Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• „Udział w życiu Chrystusa, który czyni nas »synami w Synu«, stał się możliwy dzięki darowi Ducha” – powiedział Jan Paweł II podczas katechezy w trakcie audiencji ogólnej (20 września). Papież podkreślił, że poprzez wlanie „w serca chrześcijan Ducha Świętego, Ojciec dokonuje i objawia usynowienie, które uzyskał dla nas Chrystus”. Prawdę o naszym dziecięctwie Bożym Papież przyrównał do gwiazdy polarnej wiary chrześcijańskiej. Podkreślił następnie, że dzięki Wcieleniu „doświadczenia Boga w chrześcijańskiej optyce nigdy nie można sprowadzać do ogólnikowego »poczucia boskości« ani też nie można uniknąć pośrednictwa człowieczeństwa Chrystusa”. Chrystus – Bóg Wcielony, wprowadzając nas w tajemnicę Bożej miłości, „daje nam samo życie Boga, życie, które przekracza czas i wprowadza nas w tajemnicę Ojca, w Jego radość i nieskończone światło”. Udział w życiu Chrystusa i Ojca stał się dla nas możliwy dzięki Duchowi Świętemu, gdyż to właśnie On „wprowadza nas w związek z Chrystusem i z Ojcem” – jak o tym pisze św. Paweł: „Wszyscy, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi” (Rz 8,14).

• Msza św. pod przewodnictwem Jana Pawła II zakończyła XX Międzynarodowy Kongres Mariologiczno-

-Maryjny oraz Jubileusz Sanktuariów Maryjnych (24 września). W homilii Papież powiedział: „To naturalne, że Jubileusz Syna jest także Jubileuszem Matki”. Wyraził on nadzieję, że jednym z owoców Roku Świętego będzie także odnowa nabożeństwa do Maryi Panny.

• „Nasz dialog staje się rachunkiem sumienia i wezwaniem do nawrócenia” – powiedział Jan Paweł II do członków komisji katolicko-protestanckiej. Obrady Wspólnej Komisji Dialogu pomiędzy Kościołem Katolickim a Światowym Aliansem Kościołów Reformowanych toczyły się pod hasłem „Kościół i Królestwo Boże”. Nawiązując do tego tematu Papież powiedział: „Jakże istotną sprawą u początku nowego tysiąclecia jest dla wszystkich – ciągle jeszcze podzielonych chrześcijan, by odczuli głębokie wezwanie Pana: »Czas się wypełnił i bliskie jest Królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!«”.

• „Za każdym razem, gdy Europa czerpie ze swych chrześcijańskich źródeł wielkie zasady światopoglądu, wie, że może z pogodą patrzeć w przyszłość” – powiedział Jan Paweł II do przewodniczących parlamentów krajów członkowskich Unii Europejskiej, którzy obradują w Rzymie nad przyszłą konstytucją Wspólnoty. Biskup Rzymu wyraził swoje poparcie dla rozszerzenia Unii, a komentując pracę nad powstaniem Karty Podstawowych Praw podkreślił, że Europa „nie może zapominać, że jest kolebką idei osoby i wolności i że idee te wypływają z tego, iż od dawna jest przeniknięta chrześcijaństwem”. Papież wyraził również nadzieję, że Unia zdoła wpisać na listę swych „najszczytniejszych ideałów obronę życia, poszanowanie drugiego człowieka, wzajemną służbę oraz braterstwo bez dyskryminacji”.

• Audiencje. Jan Paweł II przyjął prezydenta Węgier Ferenca Madla oraz premiera tego kraju, Viktora Orbána.

• Watykan – Chiny. Tygodniową wizytę w ChRL zakończył kard. Roger Etchegaray, jeden z najbliższych współpracowników Jana Pawła II. Umożliwiła ona Stolicy Apostolskiej zapoczątkowanie dialogu na wysokim szczeblu z Kościołem katolickim podporządkowanym władzom komunistycznym (tzw. „patriotycznym”). Kardynał spotkał się z członkami rządu oraz z głównymi przedstawicielami tego Kościoła, który od 1958 r. nie utrzymywał kontaktów ze Stolicą Apostolską. Watykański dostojnik odwiedził też seminarium w Sheshan k. Szanghaju, gdzie przemawiał do 80 kleryków Kościoła „patriotycznego”. Mimo wizyty kard. Etchegaraya nie ustają napięcia we wzajemnych stosunkach Chin i Watykanu. Mają one m.in. związek z zapowiedzianą na 1 października kanonizacją przez Jana Pawła II 120 chińskich męczenników. Odpowiadając na zarzuty chińskiego rządu w tej sprawie rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej Joaquín Navarro-Valls zapewnił, że wybór tej daty nie jest żadną prowokacją. Nie ma on związku – jak sądzą chińskie władze – z przypadającą tego dnia rocznicą powstania Chińskiej Republiki Ludowej. Natomiast wiąże się z przypadającym również tego dnia liturgicznym wspomnieniem św. Teresy z Lisieux, patronki misji.

• O. Georges Cottier OP, teolog Domu Papieskiego wyraził zadowolenie z ogłoszonego niedawno dokumentu Instytutu Studiów Chrześcijańskich i Żydowskich nt. stosunków między żydami a katolikami, w którym stwierdza się m.in., że „nazizm nie był nieuchronnym skutkiem chrześcijaństwa”. Dokument, podpisany przez 170 osobistości świata żydowskiego, stwierdza ponadto, że Kościół katolicki zmienił swój stosunek do Żydów i wyznawców judaizmu. Wyrażając swe stanowisko w liście skierowanym do władz Instytutu O. Cottier stwierdził zarazem, że „bardziej stanowczy sprzeciw wobec nazizmu uniemożliwiało istnienie uprzedzeń antyhebrajskich”. W przyszłości, uważa watykański teolog, należy zwiększyć częstotliwość spotkań katolików i żydów zaangażowanych w dialog, gdyż ciągle pokutuje wiele przesądów i stereotypów spowodowanych słabą znajomością drugiej strony.

• Deklaracja „Dominus Iesus” została źle zrozumiana – tak uważa Prefekt Kongregacji Nauki Wiary kard. Joseph Ratzinger. Krytycy dokumentu nie zwrócili uwagi na całą jego treść – mówi kard. Ratzinger w wywiadzie dla niemieckiego dziennika „Frankfurter Allgemeine Zeitung”. Prefekt Kongregacji Nauki Wiary podkreślił, że Janowi Pawłowi II chodziło przede wszystkim o to, by w centrum Roku Wielkiego Jubileuszu „złożyć wielkie, uroczyste wyznanie wiary w naszego władcę Jezusa Chrystusa”. Zdaniem kard. Ratzingera, deklaracja miała stanowić zaproszenie dla wszystkich chrześcijan, by na nowo przyłączyli się do tego wyznania, nadając w ten sposób Rokowi Świętemu „wielkie, głęboko sięgające znaczenie”.

• „Czy Bóg istnieje?” – to tytuł dyskusji między kard. Jozephem Ratzingerem, prefektem Kongregacji Nauki Wiary, i włoskim filozofem Paolo Floresem d’Arcaisa’em, deklarującym się jako ateista. Publiczność przybyła do Teatro „Quirino” – gdzie odbywała się dyskusja – potraktowała debatę jako pojedynek słowny katolika i ateisty. Wypowiedzi obu rozmówców nagradzano oklaskami. Flores d’Arcais kilkakrotnie atakował Kościół katolicki i osobiście Papieża m.in. za naukę moralną (aborcja), tak iż w pewnej chwili kardynał wyraził rozczarowanie, że dyskusja – z założenia filozoficzna – przekształciła się w wymianę opinii na tematy wymagające namysłu i znajomości przedmiotu.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• W Nigerii zginął 40-letni karmelita bosy, ks. Jude Maria Ogbu. Prawdopodobnie zabójstwa dokonano na tle rabunkowym.

