Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• „Duch znajduje się u źródeł wolności chrześcijańskiej, która jest zniesieniem niewoli grzechu” – mówił Jan Paweł II podczas katechezy w czasie środowej audiencji ogólnej. Rozważania swe Papież poświęcił działaniu Ducha Świętego, nieustannie ożywiającemu chrześcijan i cały Kościół. Biskup Rzymu podkreślił, że od Pięćdziesiątnicy „historię Kościoła w jej najgłębszej dynamice przenika obecność i działanie Ducha Świętego, »udzielonego z niezmierzonej obfitości« wierzącym w Chrystusa (por. J 3,34). Spotkanie z Chrystusem pociąga za sobą dar Ducha Świętego”.

Na zakończenie audiencji Papież jeszcze raz zaapelował o ułaskawienie skazanego na śmierć w USA Dereka Barnabei, dodając: „Wyrażam życzenie, by zrezygnowano ze stosowania najwyższego wymiaru kary w sytuacji, gdy państwo dysponuje innymi środkami dla skutecznego powstrzymywania zbrodni”. Jednakże mimo apeli Jana Pawła II i wielu innych osób gubernator Virginii nie zgodził się na odroczenie kary śmierci, w związku z wynikami testów DNA potwierdzającymi winę Barnabei – wyrok wykonano 14 września.

• Jubileusz Ludzi Starszych. „Drodzy przyjaciele w podeszłym wieku! W świecie takim jak nasz, w którym szerzy się kult siły i tężyzny, wasze powołanie polega na dawaniu świadectwa wartościom (...), które są wieczne, ponieważ są wyryte w sercu każdej istoty ludzkiej i zagwarantowane przez Słowo Boże” – powiedział Jan Paweł II podczas Mszy św. z okazji Jubileuszu Ludzi Starszych. Papież zauważył, że „Jubileusz Trzeciego Wieku (...) nabiera szczególnego znaczenia, jeśli weźmie się pod uwagę wzrastającą liczbę ludzi starszych w dzisiejszym społeczeństwie”. Podkreślił, że obchody Jubileuszu to „uznanie za skarb przesłania doświadczenia i mądrości” osób starszych, dla których „trzeci wiek jest czasem reorganizacji własnego życia i korzystania z owoców zdobytego doświadczenia i możliwości”. Kończąc homilię Jan Paweł II używał słów „my starzy”, a nie „wy”, jak było napisane w tekście. „Kościół patrzy na was z wielkim szacunkiem i ufnością… patrzy na nas! Kościół nas potrzebuje! Również społeczeństwo nas potrzebuje!” – mówił Jan Paweł II.

Z okazji Jubileuszu Ludzi Starszych Papieska rada „Cor unum” przypomina, że 10 proc. ludności świata – czyli ok. 600 mln osób – ma ponad 60 lat.

• Dyplomacja watykańska musi być przede wszystkim „dyplomacją Ewangelii”. Tak powiedział Jan Paweł II podczas spotkania z pracownikami watykańskich służb dyplomatycznych, przemawiając do 150 nuncjuszy i pronuncjuszy apostolskich, delegatów apostolskich i obserwatorów Stolicy Apostolskiej przy organizacjach międzynarodowych Papież wspomniał o świetnych tradycjach dyplomacji watykańskiej, podkreślając jednak, że prawdziwe światło należy czerpać z Chrystusa i Ewangelii. „Ludzkie przymioty rozwagi, rozumności i wrażliwości muszą iść w parze z duchem Błogosławieństw”. Spotkanie z Janem Pawłem II poprzedziło wspólne przejście przez Drzwi Święte, a następnie Msza św. koncelebrowana pod przewodnictwem watykańskiego sekretarza stanu, kard. Sodano. Kardynał podkreślił, że praca dyplomaty wymaga wielu wyrzeczeń, łączy się z opuszczeniem kraju pochodzenia, kontaktem z inną cywilizacją i kulturą, pociąga za sobą często samotność i chorobę. Dlatego, zauważył kard. Sodano, słusznie jego poprzednik kard. Agostino Casaroli nazwał tę misję „męczeństwem cierpliwości”.

Stolica Apostolska utrzymuje stosunki dyplomatyczne ze 174 państwami.

• Jan Paweł II współczuje rodzinom i przyjaciołom ofiar powodzi, która 9 września zalała camping „Le Giare” w kalabryjskim Soverato. Większość gości campingu stanowiła kilkunastoosobowa grupa niepełnosprawnych wraz z opiekunami – wolontariuszami z UNITALSI, włoskiej organizacji zajmującej się przewozem chorych do Lourdes.

• Nominacje. Jan Paweł II mianował abp Giovanniego Battistę Re, dotychczasowego substytuta w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej, prefektem Kongregacji ds. Biskupów i przewodniczącym Komisji Pontyfikalnej ds. Ameryki Łacińskiej. Jednocześnie Papież przyjął rezygnację dotychczasowego prefekta Kongregacji ds. Biskupów i przewodniczącego wymienionej Komisji kard. Lucasa Moreiry Nevesa. Natomiast nowym substytutem w Sekretariacie Stanu został abp Leonardo Sandri, dotychczasowy nuncjusz apostolski w Meksyku.

• Przedstawiciele Stolicy Apostolskiej i Republiki Litwy wymienili w Watykanie dokumenty ratyfikacyjne umów między tymi państwami. Umowy przewidują współpracę Stolicy Apostolskiej i Litwy w kwestiach wychowania i kultury oraz regulują sprawę posługi religijnej dla katolików odbywających służbę wojskową.

• W Rzymie trwa Międzynarodowy Kongres Mariologiczno-Maryjny. Tematem kongresu, zorganizowanego przez Papieską Międzynarodową Akademię Maryjną, jest „Tajemnica Trójcy Świętej a Maryja”. Prace Kongresu przebiegają w 10 sekcjach – w sekcji polskiej referaty przedstawili: ks. dr Teofil Siudy, ks. dr Wacław Siwak i o. prof. Stanisław Napiórkowski OFMConv. W obradach biorą udział przedstawiciele innych Kościołów chrześcijańskich. Opracowana też zostanie deklaracja ekumeniczna. Kongresy odbywają się co cztery lata, ostatni miał miejsce w Częstochowie.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Światowy Alians Kościołów Reformowanych wyraził „rozczarowanie i konsternację” z powodu wydania przez Stolicę Apostolską dokumentu „Dominus Iesus” (9 września). Deklaracja świadczy o „braku wrażliwości ekumenicznej” – stwierdził sekretarz generalny Aliansu, Setri Nyomi, w oświadczeniu opublikowanym w Genewie. Kościoły protestanckie „przywiązywały dużą wagę do dialogu prowadzonego od dawna z Watykanem” – podkreśla list organizacji skierowany do Stolicy Apostolskiej wraz z komunikatem. Deklaracja „Dominus Iesus” wydaje się stanowić zahamowanie postępów w stosunkach wzajemnych i w dialogu między Kościołami od czasu Soboru Watykańskiego II – stwierdza komunikat.

Światowy Alians Kościołów Reformowanych z siedzibą w Genewie skupia 215 Kościołów reprezentujących 75 milionów chrześcijan w 106 krajach. Deklaracja „Dominus Iesus” wywołała wiele krytyk, m.in. ze strony Światowej Rady Kościołów i abp. Canterbury, George’a Careya, honorowego przewodniczącego Wspólnoty Anglikańskiej.

• Konferencja Biskupów Holandii ostro skrytykowała ustawę zrównującą pod względem prawnym związki homoseksualne z małżeństwami. Ustawa została przyjętej 12 września przez Parlament holenderski. Zapewnia ona gejom i lesbijkom prawa, jakich nie mają w żadnym innym kraju: umożliwia m.in. adopcję dzieci (tylko holenderskich). 107 parlamentarzystów opowiedziało się za przyjęciem ustawy, a 33 było jej przeciwnych. W Holandii, po raz pierwszy cywilne „partnerstwo” dwóch homoseksualistów zostało zarejestrowane w urzędzie stanu cywilnego w 1998 roku. Korzystało ono z takich samych praw, jak normalne małżeństwa, jednak bez prawa do adopcji dzieci.

• Abp Westminsteru, Cornac Murphy-O’Connor zapowiedział powołanie krajowej komisji kościelnej, która zajmie się sprawą pedofilii wśród księży. Oczekuje się, że prace komisji doprowadzą do zaostrzenia wewnętrznych przepisów dotyczących traktowania księży dopuszczających się pedofilii, z pozbawieniem funkcji duchownych włącznie – poinformował tygodnik „Sunday Times”. Arcybiskup Westminsteru stał się obiektem krytyki ze strony organizacji występujących w obronie praw dzieci, które zarzuciły hierarsze, iż w czasie gdy był biskupem Arundel i Brighton nie podjął odpowiednich działań w stosunku do księdza Michaela Hilla, mimo oskarżeń o molestowanie seksualne wysuniętych przeciw kapłanowi przez rodziców jednego z pokrzywdzonych dzieci. Ks. Hill został skazany na siedem lat więzienia w 1997 roku za 10 przypadków gwałtów na młodocianych. Według „Sunday Times”, w Anglii w stosunku do 21 księży katolickich toczy się obecnie postępowanie w związku z molestowaniem seksualnym dzieci. Do tej pory jedynie jeden kapłan został zasuspendowany.

• Arcybiskup Bolonii kardynał Giacomo Biffi zaapelował do władz włoskich, by ułatwiały „napływ imigrantów katolickich, aby uratować tożsamość narodu”. W liście pasterskim odczytanym niedawno w kościołach archidiecezji kard. Biffi wyraził pogląd, że „kryteria przyjmowania imigrantów nie mogą być tylko natury ekonomicznej i socjalnej. Należy poważnie zatroszczyć się także o tożsamość kraju”. Jak sam przyznał, obawia się on imigracji z krajów muzułmańskich. Kardynał uważa ponadto, że organizacje kościelne przesadnie zajmują się imigrantami. „Statutowym zadaniem Kościoła jest ewangelizacja, nie opieka społeczna. Nie należą do Kościoła problemy socjalne, z którymi państwo nie potrafi sobie poradzić, gdyż Chrystus powołał nas do głoszenia wszystkim wiary w Niego” – stwierdził abp Bolonii. Kontrowersyjna wypowiedź kardynała wywołała falę krytyki.

• Zakon jezuitów został oficjalnie zarejestrowany w Federacji Rosyjskiej. Choć jezuici uzyskali rejestrację jako jedna z pierwszych katolickich organizacji w 1992 roku, jednak po wydaniu przez Dumę w 1997 r. nowej ustawy o wolności poglądów i wyznania, zakon zmuszony został do rozpoczęcia na nowo całej procedury. Jezuitom po 1997 r. odmówiono rejestracji, powołując się na fakt, że ich kierownictwo znajduje się za granicą, prowincjał jest obcokrajowcem, mają zbyt mało członków – Rosjan i zbyt mało lokalnych oddziałów. Jezuici zaskarżyli ustawę do Sądu Konstytucyjnego. 13 kwietnia br. Sąd stwierdził, że rosyjskie ministerstwo sprawiedliwości nie ma prawa odmówić jezuitom nowej rejestracji, gdyż prawo nie może działać wstecz.

• We Fryzyndze w Niemczech odbył się 4. Międzynarodowy Kongres „Renovabis” (14-16 września). Tematem kongresu była „Konfrontacja czy współpraca”. (W jednym z najbliższych numerów „TP” opublikujemy relację z kongresu.)

• Po raz pierwszy w ponad 900-letniej historii cystersów w kapitule generalnej uczestniczyły na pełnych prawach, a więc z prawem głosu, kobiety. W skład najwyższego gremium władz zakonu, liczącego 3 tys. członków na całym świecie, wchodzą opaci i opat generał. Kapituła zbiera się co pięć lat. W pracach obecnej, zakończonej 11 września, uczestniczyło 40 sióstr. Choć od czasu założenia w 1098 r. zakon ma gałąź męską i żeńską, to udział sióstr cystersek w kierowaniu zakonem umożliwiła dopiero decyzja Jana Pawła II.

 

... I W POLSCE

• Z udziałem wybitnych intelektualistów z Polski i z zagranicy w Lublinie odbył się Kongres Kultury Chrześcijańskiej „Sacrum i kultura: Chrześcijańskie korzenie przyszłości” (15-17 września). Na zaproszenie metropolity lubelskiego abp. Józefa Życińskiego w Kongresie uczestniczyli m.in.: kard. Paul Poupard, kard. Miloslav Vlk, Alain Besançon, Leszek Kołakowski, Ryszard Kapuściński, Anna Świderkówna, Andrzej Wajda i Krzysztof Zanussi. (Zob. komentarz ks. Adama Bonieckiego na str. 3 – sprawozdanie z Kongresu zamieścimy w najbliższym numerze „TP”.)

• Pomimo ulewnego deszczu, tysiące wiernych uczestniczyło w głównych obchodach Roku Świętego w dwóch diecezjach: przemyskiej i kaliskiej (17 września). Głównym punktem trwających osiem dni uroczystości jubileuszowych archidiecezji przemyskiej była Msza św. na rynku w Przemyślu, której przewodniczył metropolita krakowski kard. Franciszek Macharski. W uroczystości uczestniczyło ok. 30 biskupów, w tym abp Jan Martyniak, metropolita przemysko-warszawski obrządku greckokatolickiego. Mszę św. poprzedził obrzęd przejścia młodzieży przez symboliczną bramę trzeciego tysiąclecia.

• Po dwuletnich pracach remontowych otwarto synagogę Chewra Lomdei Misznajot w Oświęcimiu, będącą częścią miejscowego Żydowskiego Centrum Edukacyjnego (12 września). W uroczystości uczestniczyli książę El Hassan bin Talal (brat zmarłego króla Jordanii Husajna), ambasadorowie Stanów Zjednoczonych i Izraela w Polsce, przedstawiciele amerykańskiego Kongresu i izraelskiego Knessetu, reprezentanci prezydenta RP i prezesa Rady Ministrów. Kościół katolicki reprezentowali biskup bielsko-żywiecki Tadeusz Rakoczy i bp Stanisław Gądecki, przewodniczący Rady ds. Dialogu Religijnego. Oświęcim jest miastem, „które stało się nie tylko miejscem ofiary, ale samo też stało się ofiarą historii i wciąż potrzebuje wyzwolenia się od przekleństwa Auschwitz. Nie poprzez zapomnienie dramatu sprzed 55 lat, ale poprzez stawanie się miejscem modlitwy, refleksji, spotkania, poznania i nadziei, poprzez tworzenie fundamentów nowej historii i nowej ludzkości” – powiedział bp Rakoczy.

• W Zakopanem zaprezentowano nowe dyrektorium o katechizacji (17 września). Wiosną zostanie ono przedstawione biskupom do zatwierdzenia. Opracowany przez grupę programową Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski dokument określa podstawowe zadania nauki religii, formułuje kryteria oceniania osiągnięć ucznia, jego wiedzy i postaw moralnych. Dokument określa niezbędne minimum nauczania, które powinno być szczegółowo dopracowane w konkretnych programach. Zdaniem bp. Kazimierza Nycza, przewodniczącego Komisji, dokument ten pozwoli ujednolicić nauczanie religii w polskich szkołach, zachowując różnorodność programów, wynikającą ze specyfiki poszczególnych diecezji.

• Ponad 1,3 tys. Romów uczestniczyło w 15. Międzynarodowej Pielgrzymce Cyganów do sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Limanowej (17 września). Pielgrzymkę zorganizowało Krajowe Duszpasterstwo Romów. Podczas Mszy św. w bazylice limanowskiej biskup tarnowski Wiktor Skworc udzielił jednemu romskiemu dziecku sakramentu chrztu. Pierwszą Komunię św. przyjęło 10 osób, a sakrament bierzmowania – 20. Hierarcha pobłogosławił także cztery pary małżeńskie. W czasie Mszy św. jedno czytanie i psalm wykonano w języku romskim. Pielgrzymkę uświetnił Przegląd Romskich Zespołów Folklorystycznych z kraju i zagranicy. W tegorocznej pielgrzymce po raz pierwszy wziął udział tradycyjny tabor z zabytkowymi wozami – własność Muzeum Etnograficznego w Tarnowie.

• Instytut Pamięci Narodowej rozpocznie wkrótce śledztwo w sprawie bezprawnego uwięzienia prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego przez władze PRL w latach 1953–1956. Postępowanie wyjaśniające w tej sprawie rozpoczęła już w 1998 r. Główna Komisja Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu. „Sprawa uwięzienia prymasa Wyszyńskiego jest dla nas szczególnie ważna i pilna” – powiedział prof. Leon Kieres, szef IPN.

• Kandydaci na urząd prezydenta z obozów lewicowych i orientacji liberalno-kosmopolitycznej nie spełniają chrześcijańskich i patriotycznych kryteriów sumienia – uważa wywodzące się z ruchu paxowskiego Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana”. Zarząd główny stowarzyszenia przyjął 12 września stanowisko w sprawie wyborów prezydenckich. „Dla większości katolickiej w Polsce nie może być obojętna – obok kwalifikacji prezydenta – jego postawa moralno-patriotyczna w takich np. kwestiach jak: godność osoby ludzkiej, stosunek do życia od poczęcia do naturalnej śmierci, bezpieczeństwo demograficzne i ekonomiczne wspólnoty narodowej, poszanowanie tradycji narodowej, dbałość o godne miejsce Polski w Europie i w świecie” – czytamy w oświadczeniu. Zarząd główny „Civitas Christiana” stwierdził również, że solidaryzuje się ze stanowiskiem Zarządu Akcji Katolickiej, który 19 sierpnia apelował, by ludzie wierzący nie głosowali na zadeklarowanego ateistę.

• Największą w Polsce księgarnię katolicką poświęcił w Krakowie bp Jan Szkodoń (12 września). W wyremontowanej i powiększonej księgarni wydawnictwa WAM można znaleźć ok. 20 tys. tytułów. Księgarnia przy ul. Kopernika 26 ma w swojej ofercie nie tylko książki religijne, ale także m.in. słowniki, encyklopedie i albumy. Osobny dział w księgarni stanowią kasety i płyty CD.

• O ustanowienie 8 grudnia dniem godności kobiety zwróciły się do Prymasa Polski uczestniczki Studium „Kobieta w życiu Kościoła i świata”. Studium proponuje, żeby przypadająca tego dnia Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Maryi była już na stałe świętem kobiet. Zdaniem uczestniczek Studim święto kobiet obchodzone w PRL 8 marca było „fałszywym świętem”. Studium „Kobieta w życiu Kościoła i świata” działa przy parafii pw. Wniebowstąpienia Pańskiego w Warszawie. Skupia ok. 80 osób. Organizuje wykłady i konwersatoria na temat roli kobiety w Kościele i Polsce.

 

Nr 39, 

24 września 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl