Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Jubileusz osób niepełnosprawnych. „Swoją rzeczywistością, stawiacie pod znakiem zapytania wizję życia związaną wyłącznie z zaspokojeniem, pokazaniem się, pośpiechem i tężyzną” – mówił Jan Paweł II do ponad 7,5 tysiąca niepełnosprawnych fizycznie oraz umysłowo, zgromadzonych na Mszy św. w bazylice św. Pawła za Murami. Msza stanowiła kulminacyjny moment Jubileuszu niepełnosprawnych odbywającego się w Rzymie w dniach 2-3 grudnia. Zdaniem Papieża „w każdej osobie dotkniętej fizycznym lub psychicznym upośledzeniem żywy jest swego rodzaju egzystencjalny »adwent«, oczekiwanie na »wyzwolenie«, które objawi się w pełni – tak dla nich, jak i dla wszystkich – dopiero u końca czasów. Bez wiary, oczekiwanie to może nabrać tonów rozczarowania i przygnębienia. Jeśli jest oparte na słowie Chrystusa, przekształca się ono w żywą i czynną nadzieję”. „Była to bez wątpienia jedna z najbardziej znaczących i osobiście mi drogich uroczystości Roku Świętego” – powiedział Jan Paweł II na zakończenie Mszy św.

Podczas spotkania w Auli Pawła VI Papież zaapelował o zagwarantowanie niepełnosprawnym należnych im praw „do nauki, do pracy, do mieszkania, do obalenia barier – nie tylko architektonicznych”.

• Kościół katolicki zaniepokojony rozwojem AIDS. Epidemia AIDS pozbawiła już życia prawie 22 miliony osób na całym świecie. W niektórych krajach Afryki dotyka nawet 36 proc. ludności. Dane te przypomniał przewodniczący Papieskiej Rady Duszpasterstwa Służby Zdrowia abp Javier Lozano Barragan podczas konferencji prasowej, wieńczącej międzynarodowe spotkania nt. AIDS, zorganizowane przez tę dykasterię z okazji obchodzonego 1 grudnia Światowego Dnia Walki z AIDS. Meksykański arcybiskup powtórzył, że Kościół katolicki przeciwny jest używaniu prezerwatyw jako środka zapobiegającego AIDS, gdyż – jak podkreślił – są one wyrazem braku szacunku dla absolutnej godności osoby ludzkiej, natomiast zaleca zachowanie wierności w małżeństwie i czystości w życiu osób samotnych. Podczas konferencji zdementowano krążące ostatnio pogłoski o tym, jakoby Watykan był bliski zaaprobowania ograniczonego użycia prezerwatyw uznając, iż jest to „mniejsze zło”. (Spekulacje pojawiły się we wrześniu po artykule, opublikowanym na łamach dziennika amerykańskich jezuitów, sygnalizującym zmianę stanowisko Stolicy Apostolskiej w sprawie zapobiegania AIDS.) „Z fizycznego punktu widzenia, prezerwatywy są z całą pewnością mniejszym złem. Z moralnego punktu widzenia nie są mniejszym złem, lecz są absolutnie niedopuszczalne” – powiedział holenderski teolog i doradca Watykanu o. Bonifacio Honings.

Abp Lozano Barragan oświadczył, że nikt w Kościele nie próbuje ukryć faktu, że niektórzy księża zarazili się tą chorobą łamiąc śluby czystości lub pracując ze śmiertelnie chorymi pacjentami, zwłaszcza w Trzecim Świecie. „To, co zrobili księża nie dotrzymując ślubów czystości jest złe, ale oni są tylko ludźmi” – dodał podsekretarz Papieskiej Rady Duszpasterstwa Pracowników Służby Zdrowia o. Felice Ruffini.

Podczas kongresu omówiono strategię walki z AIDS na różnych kontynentach. O tym, co robi się na tym polu w Polsce, mówił polski kamilianin ks. Arkadiusz Nowak.

• Tradycyjne papieskie pozdrowienia dla prawosławnego Patriarchatu Konstantynopola. Zgodnie z wieloletnim zwyczajem, z okazji przypadającego 30 listopada święta Apostoła Andrzeja – patrona Kościoła w Konstantynopolu, Papież przekazał okolicznościowe orędzie do ekumenicznego patriarchy tego miasta Bartłomieja I. Jan Paweł II przypomniał, że w tym roku, po długim zawieszeniu prac, mogła się znów zebrać na swą 8. sesję plenarną Międzynarodowa Komisja Mieszana do Dialogu Teologicznego między Kościołem Katolickim a Kościołami Prawosławnymi. „Tego rodzaju spotkanie jest samo w sobie ważnym wydarzeniem, dając okazję do podkreślenia złożoności zagadnień, które trzeba omówić. Musimy jednak stwierdzić, ku naszemu wielkiemu ubolewaniu, że nie pozwoliło ono na realny postęp w naszym dialogu” – stwierdził Papież. Jednocześnie zapewnił, że Kościół katolicki jest zdecydowany do kontynuowania dialogu prawdy i miłości.

• Jan Paweł II przyjął grupę 22 biskupów Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego (1 grudnia). Papież złożył hołd pasterzom i wiernym tego Kościoła, którzy mimo prześladowań w niedawnej przeszłości wytrwali w wierności Stolicy Apostolskiej. Wyraził także radość z planowanej na przyszły rok podróży na Ukrainę.

Dzień wcześniej nuncjatura apostolska w Kijowie oficjalnie poinformowała, że papieska pielgrzymka odbędzie się w dniach 21-24 czerwca 2001 r.

• W Watykanie obył się Kongres Apostolstwa Świeckich (25-30 listopada). Pod hasłem „Świadkowie Chrystusa w Trzecim Tysiącleciu” obradowało pół tysiąca osób z ponad 90 krajów. Z Polski w spotkaniu świeckich uczestniczyli m.in. Tadeusz Mazowiecki, Marek Skwarnicki, Stefan Wilkanowicz oraz publicysta miesięcznika „Więź” Zbigniew Nosowski.

• Koralowiec i koniki morskie dla Papieża. Dwa tysiące zawodowych nurków – wchodzących m.in. w skład włoskich sił zbrojnych i policji – uczestniczyło 2 grudnia w swoim Jubileuszu w Watykanie. Kilku miało na sobie pełny strój płetwonurka. Jan Paweł II otrzymał w darze m.in. koralowiec i koniki morskie. Uczestnicy jubileuszu przyniesili też do poświęcenia statuę Chrystusa Głębin, która w marcu przyszłego roku umieszczona zostanie na dnie Morza Tyrreńskiego w pobliżu wyspy Giglio i upamiętni ofiarę tych, którzy zginęli podczas wykonywania swych obowiązków.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Ponad 50 chrześcijan, którzy odmówili przejścia na islam, zostało zamordowanych w wiosce Kaisiui na indonezyjskich Molukach. Islamskie bojówki spaliły także cztery osady chrześcijańskie. Miejscowe władze rozpoczęły ewakuację mieszkańców Kaisiui i okolicznych wiosek. Już od ponad dwóch lat na Molukach toczą się zaciekłe walki między chrześcijanami a przybyłymi na wyspę muzułmanami. Bilans tej krwawej wojny to ponad 2,5 tysiąca zabitych.

• Izba niższa holenderskiego parlamentu zalegalizowała eutanazję (28 listopada). Holenderski minister sprawiedliwości Benk Korthals powiedział, że „ustawa, która z taką troską odnosi się do życzenia osoby umierającej o zakończenie życia, znajdzie należne jej miejsce w dojrzałym społeczeństwie”. W świetle nowych przepisów eutanazja, tolerowana w Holandii już od ponad 20 lat, jest zgodna z prawem pod warunkiem, że pacjent jest nieuleczalnie chory i bardzo cierpi. Potrzebna jest również opinia i zgoda drugiego lekarza, a wszystkie procedury nadzoruje trzyosobowa komisja (prawnik, lekarz i etyk). Po licznych protestach holenderski rząd zrezygnował z artykułu legalizującego eutanazję dzieci w wieku 12-16 lat bez zgody rodziców.

„To szok dla Europy i jej porażka moralna” – tak decyzję holenderskiego parlamentu skomentował biskup Elio Sgreccia, wiceprzewodniczący Papieskiej Akademii Życia. Konferencja Biskupów Holandii określiła ustawę jako sprzeczną z „absolutną godnością życia ludzkiego aż do naturalnej śmierci”, a rzecznik tamtejszego Episkopatu, ks. Peter van Zoest stwierdził, iż oznacza ona „osiągnięcie nowej jakości na drodze od złego do gorszego”. Ks. Augustin Pötscher, austriacki teolog i etyk, nazwał eutanazję „cynicznym rozwiązaniem w wygodnym społeczeństwie”.

• Amerykańscy biskupi wezwali prezydenta Billa Clintona, by ogłosił moratorium na wykonywanie kary śmierci. W opublikowanym w Waszyngtonie liście hierarchowie powołują się na fakt, że za orzeczeniem kary śmierci kryją się często względy rasowe i etniczne. Tymczasem Sąd Najwyższy USA – po interwencjach Jana Pawła II, wielu biskupów i Unii Europejskiej – zapowiedział rewizję w sprawie Johna Paula Penry’ego, który przed 21 laty zgwałcił i zamordował 22-letnią kobietę. Jego iloraz inteligencji wynosi 63, co odpowiada poziomowi umysłowemu siedmiolatka. Egzekucja osoby upośledzonej umysłowo jest sprzeczna z podstawowymi prawami człowieka.

• Komisja Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (ComECE) skrytykowała Kartę Podstawowych Praw Unii Europejskiej. „Cieszymy się z Karty, ale czekamy na poprawki” – powiedział biskup Josef Homeyer, przewodniczący ComECE. Zasiadający w Komisji biskupi twierdzą, że preambuła Karty nie zawiera odniesienia do Boga, a tym samym pomija religijne dziedzictwo Europy. Biskup Attilio Nicora, wiceprzewodniczący ComECE, zwrócił także uwagę na niejednoznaczność artykułu dotyczącego ochrony instytucji małżeństwa i rodziny oraz brak gwarancji wolności Kościołów i wspólnot religijnych.

Karta Podstawowych Praw Unii Europejskiej to katalog fundamentalnych praw i wolności obywateli UE. Dokument ma zostać uroczyście proklamowany na szczycie UE, który odbędzie się w tym miesiącu w Nicei. Wciąż jednak nie wiadomo, jaki będzie status prawny Karty. Wielka Brytania i kraje skandynawskie nie chcą bowiem, aby stała się ona częścią pakietu tzw. umów unijnych.

• Aleksy II, patriarcha Moskwy i Wszech Rusi, nie wykluczył możliwości spotkania z Janem Pawłem II. Dojść mogłoby do niego w czasie papieskiej pielgrzymki na Ukrainę. Podczas wizyty w Moskwie 28 listopada prezydenta Włoch Carlo Azeglio Ciampiego prawosławny hierarcha stwierdził jednak, że „spotkanie powinno być dobrze przygotowane, a istniejące przeszkody powinny być usunięte”. Patriarchat Moskiewski zarzuca grekokatolikom prześladowanie prawosławia na zachodniej Ukrainie. Od 1990 r. ubiegają się oni o zwrot świątyń przejętych przez Kościół prawosławny po delegalizacji wyznania greckokatolickiego w 1946 r. Źródłem napięć są również prowadzone na Ukrainie katolickie akcje misyjne.

• Chilijski Kościół poprosił Boga i braci o wybaczenie grzechów swych synów, szczególnie w kwestii ochrony praw człowieka. „Przyłączam się do tego aktu jako członek Kościoła rzymskokatolickiego i z bólem myślę o cierpieniach, jakie przeżyli liczni Chilijczycy” – napisał w liście do arcybiskupa Francisco Javiera Errazuriza były chilijski dyktator, Augusto Pinochet. Pinochet tłumaczy w liście swą nieobecność na narodowym nabożeństwie ekspiacyjnym „złym stanem zdrowia”, ale zaznacza, że bierze na siebie pełną odpowiedzialność za zło „o którym mówi się, że jego sprawcami byli wojskowi”.

• Słowacki parlament ratyfikował konkordat (30 listopada). Żaden z posłów nie głosował przeciw. „Jest to spełnienie obietnicy, jaką złożyłem Ojcu Świętemu na spotkaniu z nim w Watykanie” – powiedział prezydent Słowacji Rudolf Schuster i zapewnił, że wymiana listów ratyfikacyjnych między Bratysławą a Watykanem nastąpi jeszcze w tym roku.

• Na internetowej stronie „www.einfach-beten.de” monachijscy salezjanie uczą modlitwy. Internauci znajdą tu odpowiednie do intencji modlitwy, ćwiczenia medytacyjne, wskazówki jak modlić się „ciałem i duszą”, abonament na regularnie przesyłane pocztą elektroniczną nowe teksty modlitw. Odpowiedzialny za witrynę ks. Uwe Dink-hoff podkreślił, że elektroniczna nauka modlitwy opiera się na stopniowych ćwiczeniach duchowych, a nie jednorazowej wizycie w internecie.

 

... I W POLSCE

• Kościół nie preferuje ani lewej ani prawej strony sceny politycznej – powiedział bp Kazimierz Ryczan 1 grudnia na Jasnej Górze, podczas konferencji prasowej podsumowującej 309. Zebranie Plenarne Konferencji Episkopatu Polski. – Wśród ludzi lewicy także są ludzie Kościoła – dodał biskup. Podczas zebrania plenarnego Episkopat zatwierdził trzy listy pasterskie, poświęcone sprawom społecznym, podsumowaniu Wielkiego Jubileuszu i nt. rodziny.

W pierwszym z dokumentów biskupi w krytycznych słowach ocenili aktualną sytuację na polskiej scenie politycznej „Polska scena polityczna jest areną rzadko spotykanych napięć – czytamy. – Ugrupowania opozycyjne zachowują się wobec siebie jak wrogowie, jakby nie byli dziećmi jednego narodu, wychowanego w cywilizacji miłości bliźniego i miłości nieprzyjaciół. Przeciwnicy polityczni we wzajemnych ocenach nie doszukują się żadnych pozytywów”. Biskupi stwierdzają jasno, że „postawa taka jest grzechem przeciwko dialogowi i przeciwko dobru wspólnemu”. „Kościół przypomina i przynagla – czytamy dalej – wszystkich odpowiedzialnych za przemiany polskiej rzeczywistości, tak z lewej jak i z prawej strony, do solidarnego współdziałania na rzecz dobra wspólnego. Tylko takie działanie może przynieść sukces społeczny, polityczny i kulturowy naszego kraju. Potrzebna jest powszechna zgoda wszystkich obywateli i partii politycznych na fundamentalne zasady życia społecznego i na ich realizację”.

Biskupi zwracają także uwagę na liczne poważne problemy społeczne dzisiejszej Polski, jak przywłaszczenie majątku państwowego przez dawną nomenklaturę PRL, trudną sytuację pracowników b. PGR, bezrobocie czy zniszczenie tajnych archiwów po to, żeby „zatrzeć ślady wyrządzonego zła i ciemnej przeszłości”. Autorzy listu podkreślają, że główni aktorzy przemian demokratycznych – robotnicy, chłopi i część inteligencji – którzy byli gotowi do „zaciskania pasa na rzecz lepszej przyszłości w wolnym państwie”, ponieśli największe koszty przemian.

Mówiąc o bezrobociu biskupi zauważają, że w Polsce przybiera ono wręcz groźny charakter, gdyż obejmuje duży odsetek ludzi młodych wkraczających w samodzielne życie. „Niezawiniona bieda uniemożliwia dokształcanie się i studia. Wiedza, technika i umiejętności, w krajach rozwiniętych nabierają większego znaczenia aniżeli ziemia czy zasoby naturalne”. W takiej sytuacji „zarówno bezrobotni, jak i osoby, które dotknęła bieda, wymagają ochrony ze strony organizacji politycznych, związków zawodowych oraz większego zainteresowania i pomocy ze strony społeczeństwa”.

Kościół docenia – podkreślają biskupi – demokrację jako system, który zapewnia udział obywateli w decyzjach politycznych i gwarantuje im możliwość wyboru oraz kontrolowania własnych rządów. „Przypomina jednak zdecydowanie, że autentyczna demokracja jest możliwa, gdy przyjmuje się poprawną koncepcję osoby ludzkiej” – czytamy w dokumencie.

Biskupi korzystając z okazji przypominają Polakom, że niezależnie od licznych trudności okresu transformacji gospodarka wolnorynkowa jest jednak jedynym „skutecznym narzędziem restrukturyzacji, wykorzystania zasobów i zaspakajania potrzeb”. List społeczny zostanie odczytany w 3. niedzielę Adwentu.

• Kapelani pracujący w więzieniach powinni chcieć to robić – powiedział KAI ks. Grzegorz Kudlak, kapelan aresztu śledczego na warszawskim Służewiu. Podczas 309. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski na Jasnej Górze mówił on biskupom o problemach duszpasterstwa więźniów. Zdaniem ks. Kudlaka tylko nieliczni kapelani są formalnie zatrudnieni w zakładach karnych. Na 230 kapelanów więziennych zaledwie 16 pracuje na całym etacie. Bywa także, iż wyznaczani są do tego księża, którzy woleliby tego nie robić. Jednak proboszcz parafii, na terenie której znajduje się zakład karny, ma obowiązek kogoś wyznaczyć. Ks. Kudlak mówił też biskupom o potrzebie formacji kapelanów więziennych. W gronie tym dość często pojawia się „syndrom wypalenia”, wydaje się wtedy, że ta praca jest bez sensu.

• Polak nominowany biskupem Helsinek. Sercanin ks. Józef Wróbel został mianowany przez Jana Pawła II biskupem diecezji Helsinki w Finlandii – poinformowała 30 listopada nuncjatura apostolska w Polsce. „Będę musiał poznać społeczeństwo fińskie, lokalny Kościół i bardzo trudny język” – powiedział polski zakonnik. Ks. Wróbel, kierownik Katedry Teologii Życia Instytutu Teologii Moralnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego urodził się w 1952 roku w Bestwinie k. Bielska-Białej. Pochodzi z rodziny rolniczej. W roku 1973 wstąpił do zgromadzenia Księży Sercanów. Studiował teologię moralną w Akademii Alfonsjańskiej w Rzymie oraz na uniwersytecie katolickim we Fryburgu w Szwajcarii. W roku 1985 uzyskał tytuł doktora. Po powrocie do Polski pełnił obowiązki wikariusza w parafii Węglówka k. Mszany Dolnej, wykładowcy a także rektora Wyższego Seminarium Duchownego Księży Sercanów w Stadnikach. Główne kierunki jego badań to bioetyka i teologia małżeństwa. Tytuł doktora habilitowanego otrzymał w ubiegłym roku. Włada językiem włoskim, niemieckim, francuskim oraz angielskim.

• Po raz pierwszy Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom ma charakter ekumeniczny. W akcję Caritas włączyły się w tym roku prawosławna Eleos oraz Diakonia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Rozprowadzane w parafiach wigilijne świece różnią się wyglądem: Caritas rozprowadza białe świece z logo Caritas, Eleos – pachnące miodem świece żółte, Diakonia natomiast – białe, na których widnieje symbolizujący miłosierdzie Boże krzyż z koroną. Wszystkie uzyskane fundusze zostaną wykorzystane na pomoc dzieciom, m.in. na dożywianie w szkołach, na pomoc dla rodzin wielodzietnych, zakup sprzętu rehabilitacyjnego, pomoc dla dzieci ulicy oraz na kolonie letnie.

Idea Wigilijnej Pomocy zrodziła się w 1994 roku. Rozprowadzono wtedy ok. 145 tys. świec. W ubiegłym roku Polacy zakupili 4 mln. świec, wpłacając na Caritas 12 mln. zł.

• Marketing dla księży i zakonników. Ok. 170 ekonomów diecezjalnych i zakonnych rozpoczęło 1 grudnia w Warszawie i w Krakowie zajęcia na specjalnie dla nich zorganizowanych podyplomowych studiach. Księża, zakonnicy i siostry uczą się podstaw ekonomii, marketingu oraz zarządzania. W obu ośrodkach zajęcia prowadzą wykładowcy z Wyższej Szkoły Biznesu z Nowego Sącza. Studium to ma pomóc kościelnym podmiotom gospodarczym odnaleźć się w nowej rzeczywistości. „Nie chcemy robić z Kościoła konsorcjum gospodarczego” – zastrzega się ekonom Konferencji Episkopatu ks. Jan Drob. „Trzeba umieć zorganizować sponsoring firm czy indywidualnych osób. Ich darowizny trzeba zaksięgować, wszystko musi być zgodnie z prawem” – podkreślił ks. Drob.

 



 

Nr 50, 

10 grudnia 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl