Kronika religijna

Stolica Apostolska •  Kościół w Świecie •  ...i w Polsce

 

STOLICA APOSTOLSKA

„Również przyroda jest w pewnym sensie »księgą Bożą«” – powiedział Jan Paweł II w trakcie środowej audiencji generalnej (2 sierpnia). Papież zauważył, że „obok właściwego objawienia zawartego w Piśmie świętym Boskie objawienie występuje w promieniowaniu słońca i w zapadnięciu nocy”. Zaznaczył przy tym, że „aby uchwycić ten Boży głos, który rozbrzmiewa we wszechświecie, trzeba mieć oko duszy wolne od zgiełku”. Biskup Rzymu stwierdził, że dziejach liczne były „głosy tych, którzy uznawali w stworzeniu obecność jego Twórcy i Pana”, przytaczając w swojej katechezie poświęconej objawieniu kosmicznemu zarówno świadectwa takiej świadomości pochodzące ze starożytnego Egiptu i Grecji, jak też z pism religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, islamu i judaizmu.

Po katechezie Jan Paweł II wspomniał Powstanie Warszawskie i męczeńską śmierć polskich nazaretanek z Nowogródka. „Te rocznice są ważne dla nas. I dobrze, że zostały, zwłaszcza gdy chodzi o Powstanie Warszawskie, tak pięknie przypomniane przez naszą telewizję, w czym uczestniczyliśmy w tych dniach. Bóg zapłać za to!”.

• O przypadającym święcie Przemienienia Pańskiego, „które chrześcijanie Wschodu i Zachodu obchodzą tego samego dnia” mówił Jan Paweł II podczas rozważań przed niedzielną modlitwą Anioł Pański (6 sierpnia). Papież nawiązał do odbytego dzień wcześniej spotkania ekumenicznego w bazylice św. Jana na Lateranie, które nazwał wspaniałym czuwaniem „w komunii wiary i celów”. Wspomniał również Pawła VI, zmarłego właśnie 6 sierpnia 1978 r., podkreślając, że „był on natchnionym głosicielem Przemienienia, w którym kontemplował całe misterium Chrystusa, prawdziwego człowieka i prawdziwego Boga”. Jan Paweł II prosił także o modlitwę w intencji bliskich już Światowych Dni Młodzieży, aby „to ważne spotkanie w sercu Jubileuszu stało się dla młodych z całego świata dobrą okazją do odnowienia swego wspaniałomyślnego przylgnięcia do Chrystusa”.

• Twierdzenie, iż Stolica Apostolska chce umiędzynarodowienia miasta Jerozolimy, jest „całkowicie błędne” – powiedział abp Jean-Louis Tauran, sekretarz ds. stosunków z państwami w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej po spotkaniu z amerykańską sekretarz stanu Madeleine Albright. Komentując przebieg spotkania dla Radia Watykańskiego abp Tauran stwierdził, że Stolica Apostolska proponuje status specjalny, który będzie zawierał międzynarodowe gwarancje dla miejsc świętych wyznawców judaizmu, chrześcijan i muzułmanów. Oświadczył też, że chodzi o to, aby w przyszłości żadna ze stron nie mogła rościć sobie prawa wyłączności do „miejsc świętych w mieście”. Uważa on, że święte miejsca trzech religii powinny w przyszłości zachować swój wyjątkowy, święty charakter, na mocy gwarancji międzynarodowych.

• Rolę kard. Franza Königa jako budowniczego mostów pojednania podkreślił Jan Paweł II w telegramie gratulacyjnym z okazji 95. rocznicy urodzin emerytowanego arcybiskupa Wiednia. Papież napisał w nim: „aż do chwili obecnej nie ustaje Eminencja w staraniach budowania mostów w życiu kościelnym i społecznym, a także w dziedzinie ekumenicznej i politycznej między Wschodem a Zachodem”. Podkreślił również, że dzięki swoim cechom Jubilat stał się „światłem, które promieniuje otwartością i niezmiennością zasad chrześcijańskich”.

• Ekumeniczne czuwanie modlitewne odbyło się w bazylice św. Jana na Lateranie (5 sierpnia). Zorganizowano je w odpowiedzi na apel patriarchy Konstantynopola Bartłomieja I, który w 1996 r. wezwał wszystkich chrześcijan do odprawienia uroczystej Wigilii święta Przemienienia Pańskiego w 2000 r. Oprócz katolików w liturgii uczestniczyli prawosławni Grecy, Rumuni i Koptowie, luteranie, anglikanie oraz szkoccy prezbiterianie. Liturgii słowa przewodniczył kard. Edward Cassidy, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan. Było to trzecie wydarzenie ekumeniczne w kalendarzu obchodów Wielkiego Jubileuszu – po otwarciu drzwi świętych w bazylice św. Pawła za Murami 18 stycznia i wspomnieniu świadków wiary XX w. w rzymskim Koloseum 7 maja.

• Prawdopodobnie jeszcze w tym roku Stolica Apostolska opublikuje nowe wydanie Mszału Rzymskiego, poinformowało Radio Watykańskie powołując się na informacje z Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Teksty do nowego wydania są już gotowe, a najwięcej zmian zawiera „ogólne wprowadzenie” (Institutio Generalis) do Mszału. Tekst ten został w wielu miejscach zmieniony w świetle doświadczeń duszpasterskich Kościoła w różnych częściach świata. Przypomniano przy tej okazji, że Kościoły lokalne w różnych krajach mogą dokonywać modyfikacji, dostosowując niektóre elementy liturgiczne do tradycji kulturalnej swego kraju. Wprowadzenie nie reguluje kwestii szczegółowych. Ponadto zostało ono poszerzone o dodatkowy rozdział dotyczący inkulturacji.

• Kard. Achille Silvestrini, prefekt Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich, odparł zarzuty patriarchy Moskwy Aleksego II, który oskarżył Kościół katolicki o prozelityzm „na obszarze kanonicznym rosyjskiego Kościoła prawosławnego”. W wywiadzie dla dziennika „La Repubblica” kard. Silvestrini odniósł się do niedawnej wypowiedzi Aleksego II dla „Corriere della sera”, stwierdzając, że „Kościół greckokatolicki na pewno nie dopuszcza się żadnych prześladowań”. Watykański hierarcha nie zgodził się także na zarzut prozelityzmu: „Nie ma ze strony Kościoła katolickiego woli nawracania wiernych prawosławnych. Wykluczone. Z drugiej strony nie można odmawiać wolności sumienia ani jednej, ani drugiej stronie” – podkreślił. Kard. Silvestrini wyraził również przekonanie, że najistotniejszą rzeczą, jaką Patriarcha powiedział w wywiadzie, była opinia, że jeśli dojdzie do jego spotkania z Papieżem, będzie ono wydarzeniem epokowym.

Do wypowiedzi patriarchy Aleksego II odniósł się również zastępca dyrektora biura prasowego Stolicy Apostolskiej o. Ciro Benedettini. Zauważył on, że stanowisko Patriarchy nie jest nowe, a obie wskazane przez niego kwestie uniemożliwiające spotkanie głowy rosyjskiego Kościoła prawosławnego z Janem Pawłem II są od dawna przedmiotem prac zmierzających do przezwyciężenia trudności. Dodał, że na Ukrainie powstała w tym roku specjalna wspólna komisja Kościołów greckokatolickiego i prawosławnego związanego z Moskwą oraz przedstawicieli Stolicy Apostolskiej i patriarchatu, w celu rozwiązania problemów istniejących miedzy obu wspólnotami.

 

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

• Greckoprawosławny metropolita Nubii, Titos Karantzalis, został zamordowany w swojej rezydencji w stolicy Sudanu – Chartumie. Pochodzący z Grecji 69-letni hierarcha był członkiem prawosławnego Patriarchatu Aleksandrii, obejmującego całą Afrykę. Rzecznik Patriarchatu oświadczył, że z dotychczasowego śledztwa wynika, iż zabójstwo nie miało motywów politycznych. W kręgach kościelnych Chartumu krąży jednak wersja, że zamordowanie metropolity nie było dziełem zwykłych bandytów. Bp Karantzalis od dawna ściągał na siebie nienawiść radykalnych islamistów, gdyż występował w interesie chrześcijańskich uchodźców z południa kraju, a zwłaszcza w obronie dzieci traktowanych jak niewolnicy.

• Ponad milion ludzi zgromadziło się w mieście Cartago w Kostaryce, aby modlić się o zakończenie fali przemocy, jaka ogarnęła ten kraj. Był tam obecny co trzeci mieszkaniec tego środkowoamerykańskiego państwa. Większość pielgrzymów przybyła do Cartago pieszo z odległej o 30 km stolicy kraju – San José. Razem z nimi szedł prezydent Kostaryki Miguel Angel Rodríguez. Okazją do pielgrzymki była rocznica objawień maryjnych w Cartago. Znajduje się tam sanktuarium Dziewicy Anielskiej – patronki kraju.

Obok fali morderstw, w ciągu ostatnich sześciu miesięcy w Kostaryce zanotowano pięciokrotny wzrost porwań. Ten dotychczas żyjący w pokoju kraj posiada niewielkie siły policyjne i nie ma w ogóle armii.

• Kto dokonuje zamachów na cerkwie prawosławne w Kosowie? Od lipca ubiegłego roku zniszczono w Kosowie 86 kościołów i klasztorów prawosławnych. Ostatnio wysadzono w powietrze kościół św. Eliasza w Pozamatinie. Zdaniem Serbów, zniszczenia są dziełem miejscowej ludności albańskiej. Tymczasem przewodniczący Komitetu Helsińskiego w Kosowie, Gazmend Pula (Albańczyk) twierdzi, że sprawcami zamachów są agenci reżimu z Belgradu. Ochrona obiektów kościelnych i poszukiwanie sprawców jest obowiązkiem międzynarodowych sił pokojowych KFOR oraz ONZ-owskiej policji (UNMIK). Rzeczniczka policji Susan Manwell wykluczyła tezę, iż zamachy są dziełem tajnych służb serbskich. Stwierdziła ona, że na miejscu zamachu UNMIK nie zatrzymała dotychczas żadnego agenta reżimu z Belgradu. Jednocześnie dodała, że nie oznacza to, iż w Kosowie nie ma agentów Belgradu.

• Tysiące Portorykańczyków opłakuje śmierć siostry Isoliny Ferré, opiekunki ubogich. Zmarła 5 sierpnia w wieku 85 lat zakonnica, która całe życie poświęciła służbie ludziom potrzebującym pomocy, zwana była „aniołem z Ponce” – od nazwy swej rodzinnej miejscowości. S. Isolina była pierwszą Portorykanką udekorowaną Prezydenckim Medalem Wolności, przyznanym przez Biały Dom za pracę na rzecz solidarności międzyludzkiej. Otrzymała też 20 doktoratów honoris causa. Zmarła zakonnica pochodziła z jednej z najbardziej wpływowych rodzin w Portoryko. Jej młodszy brat Luis był gubernatorem tego wyspiarskiego państwa na Morzu Karaibskim.

• Najbliższe Europejskie Spotkanie Młodych, organizowane przez Wspólnotę Taizé, odbędzie się w Barcelonie (w dniach od 28 grudnia 2000 do 1 stycznia 2001). W liście skierowanym do hiszpańskich diecezji arcybiskup Barcelony, kard. Carles Gordo wyraził radość z możliwości goszczenia Spotkania Europejskiego, widząc je jako „szansę doświadczenia Kościoła rozmodlonego, gościnnego i misyjnego”. Poza spotkaniami organizowanymi każdego tygodnia w samym Taizé, od 23 lat w okresie między Bożym Narodzeniem a Nowym Rokiem odbywają się Europejskie Spotkania Młodych. W 1999 roku 70000 młodych ludzi uczestniczyło w spotkaniu, które odbyło się w Warszawie.

• Wpisania Biblii na listę książek niebezpiecznych dla młodzieży domagają się dwaj niemieccy adwokaci. Swą petycję, skierowaną do minister rodziny Christine Bergmann na życzenie grupy rodziców, uzasadniają faktem, że w księdze tej znajdują się „fragmenty krwawe i przeciwne prawom człowieka”. Bawarscy adwokaci Christian Sailer i Gert-Joachim Hetzel uważają, że Biblia „nawołuje do ludobójstwa, rasizmu, antysemityzmu, okrutnego uśmiercania cudzołożników i homoseksualistów, dzieciobójstwa i wielu innych perwersji”.

Rzeczniczka archidiecezji monachijskiej Aldeheid Utters-Adam uznała wniosek adwokatów za absurdalny. Jej zdaniem, jeśli Biblia znalazłaby się na wspomnianej liście, trzeba na nią wpisać także wszystkie książki historyczne i prawie wszystkie dzienniki, gdyż także one piszą o okropnych zbrodniach.

• Kościół katolicki pozwala na wynajęcie prywatnego detektywa, aby śledził współmałżonka podejrzewanego o zdradę – twierdzi dominikański teolog Giordano Muraro na łamach pisma dla księży „Vita pastorale” (z 4 sierpnia). Zdaniem dyrektora Centrum Duszpasterstwa Rodzin w Turynie, można zatrudnić detektywa wtedy, gdy rozwiązanie to „jest podsuwane przez miłość” jako ostatni sposób na doprowadzenie do wznowienia życia małżeńskiego i gdy jest „podsuwane przez sprawiedliwość” jako „uprawniona obrona” przed partnerem, który niszczy to życie. Włoski teolog uważa, że osoba zaangażowana w małżeństwo, od którego zależy los, zarówno jej, jak i jej dzieci, nie może pozwolić, aby ich przyszłość została „zakłócona przez obłudę współmałżonka”. Temat wynajmowania prywatnych detektywów powraca we Włoszech każdego lata. Skrzynki pocztowe są wówczas zarzucane ulotkami z propozycjami usług detektywistycznych.

 

... I W POLSCE

Z największych miast Polski wyruszyły piesze pielgrzymki na Jasną Górę. Swoją wędrówkę rozpoczęło 7 tys. pielgrzymów z Warszawy i tyle samo z Krakowa oraz ponad 5 tys. pątników z Wrocławia. Na szlak wyruszyły także pielgrzymki z Kielc, Torunia i Rzeszowa. Od tygodnia są już w drodze pątnicy z najodleglejszych regionów kraju – mieszkańcy Helu, Władysławowa i Świnoujścia. Zaś do Częstochowy dotarła już m.in. pielgrzymka górali z Podhala.

• Z okazji ogólnopolskich obchodów Wielkiego Jubileuszu w Ordynariacie Polowym Jan Paweł II przesłał okolicznościowy telegram. „Pozostańcie zawsze wierni wartościom chrześcijańskim, gotowi dawać świadectwo Chrystusowi” – wezwał polskich żołnierzy Papież. W uroczystej Mszy św. pod pomnikiem Powstania Warszawskiego odprawionej 1 sierpnia uczestniczyło ok. 5 tysięcy żołnierzy różnych formacji. Liturgii przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk, a koncelebrowali Prymas Polski kard. Józef Glemp i biskup polowy Wojska Polskiego Sławoj Leszek Głódź. W Mszy św. uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych, m.in. marszałek Senatu Alicja Grześkowiak, minister obrony narodowej Bronisław Komorowski, minister spraw zagranicznych Władysław Bartoszewski oraz były prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski.

Ordynariat polowy w III RP powołany został 21 stycznia 1991 r. Obejmuje 84 parafie wojskowe i 117 samodzielnych ośrodków duszpasterskich. Opieką duszpasterską są objęci także żołnierze polscy uczestniczący w misjach pokojowych ONZ, studenci 22 uczelni wojskowych oraz pracownicy i pacjenci 24 szpitali wojskowych. W duszpasterstwie wojskowym pracuje prawie 200 kapelanów. Dla żołnierzy obrządku greckokatolickiego utworzono w Ordynariacie Polowym osobny dekanat, w którym pracuje czterech księży. W 1996 r. powołano Caritas Ordynariatu Polowego.

• Katolicki Uniwersytet Lubelski potwierdził, że z jego biblioteki skradziono kilkadziesiąt starodruków i książek. Podejrzany o kradzież 28-letni pracownik biblioteki Adam K. został aresztowany na 3 miesiące. W jego piwnicy policja znalazła część z 70 odzyskanych woluminów. KUL zapowiedział zwolnienie pracującego od niedawna w bibliotece Adama K. Trwa szacowanie rozmiarów strat, ich wartość wstępnie oceniono na 20 tys. zł. Prorektor KUL ks. Franciszek Kampka zapewnia w oświadczeniu, że szczególnie po głośnych kradzieżach w Krakowie zbiory specjalne w bibliotece są dobrze chronione. Wśród odzyskanych starodruków znajduje się pierwsze wydanie „Kazań” ks. Piotra Skargi z 1595 r. oraz trzecie wydanie z 1602 r. oraz „Speculum Saksonum” (Prawo saskie i magdeburskie) Pawła Szczerbca wydane w 1581 r. Ze względu na dobro śledztwa sprawa nie była nagłaśniana, co w dużej mierze ułatwiło odzyskanie skradzionych dzieł.

• Kard. Kazimierz Świątek, metropolita mińsko-mohylewski przewodniczył uroczystościom odpustowym w sanktuarium Przemienienia Pańskiego w Cmolasie na Podkarpaciu (6 sierpnia). W trwających cztery dni uroczystościach odpustowych uczestniczyło kilkadziesiąt tysięcy osób.

Początki sanktuarium w Cmolasie sięgają 1646 r., kiedy to ks. Wojciech Borowiusz, rektor Akademii Krakowskiej i prepozyt kapituły św. Floriana na Kleparzu w Krakowie ufundował kościół i obraz Przemienienia Pańskiego, który szybko zasłynął łaskami. Fundacja ta była wotum dziękczynnym za objawienia jakich w wieku 15 lat doznał w Cmolasie w 1585 r.

• Prymas Polski wystosował przesłanie do uczestników Światowego Zlotu Harcerstwa Polskiego Gniezno 2000. Podczas Mszy św. odprawionej 6 sierpnia w katedrze gnieźnieńskiej kard. Glemp zaapelował do ok. 10 tys. harcerzy, aby „pod tchnieniem Ducha wiedli pokolenie w sprawiedliwszą przyszłość”.

• Luteranie z Polski, Czech i Słowacji wezwali do odnowy Kościoła. W wystosowanym 30 lipca przesłaniu do mieszkańców Europy, zgromadzeni w Istebnej w Beskidzie Śląskim przedstawiciele Kościoła ewangelicko-augsburskiego zaapelowali, by treścią Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 stała się odnowa Kościoła Powszechnego i tym samym bardziej wiarygodne świadectwo o Chrystusie. „Jako ewangelicy jednej Europy chcemy dziś przypomnieć wszystkim ludziom dobrej woli, że dla nas rzeczą fundamentalną i najistotniejszą jest fakt: że »nie ma w nikim innym zbawienia – poza Jezusem Chrystusem – albowiem nie ma żadnego innego imienia pod niebem, danego ludziom, przez które mogliby być zbawieni«” – napisali sygnotariusze przesłania.

• Abp Edward Nowak, sekretarz watykańskiej Kongregacji ds. Świętych, poświęcił nowy budynek Instytutu Jana Pawła II w Rzeszowie (31 lipca). Obecnie w Instytucie kształci się około 400 osób. Działają tu: 3-letnie doktoranckie Studium Nauki Społecznej Kościoła, 3-letnie podyplomowe studia specjalistyczne dla kapłanów, magisterskie studia filozoficzno-teologiczne dla absolwentów Kolegium Teologicznego, Podyplomowe Studium Wychowania Prorodzinnego dla nauczycieli oraz Studium dla działaczy i liderów życia społecznego, politycznego i gospodarczego. Instytut współpracuje z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Papieską Akademią Teologiczną w Krakowie oraz Uniwersytetem im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

 

 

 

 

 

Nr 33, 13 sierpnia 2000

Szczegółowe omówienie
Obraz tygodnia
Kronika religijna
Komentarze

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl