Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Relacji między Eucharystią i jednością chrześcijan poświęcona była katecheza Jana Pawła II podczas audiencji środowej (15 listopada). Wychodząc od opowiadania ewangelicznego o uczniach z Emaus (por. Łk 24,13-35) Papież mówił „w jaki sposób dwaj uczniowie, którzy oddalali się od wspólnoty, zostali skłonieni do drogi powrotnej i odnalezienia wspólnoty”. Podkreślił, że w procesie tym „dzięki wyraźnemu wyjaśnieniu Pism przeszli z ciemności niezrozumienia do światła wiary i stali się zdolni do poznania zmartwychwstałego Chrystusa »przy łamaniu chleba«”. Zaznaczył następnie, że istniejące obecnie „podziały doktrynalne występujące między uczniami Chrystusa zgromadzonymi w różnych Kościołach i Wspólnotach kościelnych ograniczają pełne dzielenie się sakramentami”. Stwierdził jednakże, iż „ograniczenia interkomunii, co do stołu Słowa i Eucharystii winny stawać się wezwaniem do oczyszczenia, dialogu i ekumenicznej drogi Kościołów”, ponieważ „dają nam mocniej odczuć, właśnie w Celebracji Eucharystycznej, ciężar naszego rozdarcia i naszych przeciwności”. Kończąc katechezę Papież dodał, że „w ten sposób Eucharystia jest wyzwaniem i prowokacją postawioną w samym sercu Kościoła, aby nam przypominać mocne, ostatnie pragnienie Chrystusa: »aby wszyscy stanowili jedno«”.• Jubileusz policji i wojska odbył się w Watykanie (17--19). Uczestniczyło w nim ok. 70 tys. żołnierzy i policjantów z ponad 50 krajów, w tym 1500 żołnierzy z Polski. Jednym z głównych punktów programu była Droga Krzyżowa w Circus Maximus – w tym samym miejscu, gdzie spowiadali się uczestnicy sierpniowych Światowych Dni Młodzieży. W niedzielę 19 listopada odbyła się uroczysta Msza św. na Placu św. Piotra pod przewodnictwem Jana Pawła II. W homilii powiedział on m.in.: „Pokój jest podstawowym prawem człowieka, które należy stale wspierać, pamiętając, że »ludziom, o ile są grzeszni, zagraża niebezpieczeństwo wojny i aż do nadejścia Chrystusa będzie zagrażać« („Gaudium et spes”, 78). Zadanie to, jak pokazały również niedawne doświadczenia, pociąga za sobą konkretne inicjatywy w celu rozbrojenia agresora – mówił Biskup Rzymu. – Mam tu na myśli tzw. ingerencję humanitarną, która w wyniku niepowodzenia wysiłków politycznych i pokojowych środków obrony, stanowi ostateczną próbę, do której należy się uciec, aby powstrzymać rękę niesprawiedliwego agresora”. W rozważaniu przed modlitwą Anioł Pański Papież podkreślił ważną rolę rodzin żołnierzy w zaangażowaniu w obronę pokoju i życia. „Najdrożsi, jestem także synem żołnierza i dlatego czuję się bardzo blisko każdego z was” – powiedział Jan Paweł II, wychodząc poza przygotowany wcześniej tekst.

Papież przyjął na osobnej audiencji delegację polskich sił zbrojnych i policji, którym towarzyszyli biskup polowy Sławoj Leszek Głodź oraz minister obrony narodowej Bronisław Komorowski, który wręczył Janowi Pawłowi II buławę hetmańską, będącą repliką buławy Jana III Sobieskiego. Papież podziękował też za dar od Caritas Ordynariatu Polowego, jakim jest ambulans sanitarny ofiarowany dla szpitala w Kosowie.

• Jan Paweł II poparł wysiłki na rzecz pokoju laureatów pokojowej Nagrody Nobla. Papież spotkał się z kilkunastoma noblistami podczas audiencji udzielonej im 13 listopada w Watykanie. Byli wśród nich m. in. Lech Wałęsa i Michaił Gorbaczow oraz przedstawiciele nagrodzonych w Oslo organizacji – Czerwonego Krzyża, Lekarzy Bez Granic, Amnesty International. Szczególne słowa powitania Papież skierował do byłego prezydenta ZSRR, którego fundacja zorganizowała szczyt noblistów. Po spotkaniu Lech Wałęsa z żoną Danutą zostali u Jana Pawła II na obiedzie.

• Audiencje. Jan Paweł II spotkał się z 60-osobową grupą profesorów i studentów Instytutu Ekumenicznego w Bossey w Szwajcarii, wobec których podkreślił, że „nie może być odwrotu z drogi naszego wspólnego zaangażowania w pracę na rzecz pełnej, widzialnej jedności wszystkich wyznawców Chrystusa”.

Gościem Jana Pawła II na obiedzie był 14 listopada Jan Nowak-Jeziorański, legendarny „kurier z Warszawy”, były dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Przyjechał on do Rzymu na dwa dni specjalnie, by spotkać się z Papieżem. W poniedziałek 13 listopada uczestniczył w Mszy św. w jego prywatnej kaplicy.

• Nominacje. Jan Paweł II ustanowił misję katolicką w Baku w Azerbejdżanie. Kierowanie nią zostało powierzone salezjanom, zaś pierwszym zwierzchnikiem został ks. Jozef Daniel Pravda.

• Kondolencje z powodu śmierci i pogrzebu Lei Rabin wystosował Jan Paweł II. Zmarła była wdową po premierze państwa Izrael Ichaku Rabinie zabitym 4 listopada 1995 r. w Tel Awiwie przez żydowskiego fundamentalistę.

• Blisko 50 tys. dolarów, zebranych w ramach Jubileuszu Biskupów Jan Paweł II przeznaczył dla ośrodka dla dzieci i młodzieży w Ruandzie – ofiar wojny domowej w tym kraju. Placówka ta, znajdująca się w mieście Mbare, powstała z inicjatywy Papieskiej Rady ds. Rodziny przy współpracy lokalnego episkopatu i nuncjatury apostolskiej w Kigali. W ośrodku znalazło schronienie 140 dzieci, a dalszych 100 z najbliższych okolic przybywa tam codziennie na zajęcia.

• Zadowolenie z przywrócenia członkostwa Federacji Jugosławii w OBWE wyraził Stały delegat Stolicy Apostolskiej przy tej organizacji, prał. Dominique Rezeau. Uważa on, że ta decyzja stanowi zakończenie „długiego okresu izolacji, braku zrozumienia oraz niedostatecznego dialogu”, które to czynniki przedłużały rozwiązanie zaistniałych problemów w Jugosławii i w całym regionie.

• Wirus komputerowy zaatakował pocztę elektroniczną Głównego Komitetu Wielkiego Jubileuszu i przeniósł się do niektórych łączących się z nim redakcji. Było to umyślne działanie hackerów – anonimowych piratów internetowych. Awaria została w krótkim czasie naprawiona. Był to pierwszy udany atak na system komputerowy Stolicy Apostolskiej, który – jak zapewnił rzecznik prasowy Joaquín Navarro-Valls – posiada bardzo dobre zabezpieczenia.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Biskupi niemieccy odcięli się od działalności „Donum vitae” („Dar życia”). Hierarchowie zalecają, by ośrodki poradnictwa kościelnego dla ciężarnych kobiet w trudnej sytuacji życiowej odcięły się od świeckich stowarzyszeń, takich jak “Donum vitae”, które w dalszym ciągu wystawiają kobietom zaświadczenia o udzielonej poradzie. Zaświadczenia te mogą stanowić podstawę do legalnej aborcji. Biskupi niemieccy ogłosili też wytyczne w sprawie katolickich ośrodków poradnictwa. Zapewnili, że Kościół będzie kontynuował działania zmierzające do ochrony życia nienarodzonego. Wytyczne wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., zastępując poprzednie z 1995 r. Osoby pracujące w ośrodkach poradnictwa będą musiały pisemnie zobowiązać się do przestrzegania nowych przepisów. Celem poradni katolickich jest “ochrona nienarodzonego dziecka poprzez udzielenie wsparcia ciężarnej kobiecie i jej rodzinie we wszystkich fazach ciąży oraz po urodzeniu dziecka” – głosi tekst dokumentu biskupów niemieckich. Wytyczne mówią też, iż należy “pomóc kobiecie w spełnianiu przez nią obowiązku wobec nienarodzonego dziecka, a tym samym zaleca się prowadzenie rozmów z przyszłą matką w sposób niezwykle taktowny i pełen zrozumienia dla sytuacji, jaka ją sprowadziła do poradni”.

W innym miejscy wytycznych czytamy, że niezgodne z koncepcją poradnictwa kościelnego jest “kierowanie osób poszukujących pomocy do instytucji, które wystawiają zaświadczenie uprawniające do legalnej aborcji”. Ponadto osobom pracującym w kościelnych ośrodkach poradnictwa nie wolno np. kierować kobiet do lekarzy i szpitali dokonujących aborcję. Zabrania się im także wykładania w ośrodkach formularzy związanych z finansowaniem aborcji oraz pomocy kobietom w ich wypełnianiu.

• Apel o pokój dla Jerozolimy. „Ze świętego miasta Jerozolimy wołamy, niosąc głęboko pragnienie pokoju i sprawiedliwości, równości i bezpieczeństwa dla Izraelczyków i Palestyńczyków w Ziemi Świętej – ziemi, którą Bóg wybrał, aby objawić swoją mądrość wobec ludzi” – napisali zwierzchnicy Kościołów chrześcijańskich Jerozolimy. Apel zwierzchników chrześcijańskich Jerozolimy jest wspólnym stanowiskiem chrześcijan w ocenie konfliktu izraelsko-palestyńskiego: mowa jest w nim o solidarności i współcierpieniu z ofiarami konfliktu. Przygotował go Zespół Zwierzchników Wspólnot Chrześcijańskich w Jerozolimie, w którym zasiadają patriarchowie, arcybiskupi i biskupi – przełożeni 5 kościołów prawosławnych, 6 kościołów katolickich i 2 kościołów protestanckich.

• Palestyńczycy mają prawo do własnego państwa. Biskupi amerykańscy udzielili poparcia dla utworzenia niezależnego państwa palestyńskiego. Jest to pierwsze w historii oświadczenie połączonych Konferencji Biskupów USA obradujących w Waszyngtonie.

• Handel „żywym towarem”. W Paryżu odbyła się (17 listopada) konferencja na temat współczesnego niewolnictwa, jakim stała się prostytucja. Organizatorzy chcieli zwrócić przede wszystkim uwagę na proceder uprowadzania z krajów Europy Wschodniej dziewcząt i zmuszane ich do prostytucji – podała telewizja France 3.

Jako przykład walki z tym zjawiskiem telewizja pokazała reportaż z południa Włoch, gdzie w okolicach Lecce, ks. Cesare Lodeserto prowadzi kościelny ośrodek Królowej Pokoju. Znalazło w nim schronienie ponad 600 zmuszanych do prostytucji dziewcząt z Ukrainy, Mołdawii, Bułgarii i Rumunii. Kupowane w swoim kraju za równowartość 100 dolarów, sprzedawane są we Włoszech za sumę 10-krotnie wyższą. Przedtem, głównie w Albanii, są bite, głodzone i gwałcone. Rząd włoski wydał im czasowe karty pobytowe w zamian za denuncjację sutenerów.

Ośrodek finansowany jest przez Kościół włoski. Dziewczęta znajdują w nim, oprócz pomocy materialnej i możliwości pracy, wsparcie psychologiczne i duchowe. Międzynarodowa siatka handlarzy “żywym towarem” wydała jego dyrektorowi wojnę – miał już miejsce przypadek uprowadzenia mieszkanki ośrodka, na co dzień zdarzają się pogróżki. Ks. Lodeserto i jego podopieczne przebywają pod stałą ochroną policji i włoskiej żandarmerii.

• Waszyngtońskie Centrum Kultury Jana Pawła II. Uroczystości poświęcenia Centrum przewodniczył metropolita Detroit kard. Adam Maida, a Episkopat Polski reprezentował abp Józef Życiński. Placówka znajduje się w Waszyngtonie. Będzie ona jednym z największych na świecie ośrodków dokumentacji i informacji w zakresie nauczania Papieża. Planuje się utworzenie w ramach Centrum pięciu katedr: wpływu Jana Pawła II na życie Kościoła i jego teologicznej inspiracji w tym zakresie filozofii, kultury polskiej, sztuki i judaizmu.

Abp Życiński, który jest członkiem rady Centrum, zapewnił, że placówka waszyngtońska ma być przede wszystkim poważnym ośrodkiem naukowym, stawiającym sobie także za zadanie popularyzację bardzo bogatej spuścizny intelektualnej Papieża. “Dorobek Jana Pawła II jest nie tylko zbiorem pamiątek, przy których można się wzruszać – zapewnił arcybiskup – ale jest to przede wszystkim zobowiązanie do przekształcania obecnej kultury, stąd nacisk położyliśmy na komputeryzację centrum oraz na liczne prace naukowe, które przybliżą merytoryczne osiągnięcia tego pontyfikatu”.

• Pierwsza misja katolicka. Papież ustanowił misję katolicką w Baku w Azerbejdżanie. Kierowanie nią zostało powierzone salezjanom, zaś pierwszym zwierzchnikiem został ks. Jozef Daniel Pravda.

 

... I W POLSCE

• Nowym współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Został nim ks. dr hab. Michał Czajkowski. Ze strony żydowskiej – funkcję tę nadal sprawuje dr Stanisław Krajewski. Ks. Czajkowski objął to stanowisko po zmarłym w czerwcu ks. Andrzeju Zberbirze.

Ks. Michał Czajkowski jest kierownikiem katedry Teologii Ekumenicznej Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie oraz członkiem Komitetu Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem. Ma 66 lat, jest jednym z 12 dzieci kolejarza. Mówi o sobie, że – niestety – nie pochodzi z rodzinny żydowskiej.

n Komisja Nauki Wiary Episkopatu Polski. Waga deklaracji „Dominus Iesus” jest tak duża, że będzie kształtować przyszłe prace Komisji Nauki Wiary Konferencji Episkopatu Polski – powiedział jej przewodniczący, abp Henryk Muszyński po zakończeniu obrad tego gremium w Warszawie. „To dokument fundamentalny także dla dialogu ekumenicznego i międzyreligijnego” – dodał. Poinformował również, że owocem spotkania Komisji jest projekt dokumentu w sprawie deklaracji, który zostanie przedłożony na najbliższej Konferencji Episkopatu Polski. Abp Muszyński uważa, że deklaracja „Dominus Iesus” jest naturalnym przedłużeniem Jubileuszu, ponieważ Chrystus niejednokrotnie podkreślał, że jest jedynym Zbawicielem wczoraj, dziś i na wieki. Należy pokazać konsekwencje tej prawdy dla teologii, ale także dla nauczania wiary i postaw moralnych w warunkach pluralizmu społecznego i religijnego oraz współczesnych prądów duchowych, dla których prawda o wyłączności i jedyności Kościoła jest trudna do przyjęcia. Komisja i teologowie powinni teraz wyjaśnić, jak interpretuje deklarację Kościół katolicki i, w jakiej jest relacji wobec innych Kościołów chrześcijańskich i religii. „Traktujemy ten dokument także jako fundament dialogu i ekumenizmu, gdyż pierwszym krokiem do autentycznego ekumenizmu jest określenie własnej tożsamości, a to jest wyznanie naszej katolickiej wiary, kim jesteśmy, w co wierzymy” – powiedział metropolita gnieźnieński. Spotkanie Komisji Nauki Wiary Konferencji Episkopatu Polski odbywają się raz do roku. Ich tematem są sprawozdania czterech sekcji, które ją tworzą – biblijnej, dogmatycznej, filozoficznej i historycznej.

n Doktorat honoris causa Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. Bp Jan Szarek, prezes Polskiej Rady Ekumenicznej, otrzymał doktorat honoris causa Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Senat tej uczelni docenił zaangażowanie biskupa m.in. na rzecz zacieśniania współpracy pomiędzy Kościołami w ramach Polskiej Rady Ekumenicznej. Na uroczystość przybyła żona premiera Ludgarda Buzek, zwierzchnicy Kościołów zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej, delegacje z KUL i UKSW oraz studenci ChAT. Rektor ChAT, abp Jeremiasz wygłosił laudację, przybliżając uczestnikom uroczystości sylwetkę duszpasterską i naukową biskupa.

Bp Szarek rozpoczął pracę duchownego w Kościele ewangelicko-augsburskim we wrześniu 1960 r. Przez dziesięć lat administrował parafiami diecezji mazurskiej. Wraz z abp. Alfonsem Nossolem, bp Szarek współprzewodniczy Komisji Konferencji Episkopatu Polski i Polskiej Rady Ekumenicznej do Spraw Dialogu. Efektem pracy tej Komisji jest m. in. podpisana w 2000 r. Deklaracja Kościołów w Polsce pt. „Sakrament Chrztu znakiem jedności”. Do innych zrealizowanych inicjatyw należy opracowanie wspólnego porządku Tygodni Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan oraz nadanie Ewangelickiemu Duszpasterstwu Wojskowemu charakteru ponadkonfesyjnego. Bp Jan Szarek jest przewodniczącym Polskiego Oddziału Światowej Federacji Luterańskiej. W marcu 2000 r. Synod Kościoła powołał go na prezesa Diakonii Kościoła.

Państwo Szarkowie mają dwoje dorosłych dzieci – Ewę i Piotra, który również jest duchownym Kościoła ewangelicko-augsburskiego.

n „Zasłużony dla tolerancji”. O. Stanisław Musiał SI i redakcja wydawanego przez oo. jezuitów miesięcznika „Przegląd Powszechny” odebrali nagrody „Zasłużony dla tolerancji” przyznane przez Radę Społeczną Fundacji Ekumenicznej „Tolerancja”. Zagranicznymi laureatami odznaczenia są pochodząca z Polski izraelska pisarka Miriam Akavia oraz Bohdan Stupka, odtwórca roli hetmana Chmielnickiego w „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana, obecnie minister. Uroczystość odbyła się w Teatrze Żydowskim w Warszawie.

n Nominacje. Dotychczasowy biskup ełcki, Wojciech Ziemba został mianowany arcybiskupem metropolitą białostockim. Bp Ziemba zastąpił abp Stanisława Szymeckiego, którego rezygnację z urzędu z racji wieku przyjął Jan Paweł II. Natomiast bp Edward Samsel został mianowany biskupem diecezji ełckiej. Dotychczas pełnił on obowiązki biskupa pomocniczego tej diecezji.

Jan Paweł II mianował też ks. dr Adama Szala, rektora Metropolitalnego Wyższego Seminarium Duchownego w Przemyślu, biskupem pomocniczym archidiecezji przemyskiej obrządku łacińskiego. Papież przyjął rezygnację bp. Józefa Pazdura, biskupa pomocniczego archidiecezji wrocławskiej. Biskup ukończył w ubiegłym roku 75 lat.

n Spadła liczba kleryków w Polsce. Liczba kleryków w polskich seminariach spadła o 4% w porównaniu do roku ubiegłego. Obecnie kształci się w seminariach duchownych 6851 kleryków, w ubiegłym roku było ich 7129. Na czterech kleryków, trzech kształci się w seminariach diecezjalnych, a jeden w seminarium zakonnym. W stosunku do ubiegłego roku liczba kleryków w seminariach diecezjalnych spadła o ok. 1%, a w seminariach zakonnych o 9%.

 



 

Nr 48, 

26 listopada 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl