Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Kongregacja Nauki Wiary ogłosiła deklarację „Dominus Iesus” o jedyności i powszechności zbawczej Jezusa Chrystusa i Kościoła (5 września). Podczas prezentacji dokumentu sekretarz Kongregacji abp Tarcisio Bertone wyjaśnił, że termin „certa scientia et apostolica Sua auctoritate”, użyty przez Papieża przy zatwierdzaniu deklaracji oznacza, że „dokument ten, chociaż nie jest aktem Magisterium Ojca Świętego, odzwierciedla jego myśl”. Zastosowana zaś formuła aprobaty: „odpowiada wadze i istocie treści doktrynalnej zawartej w Deklaracji: chodzi o prawdy wiary Bożej i katolickiej”, oznacza, że „od wiernych wymagane jest ostateczne i nieodwołalne posłuszeństwo” wobec poruszonych w niej kwestii (tekst deklaracji publikujemy w „Kontrapunkcie”).

• O trudzie naśladowania Chrystusa mówił Jan Paweł II podczas katechezy na audiencji generalnej (6 września). Papież zauważył, że wśród naśladujących Pana widać dwie postawy: jedni po prostu kroczą drogą z Chrystusem, „w sposób jeszcze ogólny i często powierzchowny, jak tłum”, inni – podążają „za Nim jako przewodnikiem, po Jego śladach i w tym samym kierunku”. Biskup Rzymu podkreślił, że „choć warunków podążania tą samą drogą, co Jezus, jest niewiele, są one zasadnicze” – należy pozostawić za sobą przeszłość, dokonując wyraźnego cięcia – przemiany umysłu i życia. Papież przypomniał, że „droga, którą proponuje Chrystus, jest wąska, wymaga ofiary i całkowitego daru z siebie”.

• Niedzielną modlitwą Anioł Pański na Placu św. Piotra zakończył się Jubileusz Nauczycieli Akademickich (10 września). Wcześniej, podczas Mszy św. z udziałem kilkudziesięciu tys. osób Papież nawiązał do przypadającej tego dnia Ewangelii o uzdrowieniu głuchoniemego. Wyraził przekonanie, że dzięki ich wysiłkowi „uniwersytet stanie się miejscem »Effata«, gdzie Chrystus posługując się wami powtarza cud otwierania uszu i ust, budząc nowy posłuch i prawdziwe porozumienie”. Na zakończenie Papież podarował przedstawicielom uczelni świata specjalny prezent: ikonę-mozaikę, przedstawiającą Matkę Bożą „Stolicę Mądrości” autorstwa ks. Marko Ivana Rupnika T. J. Ikona najpierw zostanie przewieziona do Aten, gdzie będzie wystawiona w miejscowej katedrze katolickiej św. Dionizego, a następnie do Moskwy i innych stolic świata.

• „Wiara nie rodzi się na zgliszczach rozumu! Wzywam gorąco was wszystkich, ludzi Uniwersytetu, do dołożenia wszelkich starań dla odbudowania horyzontu wiedzy otwartej na Prawdę i na Absolut” – powiedział Jan Paweł II podczas spotkania z nauczycielami akademickimi z okazji ich jubileuszu stanowego (9 września). W spotkaniu zorganizowanym przez watykańską Kongregację Wychowania Katolickiego we współpracy z Papieską Radą Kultury i Diecezją Rzymską wzięło udział 10 tys. reprezentantów 96 wyższych uczelni z całego świata, w tym dziewięciu laureatów Nagrody Nobla. W ramach jubileuszu obradowało 59 tematycznych kongresów (podejmujących takie tematy jak prawa człowieka i medycyny, rozwój ludności świata, globalizacja i demokracja, a także fizyka, technika i komunikacja elektroniczna, sztuka i kultura), organizowanych przez 40 uniwersytetów z Włoch, a odbywających się na terenie tego kraju oraz w Libanie i Jerozolimie. Wszystkie kongresy przebiegały pod wspólnym hasłem: „Uniwersytet na rzecz nowego humanizmu” (konsekwencje dyskusji w gronie humanistów zaprezentował szef stacji PAN w Rzymie prof. Krzysztof Żaboklicki). W ramach jubileuszowych konferencji odbyło się również pierwsze światowe spotkanie rektorów wyższych uczelni z udziałem ok. 300 osób. Odbyły się także nabożeństwa pokutne dla większych grup językowych – Polacy spotkali się w kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika, a nabożeństwo poprowadził abp Józef Życiński.

• „Adopcja dziecka jest wielkim dziełem miłości: gdy się ją podejmuje, daje się wiele, ale też wiele się otrzymuje” – powiedział Jan Paweł II podczas spotkania ponad tysiąca rodzin, które na apel Matki Teresy z Kalkuty adoptowały dzieci z Indii i Rumunii. Rodziny, które w ostatnich latach adoptowały 1600 dzieci zebrały się w Rzymie, aby wspólnie obchodzić trzecią rocznicę śmierci Matki Teresy. Witając ich w Bazylice św. Piotra, Papież wyraził radość, że „idą za Chrystusem śladami tej niezwykłej córki Kościoła, która spaliła się cała dla miłości”. „Jakże o niej nie pamiętać? – dodał Biskup Rzymu. – Mimo upływu lat pamięć o niej jest żywa jak nigdy. Pamiętamy jej uśmiech, jej głębokie oczy, jej różaniec. Zdaje się, że widzimy ją podążającą przez świat w poszukiwaniu najuboższych z ubogich, gotową otwierać nowe miejsca miłości, otwartą na przyjęcie wszystkich niczym prawdziwa matka”.

• Zadowolenie z decyzji Parlamentu Europejskiego zakazującego eksperymentów z klonowaniem człowieka wyraził wiceprzewodniczący Papieskiej Akademii Życia bp Elio Sgreccia. Dyrektor instytutu bioetyki uniwersytetu katolickiego „Sacro Cuore” w Rzymie stwierdził przed mikrofonami Radia Watykańskiego, iż „jest to niezbity dowód, że europejska cywilizacja i kultura praw człowieka są jeszcze żywe”. Podkreślił on, że przyjęta w Strasburgu rezolucja podziela zastrzeżenia i wnioski, jakie Kościół katolicki wysunął w związku z perspektywą legalnego klonowania.

• Kard. Angelo Sodano, watykański sekretarz stanu podsumował Szczyt Milenijny ONZ, na którym reprezentował Stolicę Apostolską. W wywiadzie dla dziennika „Avvenire” Kardynał mówił o szczególnej trosce Watykanu odnośnie sytuacji na Bliskim Wschodzie. „Papież pokłada wielkie nadzieje w specjalnym statusie Jerozolimy, gwarantowanym przez wspólnotę międzynarodową” – uważa kard. Sodano. Poruszył też kwestię embarga nałożonego na Irak przypominając, że Stolica Apostolska opowiada się za jego zniesieniem, gdyż sankcje „mają zabójcze następstwa dla dzieci i chorych”. Mówiąc o ewentualnej wizycie Jana Pawła II w tym kraju, kard. Sodano stwierdził, że Jan Paweł II na pewno pojedzie do Iraku, kiedy tylko to będzie możliwe.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• „Mea culpa” Kościoła argentyńskiego. Kościół opublikował dokument, w którym wyraził prośbę o przebaczenie za winy swych członków popełnione w ciągu wieków, a szczególnie podczas dyktatury wojskowej w latach 1976–1983. „Okazaliśmy przyzwolenie dla działań totalitarnych i dla naruszenia wolności demokratycznych” – głosi tekst dokumentu. Prośba o przebaczenie została wypowiedziana podczas uroczystej Mszy Świętej w Cordobie, drugim co do wielkości mieście Argentyny. Stanowiła odpowiedź na prośbę Jana Pawła II, który zaapelował do episkopatów wszystkich krajów świata o akt skruchy za popełnione winy. Argentyńska komisja ds. osób zaginionych CONADEP opracowała w 1984 listę co najmniej 10 tys. zabitych lub zaginionych podczas dyktatury. Organizacje humanitarne szacują dziś tę liczbę na około 30 tys. osób. CONADEP podała nazwiska 15 duchownych, którzy, zdaniem organizacji, kolaborowali z reżimem, a nawet wspierali jego działania represyjne. Wśród nich pojawia się arcybiskup La Platy Antonio Jose Plazy, zmarły w r. 1987. Dokument nie mówi bezpośrednio o zaginionych ani o dyktaturze. Zawiera natomiast prośbę o przebaczenie za „milczenie” Kościoła i za uczestnictwo wiernych w „aktach naruszania wolności, w torturach, w denuncjacjach i w ideologicznym nieprzejednaniu”.

• Archidiecezja wiedeńska będzie uczestniczyła w „Funduszu Pojednania”. Będą z niego dokonywane wypłaty dla robotników przymusowych okresu II wojny światowej. Informując o tym abp Wiednia kard. Christoph Schönborn zwrócił uwagę, że Kościół Wiednia zdecydował się uczestniczyć w „Funduszu”, choć sam był prześladowany przez reżim narodowo-socjalistyczny. Podkreślił, że decyzja władz kościelnych jest odpowiedzią na apel pełnomocnika rządu Marii Schaumayer w tej sprawie. Zaapelowała ona do Kościołów o „stworzenie moralnej atmosfery, sprzyjającej takim akcjom solidarności, jak np. Fundusz Pojednania”. Kard. Schönborn uważa, że Kościół chce pomóc nie tylko słowami, lecz także „symbolicznym wkładem finansowym”. Arcybiskup zaapelował do wspólnot parafialnych o wyszukiwanie świadków, którzy udzieliliby informacji o zatrudnianiu robotników przymusowych w obiektach kościelnych. Arcybiskup Wiednia wyraził nadzieję, że parafie, zwłaszcza te, które w tamtych czasach posiadały duże gospodarstwa rolne, dostarczą potrzebnych informacji. Opracowanie tego rozdziału historii kard. Schönborn już w lipcu powierzył historykom: prof. Erice Weinzierl i prof. Maximilianowi Liebmannowi.

• Bilans stosunków ekumenicznych. Związek Kościołów Ewangelicko-Luterańskich w Niemczech i katolicka Konferencja Biskupów Niemieckich opublikowały wspólny dokument nt. aktualnego stanu dialogu ekumenicznego. Odpowiadający za ten dialog w Episkopacie Niemiec bp Paul-Werner Scheele stwierdził, że dokument zatytułowany „Communio Sanctorum – Kościół jako wspólnota świętych” jest wyrazem posługi w dążeniu do pełnej jedności Kościołów. Wyraził nadzieję, że przyczyni się on do „pogłębienia i kontynuowania wspólnego świadectwa”. Nawet jeśli wspólny dokument nie wyczerpuje wszystkich ważnych problemów ekumenicznych, stanowi ważną podstawę dalszego dialogu – uważa bp Scheele.

Reprezentujący Kościół luterański Friedrich-Otto Scharbau sądzi, że dokument podejmuje kwestie kontrowersyjne z teologicznego punktu widzenia. Nowe są nie tyle tematy, ile wynikające z dokumentu impulsy do dalszego opracowania.

• Brytyjscy katolicy przechodzą na islam i judaizm. Wzrasta liczba katolików brytyjskich, przechodzących na inne religie, zwłaszcza na islam, w mniejszym stopniu na judaizm. Zdarza się, że nawet tysiąc osób tygodniowo decyduje się zmienić wiarę – twierdzi rabin Jonathan Romain w artykule „Twój Bóg niech będzie moim Bogiem” (,,Sunday Telegraph”). Podkreśla, że „ruch religijny odbywa się we wszystkich kierunkach” i ludzie, którzy „przyznawali się dotychczas do jednej wiary, przywdziewają obecnie szaty różnych religii”. Socjolog religii na Uniwersytecie Derby dr Ahmed Andrews uważa, że w ciągu roku w Wielkiej Brytanii blisko 2,5 tys. katolików przechodzi na islam. Jego zdaniem, w Anglii jest do 10 tys. białych muzułmanów, z których większość była wcześniej katolikami. Z kolei rabin Romain twierdzi, że jedna piąta z 300–400 neofitów na judaizm to byli katolicy.

Z drugiej strony rośnie liczba nawróceń na katolicyzm w społeczeństwie brytyjskim, a jednym z najgłośniejszych przykładów takiej tendencji w ostatnich latach było przejście do Kościoła katolickiego członkini domu panującego, tradycyjnie związanego z Kościołem anglikańskim – księżnej Kentu.

Według Romaina, Wielka Brytania staje się bardziej płodnym obszarem dla „nowych ruchów religijnych” niż USA, a przełom tysiącleci dodał temu procesowi nowego bodźca duchowego.

• Zmarł emerytowany kardynał Limy abp Vargas Alzamora (l. 77).

 

... I W POLSCE

• Deklaracja „Dominus Iesus” godzi w dobry klimat jubileuszowych obchodów i każe postawić pełne niepokoju pytanie o przyszłość dialogu ekumenicznego – napisali biskupi Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce (7 września). Biskupi ewangeliccy wyrazili zdziwienie, że deklaracja ukazała się w roku „wielkich ekumenicznych nadziei, jakim jest rok Jubileuszu 2000-lecia wcielenia Syna Bożego, Jezusa Chrystusa”. „Roszczenie sobie prawa jednego z podmiotów dialogu do wyłączności w kwestiach tak zasadniczych, jak zbawienie, staje się przedmiotem naszej głębokiej troski i modlitwy” – napisali biskupi. Zdaniem autorów oświadczenia, celem dialogu jest „dążenie do jedności Kościoła w pojednanej różnorodności”. „Wierząc w jeden święty, powszechny i apostolski Kościół uznajemy, że Kościół Jezusa Chrystusa na ziemi nie jest identyczny z jednym tylko Kościołem wyznaniowym” – czytamy w dokumencie.

Jednocześnie biskupi ewangeliccy podkreślili, że dotychczasowe wysiłki Jana Pawła II na rzecz jedności chrześcijan przyjmują z szacunkiem i przekonaniem, że „nie jesteśmy tylko tymi, których do czasu inni tolerują – gdyż »tolerancja to za mało, cóż to za bracia, którzy się jedynie tolerują« [Jan Paweł II] – lecz że wspólnie w miłości dojrzewamy do przekonania, iż wszyscy jesteśmy jedynie grzesznikami usprawiedliwionymi darmo dla zasługi Chrystusa” – zaakcentowali. Biskupi luterańscy zapowiadają, że będą bacznie przyglądali się pracom powołanej wraz z Kościołem rzymskokatolickim komisji do spraw dialogu.

• Opinie nt. deklaracji „Dominus Iesus”. „Dokument przeciwstawia się »postmodernistycznemu« patrzeniu na Kościół, wyrażającemu się między innymi w myśleniu, że każda religia i każdy Kościół ma taką samą wartość i taką samą rolę w dziele Zbawienia, a Jezus jest jednym z wielu objawień Boga. Dokument wskazuje również na fakt, że pseudoteologie oparte na koncepcjach New Age są dla katolików drogą błędną i niezgodną z nauczaniem Kościoła” (rzecznik prasowy Episkopatu Polski ks. Adam Schulz, jezuita).

,,Przyzwyczailiśmy się już do mentalności postmodernistycznej, gdzie nie ma jednego centrum, nie ma jednego układu odniesienia, gdzie wszystkie interpretacje są równie dobre i każdy może sobie stworzyć swoją prywatną kapliczkę i czuć się w niej swojsko. Tymczasem Ojciec Święty przez kardynała Ratzingera przypomina: my jesteśmy Kościołem Jezusa Chrystusa a nie zbiorem prywatnych kapliczek” (abp Józef Życiński).

,,Oczekiwanie od nas, żebyśmy dostosowali się do współczesnego relatywizmu i rezygnowali z wiary, że Jezus Chrystus jest Zbawicielem wszystkich ludzi, odbieramy jako nacisk, żebyśmy w Chrystusa przestali wierzyć naprawdę, czyli żebyśmy przestali być chrześcijanami” (o. Jacek Salij, dominikanin).

• Ok. 3 tys. osób niewidomych, słabowidzących oraz ich opiekunów pielgrzymowało do Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w krakowskich Łagiewnikach (8 września). Pielgrzymi modlili się w intencji Jana Pawła II, ojczyzny oraz „niewidomych na sercu”. Dwudniową pielgrzymkę zorganizował krajowy duszpasterz niewidomych ks. Andrzej Gałka. Pielgrzymi nocowali u mieszkańców Krakowa.

Pierwsza Ogólnopolska Pielgrzymka Niewidomych zorganizowana została przez ks. Tadeusza Fedorowicza, legendarnego duszpasterza osób niewidomych, w 1958 roku. Wówczas niewidomi odwiedzili Jasną Górę. Od tego czasu co dwa lata uczestniczą w pielgrzymkach organizowanych do sanktuariów w całej Polsce. Do Krakowa przyjechali dla uczczenia Roku Jubileuszowego i w dziękczynieniu za dar kanonizacji św. Faustyny.

• Ponad 10 tys. wiernych z Dolnego Śląska uczestniczyło na Jasnej Górze w centralnych obchodach jubileuszu archidiecezji wrocławskiej (9 września). W czasie uroczystości dokonano aktu zaślubin Dolnego Śląska z jasnogórską Maryją. „Jan Kazimierz we Lwowie nie oddał Dolnego Śląska we władanie Królowej Polski, bo nie należał on do macierzy, więc my w tym szczególnym czasie Jubileuszu chcemy tego aktu dokonać” – wyjaśnił znaczenie zaślubin metropolita wrocławski kard. Henryk Gulbinowicz.

• W Tarnowie odbyły się diecezjalne obchody Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 (8 września). Mszy św. na placu katedralnym przewodniczył metropolita krakowski kard. Franciszek Macharski, a homilię wygłosił metropolita lwowski abp Marian Jaworski. Na zakończenie uroczystości każda parafia w diecezji tarnowskiej otrzymała od biskupa Wiktora Skworca Ewangeliarz i Jubileuszowy Znak Roku 2000, który zostanie umieszczony we wszystkich parafiach diecezji tarnowskiej nad kropielnicami.

• Ogłoszenie roku 2001 rokiem kard. Stefana Wyszyńskiego proponuje sejmowa Komisji Kultury i Środków Przekazu. W ten sposób chce ona uczcić przypadającą w przyszłym roku 100. rocznicę urodzin Prymasa Tysiąclecia. 5 września komisja ustaliła ostateczną wersję projektu, która wkrótce trafi pod obrady Sejmu.

• Jubileusz 125-lecie istnienia obchodzi założone przez bł. Arnolda Janssena Zgromadzenie Słowa Bożego – werbiści.

• Przez trzy dni pracownicy polskiej ambasady w Moskwie, przedstawiciele Kościoła katolickiego i rosyjska milicja poszukiwali biskupa elbląskiego Andrzeja Śliwińskiego. Biskup wyjechał z Polski 4 września na uroczystości poświęcenia katedry Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Irkucku. Po wylądowaniu na moskiewskim lotnisku ślad po biskupie się urwał. Okazało się, że polski hierarcha zasłabł na lotnisku i przerwał podróż, spędzając trzy dni w pobliskim motelu. Do chwili zamykania tego numeru nie podano powodu, dlaczego bp Śliwiński nie powiadomił o swojej niedyspozycji pracowników ambasady albo przedstawicieli Kościoła katolickiego w Rosji.

• Przedstawiciele kilku firm i wydawnictwa „Bernardinum” podpisali list intencyjny w sprawie wydania reprintu Biblii Gutenberga, najcenniejszego eksponatu Muzeum Diecezjalnego w Pelplinie. Porozumienie doszło do skutku podczas Święta Gutenberga, które odbyło się 7 września w Pelplinie. Święto rozpoczęło się inscenizacją procesu Gutenberga, sądzonego przez wierzyciela, u którego zaciągnął pożyczkę na realizację swojego wynalazku. Jako ławnicy w procesie zasiedli biskup pelpliński Jan Bernard Szlaga i marszałek Sejmu Maciej Płażyński. Uczestnicy święta mieli okazję obejrzeć otwartą w Muzeum Diecezjalnym wystawę „Sztuka książki”, na której zaprezentowano m.in. „Żywot błogosławionej Doroty z Mątowów”, najstarszą drukowaną w Polsce książkę z 1492.

 

Nr 38, 

17 września 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl