apostolskiego abp Józefa Kowalczyka i Prymasa Polski kard. Józefa Glempa. Do uczestników Synodu list przysłał Jan Paweł II.

Synod praski wydał w sumie 7 ksiąg traktujących o ogólnych normach prawnokanonicznych obowiązujących w diecezji, o obowiązkach poszczególnych stanów kościelnych, strukturach praskiej diecezji, nauczycielskich i uświęcających zadaniach Kościoła, jego sankcjach prawnych i procedurach oraz o dobrach materialnych. W aneksach do dokumentu znalazły się m.in. instrukcje o zatrudnianiu świeckich pracowników kościelnych oraz o prowadzeniu kancelarii parafialnej, a także np. wzór testamentu kapłana.

•ovum na skalę kraju jest kadencyjność urzędów kościelnych: np. dziekan może pełnić swą funkcję tylko przez 5 lat, chyba, że biskup przedłuży mu kadencję. Synod zaleca także tworzenie parafialnych wspólnot Ruchu Światło-Życie, gdyż stanowią one „ważny nurt w liturgiczno-ascetycznej formacji ministrantów i bielanek”. Dokumenty przypominają także, iż ustalanie stawek przy zamawianiu intencji Mszy świętej, „a tym bardziej domaganie się nadmiernych ofiar jest niedopuszczalne”.

• Arcybiskup Wojciech Ziemba uroczyście objął katedrę białostocką. Ingres odbył się 9 grudnia w bazylice Wniebowzięcia NMP w Białymstoku. Próg świątyni abp Ziemba przekroczył w asyście nuncjusza apostolskiego oraz ponad 20 biskupów z całej Polski. W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych oraz innych Kościołów i religii z prawosławnym biskupem białostocko-gdańskim Jakubem oraz przewodniczącymi Gminy Wyznaniowej Muzułmanów.

Abp Ziemba ma 59 lat. Sakrę biskupią przyjął 18 lat temu. Przez ostatnich 8 lat był ordynariuszem ełckim. W metropolii białostockiej zastąpił abp. Stanisława Szymeckiego, który przeszedł na emeryturę.

• W ośrodku Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Warszawie odbyło się pierwsze posiedzenie Komisji ds. dialogu luterańsko-katolickiego (7 grudnia). Uczestnicy spotkania ustalili, że komisja zajmować się będzie zarówno zagadnieniami bieżącymi, interesującymi oba Kościoły, jak i problemami teologicznymi, podejmowanymi w dialogu między nimi na szczeblu światowym. W skład komisji wchodzą: ze strony katolickiej – metropolita warmiński abp Edmund Piszcz, o. prof. Stanisław Celestyn Napiórkowski z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i ks. prof. Piotr Jaskóła z Uniwersytetu Opolskiego; ze strony luterańskiej – bp Ryszard Borski, ewangelicki biskup wojskowy oraz ks. prof. Manfred Uglorz i prof. Karol Karski, obaj z Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. Uzgodniono, że komisja będzie się zbierać dwa razy w roku.

• Komisja Wspólna Rządu i Episkopatu obradowała w siedzibie Sekretariatu Konferencji Episkopatu Polski (7 grudnia). Omówiono m.in. projekt zmiany ustawy o stosunku Państwa do Kościoła. Strona kościelna przekazała stronie rządowej niedawno opublikowany list Konferencji Episkopatu Polski, dotyczący niektórych problemów społecznych w Polsce.

• Wybitny prawnik kanonista ks. prof. Remigiusz Sobański świętował na Uniwersytecie Śląskim 70-lecie urodzin i 10-lecie współpracy z tą uczelnią. Na uroczystości w rektoracie obecni byli przedstawiciele Trybunału Konstytucyjnego oraz Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk. Jubilat otrzymał dedykowaną mu księgę pamiątkową, której autorami są uczeni z Polski, Niemiec, Włoch i Hiszpanii. Ks. prof. dr hab. Sobański był ekspertem sejmowej komisji konstytucyjnej i komisji ds. ratyfikacji konkordatu. Jest przewodniczącym katowickiego Sądu Metropolitalnego, profesorem Uniwersytetu Śląskiego, Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego i Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, a w latach osiemdziesiątych był rektorem tej uczelni. Jest doktorem honoris causa Uniwersytetu w Bonn.

• Jubileusz 80-lecia istnienia obchodzi archidiecezja łódzka. Liczy ona obecnie 213 parafii, ponad 500 księży i niemal półtora miliona wiernych. Diecezję łódzką powołał w 1920 r. Benedykt XV bullą „Christi Domini”. W 1992 r. została bezpośrednio podporządkowana Stolicy Apostolskiej i ustanowiona archidiecezją.

• W wyższych seminariach duchownych w Polsce kształci się 4773 alumnów – informuje Krajowa Rada Duszpasterstwa Powołań przy Konferencji Episkopatu Polski. Stanowi to 1/4 liczby wszystkich kleryków Europy. Rok temu w seminariach studiowało 4823 kleryków. Tradycyjnie najwięcej alumnów liczy seminarium w Tarnowie – 301. Następne jest przemyskie – 192, lubelskie – 181 i katowickie – 171. W seminariach zakonnych przebywa obecnie 2039 kleryków. W roku ubiegłym było ich 2314. Do kapłaństwa przygotowuje się najwięcej franciszkanów – 239. Na drugim miejscu są salezjanie – 209, a na trzecim pallotyni – 130.

 



 

Nr 51, 

17 grudnia 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl