Zbigniew Herbert

Ściąga z kultury

• W wieku 70 lat zmarł Stanley Kubrick, wybitny reżyser filmowy, twórca takich filmów jak „2001: Odyseja kosmiczna” czy „Mechaniczna pomarańcza” (O Kubricku pisaliśmy w „TP” nr 12).
• Na zawał serca zmarł Yehudi Menuhin, wybitny skrzypek i dyrygent.
• 3 kwietnia minęła 150. rocznica śmierci Juliusza Słowackiego.
• Wojciech Kilar i Tadeusz Różewicz otrzymali doktoraty honoris causa Uniwersytetu Opolskiego. Kwietniowa „Odra” publikuje „Sławę”, najnowszy poemat Różewicza.
• Andrzej Zakrzewski zastąpił Joannę Wnuk-Nazarową na stanowisku ministra kultury i sztuki.
• Dwie krakowskie oficyny: Wydawnictwo Literackie i Wydawnictwo Znak oficjalnie poinformowały o rozpoczęciu wspólnego projektu wydawniczego: publikacji dzieł zebranych Czesława Miłosza. Całość ma się ukazać do roku 2005, w roku bieżącym w księgarniach znajdą się „Zniewolony umysł”, „Zdobycie władzy” i „Kontynenty”. Komitet redakcyjny tworzą Jan Błoński, Aleksander Fiut oraz Marian Stala, patronat nad przedsięwzięciem – związany z częściowym dofinansowaniem – objęło Ministerstwo Kultury i Sztuki. Przeciwko dotowaniu projektu z kasy państwowej zaprotestował Świat Książki. Przedstawiciele Klubu Książki stwierdzili, że mogą opublikować dzieła Noblisty bez subwencji, opierając się jedynie na wynikach sprzedaży.
• Nagrodę „Odry” za rok 1998 otrzymał Zygmunt Kubiak, autor „Mitologii Greków i Rzymian”.
• Stowarzyszenie Pisarzy Polskich przyznało nagrody dla tłumaczy. W dziedzinie literatury pięknej nagród nie przyznano, zaś wyróżnienie otrzymała Dorota Jovanka Cirlić (przekład „Skóry węża” chorwackiego dramaturga Slobodana Šnajdera). Za przekład eseju nagrodę wręczono Hannie Jankowskiej („Zderzenie cywilizacji” Samuela P. Huntingtona), natomiast wyróżnienia Elżbiecie Paczkowskiej-Łagowskiej (wybór tekstów Golo Manna) i Andrzejowi Kopackiemu („Niemcy, ostatnie sto lat” Christiana Grafa von Krockow). W pozostałych kategoriach nagrody otrzymali Dorota Stroińska, Krzysztof Kocjan, Roman Mierzecki i Halina Cieplińska, zaś wyróżnienia Antoni Malinowski, Radosław Michalik i Zofia Zinserling.
• Ewa Lipska spotkała się w Krakowie ze swymi czytelnikami. Poetka prezentowała wiersze z najnowszego tomu pt. „1999” oraz opowiadanie „Saturn”, które wejdzie w skład przygotowywanej książki prozatorskiej.
• Po raz kolejny przyznano Oscary. Jury za najlepszy film uznało „Zakochanego Szekspira” w reż. Johna Maddena, za najlepszego reżysera – Stevena Spielberga („Szeregowiec Ryan”), aktora – Roberto Benigniego („Życie jest piękne”), aktorkę – Gwyneth Paltrow („Zakochany Szekspir”), autora zdjęć – Janusza Kamińskiego („Szeregowiec Ryan”). Statuetkę dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego otrzymał włoski obraz „Życie jest piękne”.
• „Arlekin miał w sobie coś z »łotra i durnia«, ale miał też rys tragiczny. Tymczasem Benigni pragnie w swoim filmie dać apoteozę postawy Guida – pisze Tadeusz Sobolewski o filmie „Życie jest piękne” Roberto Benigniego, reklamowanym jako „pierwsza komedia o Holocauście”. – I chcąc nie chcąc, sprawia, że obóz, którego realnego istnienia Guido nie przyjmuje do wiadomości, również i dla mnie staje się czymś obojętnym. Mordercza dla tego filmu jest konsekwencja, z jaką Benigni idzie za swoim założeniem, by nie brać rzeczywistości pod uwagę. Gdyby raz, drugi złamał tę regułę i ukazał swego bohatera jako postać niekonsekwentną, jego działanie jako nieskuteczne, wtedy może Guido byłby wstanie wzbudzić nasze współczucie. Z takim błądzącym bohaterem można by się zidentyfikować, tak jak identyfikujemy się z Chaplinem czy Keatonem. Ale Guido w filmie Benigniego nie reprezentuje nikogo poza sobą. Odchodzi na egzekucję krokiem Arlekina, mrugając do widza jak do dziecka. Co właściwie znaczy to jego mrugnięcie? Obawiam się, że nic. Powinienem w tym momencie zapłakać, ale jakoś nie mogę. Nie pokochałem go. Nie wierzę w jego zwycięstwo” (O filmie Benigniego pisaliśmy w „TP” nr 13).
• W Warszawie występował zespół Comédie Française, prezentując „Szelmostwa Skapena” Moliera.
• W Teatrze Narodowym odbyła się premiera sztuki Janusza Wiśniewskiego „Wybrałem dziś zaduszne święto” na podstawie „Samuela Zborowskiego” Juliusza Słowackiego (por. recenzja w „TP” nr 14).
• „Laur Konrada” – główną nagrodę II Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Reżyserskiej „Interpretacje” – zdobył Grzegorz Jarzyna za „Iwonę, księżniczkę Burgunda”, zrealizowaną w Starym Teatrze. (O najnowszym przedstawieniu Jarzyny – „Magnetyzmie serc” według „Ślubów panieńskich” – pisaliśmy w „TP” nr 13.)
• W ogłoszonym przez MKiS oraz ZASP konkursie na Inscenizację Dzieł Polskich Romantyków główną nagrodę otrzymał Teatr im. Jana Kochanowskiego z Opola za przedstawienie „Dziady albo młodzi czarodzieje” w reżyserii Adama Sroki.
• W Krakowie zakończyły się 24. Reminiscencje Teatralne.
• Nagrodę główną oraz nagrody publiczności i dziennikarzy 20. Przeglądu Piosenki Aktorskiej otrzymała Kinga Preis z Teatru Polskiego we Wrocławiu. Gośćmi specjalnymi Festiwalu byli Cesaria Evora i Nick Cave.
• Nagrodę Artystyczną Fundacji Nowosielskich otrzymał Wiesław Borowski – współtwórca Galerii Foksal (rozmowę z nim publikowaliśmy w „TP” nr 14).
• W Krakowie oglądać można dwie ważne wystawy plastyczne. Muzeum Narodowe prezentuje prace Jana Lebensteina (por. artykuł w tym numerze „TP”), zaś Bunkier Sztuki prace Hansa Arpa i jego żony, Sophie Taeuber-Arp.
• W Muzeum Narodowym w Poznaniu otwarto retrospektywną wystawę malarstwa Artura Nachta-Samborskiego (1898-1974), jednego z najwybitniejszych polskich kolorystów (por. artykuł w „TP” nr 15).
• W krakowskim Muzeum Archeologicznym oglądać można wystawę „Tutenchamon ukraińskich stepów”, prezentującą zawartość zbadanego przez polskich i ukraińskich archeologów kurhanu władcy Scytów z III w. p.n.e. (por. artykuł w „TP” nr 15).
• Warszawskie Muzeum Narodowe prezentuje wystawę „Sztuka cenniejsza niż złoto”, prezentującą najciekawsze obrazy i rysunki z polskich zbiorów – m.in. prace Botticellego, Cranacha, Memlinga, Rembrandta. Ekspozycja dedykowana jest Janowi Białostockiemu, zmarłemu w 1988 r. wybitnemu historykowi sztuki.
• W warszawskiej Królikarni otwarto retrospektywę twórczości Krzysztofa Junga, zmarłego w ubiegłym roku malarza i rysownika, związanego z „Zeszytami Literackimi”.
• W Krakowie odbył się III Wielkanocny Festiwal Ludviga van Beethovena. Wystąpili m.in. wiolonczelista Boris Pergamenschikow, pianiści Pavel Gililov i Cecile Licad.
• Na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie rozpoczęła działalność Katedra Historii i Kultury Polskiej. Pierwszym wykładowcą został prof. Jacek Woźniakowski.
• Z powodu kłopotów finansowych (m.in. obcięta dotacja z MKiS) dyrekcja Starego Teatru została zmuszona do poważnego zmniejszenia ilości przedstawień prezentowanych w kwietniu i maju na deskach tej sceny.
• Kazimierza Kaczora wybrano ponownie na stanowisko prezesa Związku Artystów Scen Polskich, zaś Krzysztof Knittel został nowym prezesem Związku Kompozytorów Polskich.
• Andrzej Chrzanowski, wieloletni dyrektor Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych, został niespodziewanie odwołany ze stanowiska przez Radę Nadzorczą WSiP-u, która postawiła mu zarzut niegospodarności. Decyzja wywołała protesty środowisk nauczycielskich i uczniowskich. Zdaniem samego Chrzanowskiego, jej przyczyną jest planowana prywatyzacja potentata na rynku wydawnictw szkolnych, dzięki której stanowisko prezesa firmy stanie się finansowo bardzo atrakcyjne.
• W podróż do Wilna wyjechała „Bitwa pod Grunwaldem”. Obraz Matejki będzie eksponowany w stolicy Litwy do lipca.
• W warszawskiej Bibliotece Narodowej oglądać można było obszerną wystawę polskiego komiksu, prezentującą 80-letnią historię tego gatunku w Polsce.
• W ciągu pierwszego tygodnia sprzedaży w Polsce rozeszło się 50 tys. płyt „Abba Pater”, zawierającej modlitwy Jana Pawła II oraz pieśni religijne różnych narodów.
• W Sali Kongresowej wystąpił Chick Corea.

do góry