• Przebaczenie i jedność narodowa są kluczami do spokoju społecznego w Chile – powiedział metropolita Santiago abp Francisco Javier Errázuriz. W kazaniu podczas Mszy św. z okazji Święta Narodowego wezwał on wiernych i władze kraju do szukania nowych dróg pojednania i zgody narodowej. „Propozycja, jaką przedstawia nam Jezus w Ewangelii, każe nam iść naprzód, prosząc o przebaczenie i przebaczając innym, jeśli chcemy, aby inni tak czynili wobec nas” – powiedział. Abp Errázuriz apelował do obecnych na Mszy przedstawicieli władz, aby podjęli decyzje w celu przywrócenia porozumienia narodowego.

• Dzień dialogu żydowsko-chrześcijańskiego odwołany. Nie odbędzie się planowana na 3 października dyskusja na temat: „Tradycja Jubileuszu u Żydów i chrześcijan”. Decyzję o odwołaniu debaty podjęła strona żydowska. Główny rabin Rzymu, prof. Elio Toaff – ten sam, który podejmował Jana Pawła II w rzymskiej synagodze 13 kwietnia 1986 roku – uważa, że w świetle deklaracji Kongregacji Nauki Wiary „Dominus Iesus” dialog jest w tej chwili niemożliwy. Była przewodnicząca włoskiego związku żydowskiego, a obecnie przedstawicielka Europejskiego Kongresu Żydów Tullia Zevi powiedziała, że „trudno o dialog, gdy jedna ze stron twierdzi, iż jej religia jest pierwszej kategorii, pozostałe zaś należą do drugiej”.

Sekretarz komisji ds. dialogu z judaizmem ks. Remi Hoeckamnn oświadczył, że „blaski i cienie są chlebem powszednim wszystkich stosunków międzyludzkich” i wyraził nadzieję, że po obecnym kryzysie dialog zostanie wznowiony.

• Otwarto pierwszy uniwersytet katolicki na Słowacji. „Nasz kraj potrzebuje obecnie dużych osobowości i mam nadzieję, że otwierany Uniwersytet będzie właśnie takich ludzi kształcił. Potrzebni oni są do zwalczania zła, które w różnych dziedzinach szerzy się wokół nas”– powiedział na otwarciu pierwszego katolickiego uniwersytetu na Słowacji bp Franciszek Tondra, przewodniczący Konferencji Biskupów Słowacji. Uniwersytet powstał 1 lipca 2000 na mocy uchwały Parlamentu Słowackiego z dnia 10 maja 2000.

• Globalizacja i Kościół. Kościół katolicki jest pierwszą w historii instytucją prawdziwie globalną. Dlatego też mógłby stać się miejscem, w którym doszłoby do owocnego spotkania różnych kultur narodowych i do przekształcenia chłodnej integracji gospodarczo-politycznej w proces komunikacji kulturowej i duchowej – uważa ks. Tomáš Halik, praski teolog i socjolog. Upadek systemu komunistycznego w Europie był, zdaniem Halika, skutkiem ubocznym ogólnoświatowej integracji społeczno-ekonomicznej. Pogląd taki zawarł on w artykule poświęconym rozważaniom nt. czeskiej „aksamitnej rewolucji” z jesieni 1989 r. w kontekście globalizacji. Proces ten, łącznie z przemianami r. 1989, wywołał także kryzys tożsamości krajów zachodnioeuropejskich – uważa czeski duchowny.

,,Optymizm ewolucyjny ciągłego postępu zmarł razem ze wszystkimi innymi bogami modernizmu. Dzisiejszy proces przemian cywilizacyjnych zrozumieć można tylko w kontekście kluczowego słowa »globalizacja«” – podkreślił ks. Halik.

• Kard. Franz König odprawił Mszę św. w intencji ks. Józefa Tischnera. „Wszyscy wiemy, jak bardzo aktualna była filozofia zmarłego kapłana i, jak bardzo był on zaangażowany w duszpasterstwo w swoim kraju” – powiedział kardynał. Przyznał, że z ks. Tischnerem łączyła go wieloletnia przyjaźń, a „wybitna umysłowość” i „głęboko osadzone we współczesności” duszpasterstwo ks. Józefa pozostają ciągle aktualne.

 

... I W POLSCE

• Biskupi ostro skrytykowali zachowanie ministra Siwca i prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego na lotnisku w Kaliszu w 1997 roku. 23 września sztab wyborczy Mariana Krzaklewskiego pokazał materiały filmowe, w których prezydencki minister, zachęcony przez Kwaśniewskiego, wysiadając z helikoptera parodiuje Jana Pawła II, udzielając błogosławieństwa oraz całując ziemię. „Są pewne granice, których nie można przekraczać. W tym wypadku wobec Aleksandra Kwaśniewskiego trzeba powiedzieć stanowcze »Non possumus«” – powiedział bp Jan Chrapek. Min. Siwiec podał się do dymisji, zaznaczając, że czyni to po komentarzu biskupa radomskiego.

Abp Józef Życiński uważa, że prezydent także powinien podać się do dymisji. „Formacja ta przyzwyczaiła się, by traktować katolicyzm wyłącznie w kategoriach folklorystyczno-instrumentalnych. Kiedy instrument jest potrzebny sięga się do niego, kiedy nie jest potrzebny, można traktować go groteskowo, jako element folkloru oraz pozwalać sobie na drwiny” – powiedział metropolita lubelski o poskomunistach.

Na pokazany materiał filmowy zareagowali również trzej biskupi łódzcy: abp Władysław Ziółek oraz biskupi Adam Lepa i Ireneusz Pękalski. „Znieważony został Papież – największy z Polaków i niekwestionowany autorytet moralny świata. Ośmieszono też urząd głowy Państwa Polskiego. Wywołuje to głębokie oburzenie i budzi stanowczy protest” – czytamy w oświadczeniu biskupów. „Jeżeli prezydent Polski nie jest w stanie traktować poważnie spraw wielkich i świętych”, czy w tej sytuacji zdolny jest podejmować swoje obowiązki? – pytają biskupi. „Wielka szkoda, że niektóre media próbują odwrócić uwagę społeczeństwa od tego, co w tym wydarzeniu jest istotne, przesuwając punkt ciężkości na rzekomo negatywny aspekt prowadzonej kampanii” – głosi oświadczenie.

• Polska Rada Ekumeniczna odwołała swój udział w ekumenicznym sympozjum na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Zarząd PRE podjął decyzję, by nie uczestniczyć w jubileuszowym ekumenicznym sympozjum „Ku europejskiej wspólnocie ducha: ekumeniczna odpowiedzialność u progu III tysiąclecia”, organizowanym przez Instytut Ekumeniczny KUL w dniach 18-19 października. Decyzja PRE motywowana jest protestem przeciwko watykańskiej deklaracji „Dominus Iesus”. W związku z tym nie wiadomo czy sympozjum się w ogóle odbędzie.

• Polska Rada Ekumeniczna nie rekomenduje żadnego z kandydatów na urząd prezydenta. W posłaniu do wiernych Kościołów zrzeszonych w radzie zaapelowała o wnikliwą analizę programów kandydatów na najwyższy urząd w państwie oraz udział w wyborach i oddanie głosu zgodnie ze swoimi przekonaniami.

• O pojednanie między Ukraińcami i Polakami modliło się w niedzielę w Białym Borze koło Szczecinka kilka tysięcy grekokatolików (24 września). Uczestniczyli oni w obchodach Jubileuszu w eparchii wrocławsko-gdańskiej Kościoła greckokatolickiego, obejmującej zachodnią część kraju. Głównym punktem uroczystości była Liturgia pontyfikalna św. Jana Chryzostoma, którą odprawił zwierzchnik grekokatolików w Polsce, metropolita przemysko-warszawski abp Jan Martyniak w asyście władyków z Ukrainy i biskupów rzymskokatolickich. W homilii bp Julian Gbur ze Lwowa, sekretarz Synodu Biskupów Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, zaapelował o pojednanie między Polakami a Ukraińcami. „Wielki Jubileusz wzywa nas do pojednania się między sobą, a także między Ukraińcami a Polakami. Powinniśmy skończyć z wzajemnymi uprzedzeniami i zrozumieć, że drugi człowiek, niezależnie od narodowości, jest moim bratem w Chrystusie” – powiedział bp Gbur.

Jan Paweł II w telegramie do uczestników uroczystości podziękował Bogu „za łaskę dochowania wierności Chrystusowi aż do przelania krwi przez siostry i braci Kościoła bizantyjsko-ukraińskiego na przestrzeni czterech stuleci, a zwłaszcza w czasie prześladowań drugiej połowy dwudziestego wieku”.

• W Częstochowie odbyły się ogólnopolskie obchody Jubileuszu Rodzin. Podczas uroczystości trwających od 22 do 24 września rodziny i ich duszpasterze słuchali prelekcji i dyskutowali na temat problemów związanych z życiem małżeńskim i wychowaniem dzieci. We Mszy św. na Jasnogórskim Szczycie 24 września uczestniczyło ok. 100 tys. osób. W homilii bp Stanisław Stefanek, przewodniczący Komisji Episkopatu Polski ds. Rodzin, skrytykował niedawną wypowiedź Leszka Millera, który podczas niedawnej konferencji programowej SLD nazwał wielodzietność „siłą napędową ubóstwa, dziedziczonego upośledzenia przyszłych pokoleń”. Zdaniem bp Stefanka wypowiedź ta, nie tylko obraża członków rodzin wielodzietnych, ale też stanowi wyraz ignorancji w sprawach demografii i dyskryminuje rodziców wychowujących troje lub więcej dzieci.

• W Licheniu otwarto Centrum Pomocy Rodzinie i Osobom Uzależnionym. Przez cały rok będą w nim udzielali pomocy duszpasterze i terapeuci. Centrum poświęcił 24 września biskup włocławski Bronisław Dembowski. Początek Licheńskiemu Centrum Pomocy dał Apostolat Trzeźwości, który w różnej formie działa w sanktuarium od 1990 r. Do tej pory z porad Apostolstwa skorzystało ok. 10 tys. pielgrzymów.

• W czarnej skórzanej kurtce na żółtym rowerze Prymas Polski uczestniczył w pielgrzymce rowerowej na Pola Wilanowskie (23 września). W miejscu budowy świątyni Opatrzności Bożej spotkało się ponad 5 tys. młodych rowerzystów. Młodzież z archidiecezji warszawskiej zaapelowała do swoich rówieśników o włączenie się w dzieło budowy nowej świątyni. „Historia Polski to widzialny znak Bożej Opatrzności. Świadomi tej prawdy nie możemy pozostać obojętni. Dlatego gorącym sercem podejmujemy inicjatywę Księdza Kardynała Prymasa Polski i pragniemy włączyć się w dzieło budowy Świątyni Świętej Bożej Opatrzności” – czytamy w apelu młodych.

• Ks. Jan Twardowski otrzymał Ikara 2000 – nagrodę sezonu wydawniczo-księgarskiego (17 września). Wyróżnienie przyznano na zakończenie XI Krajowych Targów Książki w Warszawie. Zdaniem jury, poezja księdza Jana jest wyjątkowa we współczesnej literaturze, pełna głęboko humanistycznych treści i przemawia do każdego.

 

Nr 40, 

1 października 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl