Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

• Pięciu nowych błogosławionych ogłosił 3 września Jan Paweł II. Na ołtarze zostali wyniesieni papieże: Pius IX, za którego pontyfikatu (1846–1878) obradował I Sobór Watykański, i Jan XXIII, który w czasie swego pontyfikatu (1958–

–1963) zwołał II Sobór Watykański, a także włoski bp Tomasz Reggio (1818–1901) – założyciel żeńskiego zgromadzenia zakonnego, Francuz Wilhelm Józef Chaminade (1761–1850) – założyciel zgromadzenia marianistów i Irlandczyk Kolumba Marmion (1858–1923) – mnich benedyktyński, przewodnik duchowy. Oprócz 150 tys. wiernych w beatyfikacji uczestniczyły oficjalne delegacje z Włoch, Belgii, Irlandii oraz z Bułgarii i Turcji (w latach 1934–1937 Jan XXIII mieszkał w Stambule jako delegat apostolski na Turcję i Grecję). O beatyfikacji piszemy na str. 11.

• Metánoia, czyli wewnętrzna przemiana człowieka, jako skutek spotkania z Chrystusem – to temat katechezy Jana Pawła II podczas audiencji ogólnej (30 sierpnia). Rozpoczynając rozważania Papież wskazał, że człowiek, choć oddzielony od jedności ze Stwórcą przez grzech pierworodny, jest wciąż bliski Bogu, który przebywa we wnętrzu człowieka i zna go lepiej niż on sam siebie. Biskup Rzymu wskazał, iż„Bóg ze szczególnym uporem i miłością poszukuje człowieka, jak zbuntowanego syna, który daleko ucieka przed Jego spojrzeniem. Bóg wyszedł na kręte drogi grzeszników przez swego Syna, Jezusa Chrystusa, który przez swe wkroczenie na scenę historii jawi się jako »Baranek Boży, który gładzi grzech świata«”. Mówca podkreślił, że pierwszymi słowami wypowiedzianymi publicznie przez Jezusa jest wezwanie:„Nawracajcie się, albowiem bliskie jest królestwo niebieskie” (Mt 4,17).„Pojawia się tu ważny termin, który Jezus często będzie wyjaśniał w słowach i czynach: »Nawróćcie się«, po grecku »metanoéite«, czyli dokonajcie »metánoi«, radykalnej przemiany umysłu i serca” – mówił Jan Paweł II, dodając, że„należy odwrócić się od zła i wejść do królestwa sprawiedliwości, miłości i prawdy, które się zaczyna”.

Po katechezie Papież wezwał do modlitw w intencji trwałego pokoju i pojednania w Burundi po podpisaniu układu w tej sprawie w Aruszy (Tanzania) 28 sierpnia.

• O doniosłej roli przeszczepów i zagrożeniach współczesnej transplantologii mówił Jan Paweł II do uczestników XVIII Międzynarodowego Kongresu Towarzystwa Transplantologów, który odbywał się w Rzymie. Papież podkreślił, że przeszczepy są wielką zdobyczą nauki w służbie człowieka i dzięki nim wiele osób w naszych czasach przeżyło. Jednocześnie stosowanie tej techniki wymaga poszanowania godności osoby ludzkiej i przestrzegania zasad etyki lekarskiej. Biskup Rzymu zauważył, że u podstaw każdej decyzji o transplantacji leży wielka wartość etyczna, a mianowicie postanowienie ofiarowania, bez zadośćuczynienia, części własnego ciała dla zdrowia i dobra innej osoby. Zauważył przy tym, że jest to nie tylko zwyczajne danie czegoś z siebie, lecz ofiarowanie samego siebie. Ciała ludzkiego nie można bowiem rozpatrywać jako zespołu tkanek, narządów i funkcji, ale jako konstytutywną część osoby, która w ten sposób się przejawia i wyraża. Papież podkreślił, że Kościół dopuszcza pobieranie organów od osób, które na pewno nie żyją, nie opowiadając się jednocześnie za żadnym ze stosowanych dzisiaj sposobów stwierdzania śmierci.

•„Wypocząłem tutaj i mam nadzieję, że sił, jakich nabrałem, wystarczy mi na najbliższe miesiące” – powiedział Jan Paweł II kończąc swój letni pobyt w Castel Gandolfo. W swej podrzymskiej rezydencji spędził on w tym roku jedynie pięć tygodni, znacznie mniej niż w latach ubiegłych. Przybył tam 22 lipca z Doliny Aosty. Zakończony 1 września pobyt w„Castello”, jak nazywa się w Watykanie letnią rezydencję papieży, Papież przerywał kilkakrotnie, by wziąć udział w odbywających się w Rzymie Światowych Dniach Młodzieży: 15, 19 i 20 sierpnia.

• Religie nie mogą być wykorzystywane jako narzędzie przemocy, a na zwierzchnikach religijnych spoczywa obowiązek, aby tak się nie stało – uważa przewodniczący Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego kard. Francis Arinze. Jako wysłannik papieski uczestniczył on w zakończonym 31 sierpnia w siedzibie ONZ w Nowym Jorku spotkaniu ponad tysiąca zwierzchników religijnych i duchowych z całego świata –z „Millennium World Peace Summit”. Kard. Arinze podkreślił, że prawdziwy pokój można osiągnąć jedynie przez „nawrócenie serc” i wskazał na rolę religii w tym procesie. Kardynał zaapelował też o podjęcie wspólnych kroków w celu zwalczania głodu i ubóstwa na świecie. Zwrócił uwagę, że człowiek głodny jest podatny na gniew i łatwo staje się „narzędziem dla tych, którzy dążą do konfliktów i przemocy”. Dodał, że poprzez swoje zaangażowanie na całym świecie Kościół katolicki stara się wnieść wkład na rzecz zwalczania ubóstwa.

• Jan Paweł II uda się prawdopodobnie w 2001 roku z wizytą duszpasterską do Brazylii, poinformował wiceprzewodniczący konferencji biskupów tego kraju, bp Marcelo Carvalheira z Paraiby. Do złożenia wizyty na zakończenie obchodów 500. rocznicy ewangelizacji Brazylii zaprosił Papieża prezydent Fernando Henrique Cardoso podczas wizyty w Watykanie w listopadzie 1999 r. Jan Paweł II odwiedził ten największy katolicki kraj świata czterokrotnie: w 1980, 1982, 1991 i w 1997 roku.

• Ukazały się nowe znaczki Poczty Watykańskiej. Seria pięciu znaczków upamiętnia podróże apostolskie Jana Pawła II w ubiegłym roku, wydano także znaczek z podobizną Jana XXIII z okazji jego beatyfikacji.

 

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• „Głębokie ubolewanie” władz Izraela z powodu beatyfikacji Piusa IX. Rabin Michael Malchior, izraelski minister ds. diaspory żydowskiej, oświadczył 3 września, że „beatyfikacja Piusa IX może być interpretowana przez świat żydowski jako zaakceptowanie katolickiej praktyki nawracania na siłę”. Izrael oskarża Piusa IX m.in. o antysemityzm.

Natomiast naczelny rabin Rzymu Elio Toaff powiedział, że „naród żydowski będzie zawsze wdzięczny Janowi XXIII”, gdyż to on w 1959 r. wykreślił sformułowanie: „pro perfidis Judaeis” (,,za przewrotnych żydów”) z modlitw liturgii Wielkiego Piątku. Rabin Toaff uważa, że stare sformułowanie w księgach liturgicznych stanowiło „przeszkodę nie do pokonania” w stosunkach między chrześcijanami a żydami.

• Apel o pojednanie i przebaczenie z Miednoje. O pojednanie i przebaczenie zaapelował w homilii wygłoszonej podczas Mszy św. sprawowanej 2 września na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje krajowy duszpasterz policji bp Marian Duś. „Przebaczenie nie było możliwe, jak długo nad grobami panowała zmowa milczenia, a o zbrodni wolno było mówić tylko drzewom szumem liści”, powiedział bp Duś. Hierarcha przypomniał, że „jedynym sposobem na zatrzymanie koła ślepej przemocy jest przebaczenie, do którego jako chrześcijanie jesteśmy w szczególny sposób zobowiązani”, a próba nakreślenia granic w przebaczeniu jest nieporozumieniem. „Jako uczniowie Jezusa zawsze powinniśmy być gotowi do przebaczenia temu, kto o to prosi”, powiedział bp Duś. „Jeżeli wierzymy, że ofiara ich życia nie mieściła się w ramach logiki prymitywnej przemocy, to musimy uznać, że ich krew, tak jak krew świętych męczenników nie wola o zemstę” – powiedział bp Duś o pomordowanych w Miednoje polskich policjantach. W niebie nie ma już walki, ich krew woła o pojednanie, mówił krajowy duszpasterz policji.

• Kościół katolicki a odszkodowania dla robotnikom przymusowych. Kościół w Niemczech sam będzie płacił odszkodowania robotnikom przymusowym i tym samym nie będzie uczestniczył we wspólnym funduszu odszkodowawczym – fundacji „Pamięć, Odpowiedzialność, Przyszłość”, powiedział przewodniczący Konferencji Biskupów Niemieckich, bp Karl Lehmann (zob. komentarz Wojciecha Pięciaka, s.3)

• Po Soborze Biskupów Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Biskup symferopolski i krymski Agatangel (Paszkowski), należący do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego za Granicą (RKPzG), krytycznie odniósł się do obrad zakończonego dwa tygodnie temu Soboru Biskupiego. Przebieg obrad wskazał, zdaniem Agatangela, „na brak zasady soborowości” i „utrzymującą się uzurpację władzy przez kierownictwo” rosyjskiego prawosławia. Rola biskupów uczestniczących w Soborze, sprowadzała się do „roli członków biurokratycznego zebrania, które jednogłośnie »aprobuje« podsuwane im uchwały” – uważa bp Agatangel. Hierarcha zastrzegł jednak, że jego Kościół oficjalne stanowisko w tej sprawie przedstawi po swoim Soborze Biskupim w październiku tego roku.

Rosyjski Kościół Prawosławny za Granicą powołali do życia w 1921 r. na emigracji duchowni i świeccy Rosjanie, którym po rewolucji bolszewickiej 1918 r. udało się opuścić kraj.

• Areszt za celebrowanie Mszy św. Policja chińska aresztowała katolickiego księdza Gao Yi Hua, który odprawił prywatną Mszę św. Poinformowała amerykańska fundacja im. Kardynała Kunga – organizacja broniąca wolności wyznania, a przede wszystkim walcząca o równouprawnienie dla chińskich katolików wiernych papieżowi. Nadal nie wiadomo, jakie są losy zatrzymanego kapłana.

• Nominacje. Jan Paweł II mianował dotychczasowego biskupa niemieckiej diecezji Eichstätt, 59-letniego Waltera Mixę biskupem polowym Niemiec. Obejmie on ten urząd po abp. Johannesie J. Dybie z Paderbornu, który zmarł nagle w lipcu br. w wieku 74 lat. Nowy biskup polowy Niemiec urodził się w 1941 r. w Chorzowie (wówczas zwanym Königshütte). Święcenia kapłańskie przyjął w 1970 r., a sakrę otrzymał w 1996 r.

• Nowy kalendarz świętych dla Kościoła Anglii i Walii. Od Adwentu br. zacznie obowiązywać w Kościele katolickim Anglii i Walii nowy kalendarz liturgiczny ze zmienionym układem wspomnień świętych i błogosławionych. Kładzie on większy nacisk na dowartościowanie świętych, związanych z Wyspami Brytyjskimi. Stolica Apostolska zatwierdziła obecnie zrewidowaną wersję kalendarza, zaaprobowaną najpierw przez Konferencję Biskupów Katolickich Anglii i Walii w 1993 r.

W nowym kalendarzu rangę uroczystości – a więc najwyższą w Kościele katolickim – zyskuje dzień św. Jerzego, patrona Walii (dotychczas było to święto, czyli o szczebel niżej). Rangę świąt otrzymują w Anglii wspomnienia świętych Jana Fishera i Tomasza Morusa, a także świętych patronów Walii, Irlandii i Szkocji: Dawida, Patryka i Andrzeja. Watykan dodał również święta sześciorga świętych patronów Europy: Cyryla i Metodego, Benedykta z Nursji, Katarzyny ze Sieny, Brygidy Szwedzkiej i Teresy Benedykty od Krzyża (Edyty Stein).

 

... I W POLSCE

• Przez trzy dni politycy, dziennikarze, twórcy kultury oraz biskupi debatowali w Gdańsku na temat ludzkich praw i powinności. „Święto Człowieka” ściągnęło do Trójmiasta autorytety polityczne, prawne, religijne i kulturalne. Owocem spotkania było proklamowanie 2 września „Karty Powinności Człowieka” – dokumentu o odpowiedzialności, sprawiedliwości, prawdzie, życiu i rodzinie. Kartę podpisali: Józefa Hennelowa, Agnieszka Holland, Janina Ochojska, Norman Davies, Krzysztof Piesiewicz, Andrzej Wajda, Krzysztof Zanussi, Andrzej Zoll, ks. Bruno Forte oraz Sergiej Kowaliow. Na spotkaniu nie pojawił się zaproszony Lech Wałęsa. Swojego podpisu pod dokumentem nie umieścili także przewodniczący Papieskiej Rady „Iustitia et Pax” abp Nguen Van Thuan Francois Xavier oraz przewodniczący Rady Konferencji Biskupów Europy kard. Miloslav Vlk – jak tłumaczyli, z racji pełnionych w Kościele funkcji.

Nawiązując do proklamowanego w Gdańsku dokumentu, Prymas Polski powiedział podczas Mszy św. odprawianej w ramach „ Święta Człowieka”: „Pisana z pozycji świeckich nie może sięgać poziomem nauki objawionej i pielęgnowanej przez Kościół, będąc zaś dokumentem zwięzłym nie mogła poruszyć wszystkich powinności ludzkich. Mimo to zawiera cenne uwagi, zwłaszcza dla ludzi oddalonych od Kościoła, np. na temat sumienia i jego wagi w życiu osobistym, społecznym, a zwłaszcza rodzinnym”. (Zob. treść Karty na str. 4).

W ramach „Święta Człowieka” odbyła się także debata Episkopatu na temat dokumentu Międzynarodowej Komisji Teologicznej „Pamięć o pojednanie. Kościół i winy przeszłości”. Debatę prowadził o. Maciej Zięba, prowincjał polskich dominikanów, a głosy wprowadzające mieli kard. Miloslav Vlk i ks. prof. Bruno Forte członek Międzynarodowej Komisji Teologicznej, jeden z głównych autorów tego dokumentu.

• Biskupi polscy wyrazili Bogu wdzięczność za dziesięć lat katechezy w szkole. W liście pasterskim na rozpoczęcie nowego roku szkolnego, odczytanym w kościołach 3 września, stwierdzili m.in., że „katecheza stając się jednym z przedmiotów w szkole nie musiała stracić niczego ze swej wyjątkowości i swego sakralnego wymiaru”. Biskupi przypomnieli także, iż do właściwego przekazu wiary konieczny jest aktywny udział parafii i rodziców. „W rzeczywistości bowiem szkoła udziela jedynie kompetentnego wsparcia katechezie, która winna dokonywać się najpierw w rodzinie, a następnie w parafii”.

• Mszą św. z udziałem Episkopatu Polski uczczono na Westerplatte 61. rocznicę wybuchu II wojny światowej (1 września). Liturgii przewodniczył metropolita krakowski kard. Franciszek Macharski, a uczestniczyli w niej m.in. kombatanci, żołnierze oraz młodzież rozpoczynająca rok szkolny. W homilii metropolita lubelski abp Józef Życiński przytoczył słowa, które były drogowskazem dla Henryka Elzenberga i jego ucznia Zbigniewa Herberta, że wielkość ludzkiego życia mierzy się nie tym, co zdążyliśmy zdobyć, lecz tym, z czego potrafiliśmy zrezygnować w imię wierności większym, piękniejszym wartościom.

• Jan Paweł II wystosował telegram do uczestników XII Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”, który odbywa się w Gdańsku w 20. rocznicę powstania związku (30 sierpnia). „To zbiorowe dzieło, które dało początek historycznym przemianom w naszym kraju i w całej Europie Środkowo-wschodniej, miało u podstaw wspólną troskę o człowieka, o zachowanie jego godności i tworzenie w duchu miłości bliźniego godziwych warunków życia i pracy – napisał Papież. – Niech Bóg da siłę, by osobiste ambicje zawsze ustępowały miejsca dobru wspólnemu”. Jan Paweł II w liście imiennie pozdrowił przewodniczącego związku Mariana Krzaklewskiego.

• „Skąd oni się wzięli? Gdzie my ich zgubiliśmy?” – pytał Prymas Polski podczas Duszpasterskich Wykładów Akademickich w KUL, nawiązując do przypadków zdemolowania przez młodzież pociągów (29 sierpnia). Za największy błąd w pracy księży kard. Glemp uznał ograniczanie uwagi duszpasterzy tylko do ludzi, którzy przychodzą do kościoła, podczas gdy nowa ewangelizacja musi objąć osoby o bardzo różnych postawach duchowych. Z ubolewaniem zauważył, że pilnej pracy duszpasterskiej wymagają niektóre grupy młodzieży.

• Jubileuszowe wyznanie win było jednym z punktów dorocznego spotkania biskupów, kapłanów i kleryków archidiecezji katowickiej (2 września). Akt skruchy, wzorowany na tym, którego dokonał Jan Paweł II, objął m.in. grzechy niewierności kapłańskim przyrzeczeniom, zgorszenie wywołane odejściami z kapłaństwa, czyny podyktowane pychą, żądzą panowania, niechęcią i uprzedzeniami, żądzą posiadania i nałogami, a zwłaszcza pijaństwem. Mowa była również o braku postawy dialogu, o odrzuceniu potrzebujących, o przemilczaniu niektórych prawd wiary i zasad moralnych oraz uczestniczeniu w zmowie milczenia wobec zła. Uczestnicy spotkania prosili Boga o miłosierdzie dla tych, którzy w dążeniu do prawdy posługiwali się metodami nieewangelicznymi, przyzwalając na praktykę nietolerancji.

• O wybór na prezydenta „człowieka naszego sumienia” zaapelował na Jasnej Górze do rolników abp Józef Michalik (3 września). Wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski odprawił dziękczynną Mszę św. podczas ogólnopolskich uroczystości dożynkowych, w której uczestniczyli m.in. premier Jerzy Buzek i lider AWS, Marian Krzaklewski. Na początku Mszy krajowy duszpasterz rolników bp Roman Andrzejewski odczytał telegram od Jana Pawła II. „Wiem, jak wiele trudu i troski potrzeba, aby dobrze uprawić glebę, tak by wydała plon obfity, wystarczający do obdzielenia wszystkich potrzebujących codziennego pożywienia. Proszę Boga, aby wspierał swoją mocą wszystkich, którzy podejmują starania o wszechstronny rozwój polskiej wsi, tak by ten trud owocował pomyślnością jej mieszkańców i całego narodu” – napisał Papież do rolników.

• Zadowolenie z potępienia przez Konferencję Episkopatu Polski grzechu antysemityzmu wyraził w specjalnym oświadczeniu Amerykański Komitet Żydowski (AJC). „Miejmy nadzieję, że obecne oświadczenie stanie się integralną częścią nauczania katolickiego i katolickich kazań w Polsce” – piszą autorzy listu ogłoszonego w Polsce 1 września.

• Zmarł ks. prof. Tadeusz Witkowski (l. 65), kierownik Katedry Psychologii Rehabilitacji w Instytucie Psychologii KUL, twórca lubelskiej szkoły psychologii rehabilitacji.

• Opinie. „Nigdy nie udawałem, że moje poglądy są zgodne z ortodoksją katolicką. Uważam jednak, że prostacko zapisany ateizm nie wystarcza do zrozumienia świata. Czuję, że mnie samemu potrzebne jest jakieś wyczucie metafizyczne, które nie jest możliwe do zmierzenia czy zważenia” (Adam Michnik w rozmowie z Katolicką Agencją Prasową).

 

Nr 37, 

10 września 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl