W najnowszym numerze

 

On-line: Obraz tygodnia •  Kronika religijna •  Komentarze

 

KRAJ I ŚWIAT

”Człowiek, poznając swój genom, wydziera naturze kolejną tajemnicę – tym razem swojego życia. Człowiek stwarza narzędzia ewolucji gatunku” – Kazimierz Krzysztofek w tekście„Szyfr życia naruszony”, opisuje kolejną fascynację kultury masowej – dążenie do sklonowania człowieka.„Niektórzy progności wieszczą zmierzch utopii społecznych i rewolucji. Po co liczyć, że dzięki rewolucyjnej zmianie da się stworzyć lepszego człowieka, skoro można go zmieniać farmakologicznie?” Uzupełnieniem rozważań polskiego socjologa jest przegląd tekstów, jakie na temat możliwości powstania fabryki ludzi, ukazały się w prasie angielskiej i niemieckiej.

O innych tajemnicach, bo ukrytych w ogłoszonym niedawno Raporcie o korzyściach i kosztach integracji z UE, pisze Klaus Bachmann w artykule„Liczby kontra ideologia” ujawniając sprzeczności zawarte w rządowym dokumencie.„Rząd nie może wiedzieć, ile wzrośnie PKB po integracji, tak samo jak nie może wiedzieć, ile dokładnie kosztuje objęcie Polski Wspólną Polityką Rolną (w różnych częściach raportu występują różne wielkości) – ale dlaczego udaje, że wie?

Wracamy do dyskusji wokół kontrowersyjnego projektu ustawy o postępowaniu wobec nieletnich, wprowadzającej możliwość użycia przymusu bezpośredniego.„Projektowana ustawa (...) jest w takiej samej mierze ustawą o biciu dzieci, jak ustawa psychiatryczna jest ustawą o biciu chorych psychicznie” – stwierdza wieloletni wychowawca w domu dziecka Marek Andrzejewski. Przypomina jednocześnie, że dziś nie ma szczegółowych przepisów przewidujących sytuacje, gdy użycie siły byłoby niedopuszczalne.„Lepiej nie pytajmy nieletniego z rozkrwawionym nosem, co sądziłby o pasywnym wychowawcy biernie obserwującym, jak go leją”. Polemizująca z nim Małgorzata Musierowicz cytuje Janusza Korczaka:„Gdzie poprawę trzeba wymuszać, wygwałcić, tam nie ma miejsca dla wychowawcy”.

Dwadzieścia lat po powstaniu Solidarności Halina Bortnowska zastanawia się, dlaczego na temat tamtych wydarzeń panuje międzypokoleniowe milczenie i trudno dziś odnaleźć nurt szerokiej, otwartej solidarności.„A byłby potrzebny, by przezwyciężyć kolejną lekcję bezradności i rezygnacji, albo cynizmu – tym razem wobec faktu wykluczenia, pozostawienia bez szans tych wszystkich, którzy nie zdołali w porę dołączyć do czoła. Są wśród nich starcy i dzieci, osoby czymś nad siły obciążone, niepełnosprawne, zagubione. W Sierpniu mieliśmy ich na uwadze. A teraz?”

W rocznicę tamtych wydarzeń, grupa autorytetów przyjęła w Gdańsku Kartę Powinności Człowieka, którą„Tygodnik” drukuje w całości.

Zaskakujące wspomnienia z czasów pierwszej Solidarności zachował czeski tłumacz, poeta i dziennikarz z Ołomuńca Vaclav Burian, który w dniach tworzenia porozumień sierpniowych przebywał ze znajomymi w Gdańsku. Strajków nie zauważyli obserwując hippisowsko – ludowe stragany na Starówce i dziwiąc się, że można walczyć o większą wolność. Choć, jak się później okazało, Wielka Historia przeszła obok, nie potrafi wspominać tamtych wydarzeń bez nostalgii.

Historia jest również obecna w tekście Jana Nowaka-Jeziorańskiego„Z odsieczą Jasnej Górze”. Co skłoniło władze komunistyczne do porzucenia zamiarów wybudowania autostrady w pobliżu sanktuarium na Jasnej Górze we wrześniu 1979 roku? Autor opisuje osobistą interwencję u Przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów USA w obronie„oblężonego” sanktuarium.

W polityce zagranicznej teksty o Czarnogórze i Rosji. Anna Husarska, w korespondencji z Podgoricy, postuluje nadanie Czarnogórze statusu specjalnego członka ONZ za politykę umiaru i unikania konfliktów w kontaktach z Miloseviciem:„Przy okazji może pokrzyżowałoby to plany dyktatora, który chce zrobić z całej Jugosławii swoją zagrodę”. Natomiast Klaus Zernack, niemiecki znawca dziejów Europy Wschodniej, w tekście„Przez Rosję do Europy”, opowiada się za odwróceniem najbardziej popularnej hipotezy na temat Rosji. To nie Rosja jest osobnym quasi-kontynentem, ale„rozrost Europy w kierunku północnoatlantyckim za sprawą rosyjskiej kolonizacji Wschodu sprawił, iż powstał twór europejsko – północnoatlantycki, który jest dowodem dziejowej potęgi Rosji”.

 

KOŚCIÓŁ

Beatyfikacja dwóch papieży: komentarz ks. ADAMA BONIECKIEGO, relacja ARTURA SPORNIAKA i wspomnienie BRATA ROGERA: Jan XXIII i Taize

,,W momencie beatyfikacji papieża Jana XXIII, nie mogę zapomnieć chwili, w której dowiedziałem się o jego śmierci w roku 1963. Szliśmy wówczas z braćmi na wieczorną modlitwę. I z samej głębi mojej istoty wyłaniało się pytanie: czym stanie się Taize bez Jana XXIII?”.

Blok tekstów o wspomnieniach kard. Agostino Casarolego – autora polityki wschodniej Watykanu:

KARD. AGOSTINO CASAROLI:„Spotkanie w Budapeszcie”, czyli fragment wspomnień kardynała o jego pierwszej wizycie na Węgrzech w 1963 roku i rozmowach z kardynałem Mindszentym.

,,Mijało 18 lat od chwili, gdy powojenne Węgry zerwały stosunki dyplomatyczne ze Stolicą Świętą. Przybyłem do Budapesztu, by nawiązać ponownie kontakt ze Wschodem. Podróżowałem samotnie. Podróż miała charakter na tyle poufny, na ile tylko to było możliwe; zamiast kościelnego stroju ubrany byłem w zwyczajny garnitur z krawatem”.

Kto obalił komunizm, czyli dwa spojrzenia na politykę wschodnią Watykanu:

HANSJAKOB STEHLE z Wiednia: Wolność Kościoła, wolność narodów

MAREK LEHNERT z Rzymu: Osobliwy portret negocjatora

HANNO HELBLING: Punkt zwrotny, czyli jak doszło do„odwilży” Kreml-Watykan, która umożliwiła„politykę wschodnią” Casarolego

Rozmowa z ABP. MICHELEM SABBAHEM, patriarchą łacińskim Jerozolimy:„Ziemia Święta po podróży Papieża”

,,Podróż Ojca Świętego jest jak woda, która zstępuje w ziemię. Skutku nie widzi się natychmiast, ale jest on bardzo głęboki”.

MICHAŁ OKOŃSKI: Przyspieszona edukacja katechetów, czyli 10-lecie powrotu religii do szkół

,,Dominikanin, o. Marek Kosacz tak opowiada o swoich zajęciach z katechetyki: »Przyszła siostra zakonna, pokazała parę podręczników, powiedziała, że AC/DC (nazwa mojego ulubionego zespołu rockowego) to skrót szatański. Zobaczyliśmy też kilka sfilmowanych katechez, z których wynikało, że dzieci są grzeczne i chętnie pracują w grupach. Z tą wiedzą poszedłem do szkoły«”.

PIOTR TOMZA: Młodzież w Kościele: którędy droga?, czyli reportaż o krakowskiej młodzieży

,,Tłumy młodych na spotkaniach z Papieżem i niemało podobnych wiekiem w budkach z kebabami czy McDonaldach w Wielki Piątek... Osiągnięcie zbawienia jest ostatecznym celem życia tylko dla jednej trzeciej uczniów szkół średnich – ale zarazem niewielu jest wśród nich takich, którzy zdecydowanie deklarują, że nie wierzą w Boga”.

WOJCIECH PIĘCIAK: Kościół drogą osobną, czyli o odszkodowaniach dla byłych pracowników przymusowych pracujących podczas II wojny światowej w majątkach kościelnych

O. JAN M. BEREZA OSB: A jednak serce się modli

Rozmowa z angielskim benedyktynem o. Laurencem Freemanem (,,TP” nr 21/2000), który propagował mało w Polsce znaną kontemplację chrześcijańską, wywołała na naszych łamach dyskusję. Do tej pory wypowiedzieli się jezuici: Henryk Dziadosz (,,TP” nr 31), Stanisław Obirek (,,TP” nr 32), Stanisław Łucarz (,,TP” nr 34) oraz redaktor działu religijnego Artur Sporniak (,,TP” nr 31). Dzisiaj drukujemy wypowiedź przeora benedyktyńskiego klasztory w Lubiniu k. Kościana.

,,Modlitwa, jeśli ją powtarzamy wielokrotnie i systematycznie, podobna jest do kropli wody drążącej twardą skałę, przenika głęboko do naszego serca i rozbrzmiewa w nim nawet wtedy, gdy jej formalnie nie wymawiamy”.

CYKL„Jak siebie widzą polscy księża?”

KS. DARIUSZ TABOR, zmartwychwstaniec:

,,Jacy jesteśmy? Zapracowani, przemęczeni i w nieustannym ruchu. Z konfesjonału do szkoły, ze szkoły do kaplicy cmentarnej, z cmentarza na spotkanie Ruchu »Światło -Życie«, ze spotkania na zebranie rady parafialnej... Wszędzie go oczekują i mają za złe, jeśli nie przyjdzie”.

KS. ANDRZEJ LUTER:„Wypuszczanie z rąk”, czyli z cyklu„Nie tylko dla teologów” o wspomnieniach niesłusznie oskarżonego o molestowanie kleryków i zmarłego na raka kard. Josepha Bernardina

 

Kultura

”Sen drugi to zburzony błyskawicą pałac / z którego został już tylko plan wyrysowany na papierze / On wodzi palcem po przesuwającym się świetle słonecznym / mówi: Taki będzie nasz dom / bardzo jasny Patrz ile okien” - tak kończy się jeden z nowych wierszy znakomitej poetki Julii Hartwig.

Michał Głowiński w eseju na marginesie rozmów Anki Grupińskiej z żołnierzami getta warszawskiego (”Ciągle po kole”) zastanawia się nad specyfiką relacji świadków holocaustu, nad doświadczeniem, które przerasta możliwości języka.

W nowym„Tygodniku” znajdziemy też recenzje z monografii poezji Tadeusza Borowskiego autorstwa Justyny Szczęsnej (Sławomir Buryła) i z powieści Włodzimierza Kowalewskiego„Bóg zapłacz” (Piotr Piaszczyński); debiutancka książka Kowalewskiego ”Powrót do Breitenheide” nominowana była do nagrody Nike.

Tadeusz Chrzanowski wspomina wybitnego historyka sztuki Jerzego Z. Łozińskiego, wieloletniego redaktora„Katalogu zabytków sztuki w Polsce”, pisząc o wydanym z jego teki pośmiertnej atlasie zabytków Mazowsza i Podlasia, a Lektor rekomenduje dwa tomy wierszy: wybory poezji dwóch poetek, Amerykanki Emily Dickinson (w przekładzie Stanisława Barańczaka) i naszej Bronisławy Ostrowskiej, jednej z czołowych postaci Młodej Polski.

 

 

 

 

 

 

Nr 37,

10 września 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl