|
Zbigniew Herbert
Kalendarium życia Zbigniewa Herberta
1924–1939
• Urodzony 29 października 1924 we Lwowie. Ojciec – Bolesław, prawnik,
dyrektor banku, profesor
ekonomii. Matka, Maria z domu Kaniak.
• Rozpoczęcie nauki w gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego.
1939–1944
• Lwów. Kontynuacja na tajnych kompletach rozpoczętej przed wojną nauki
w gimnazjum, matura (1943).
• Rozpoczęcie studiów polonistycznych na konspiracyjnym Uniwersytecie
Jana Kazimierza.
• Przynależność do Armii Krajowej, ukończenie tajnej szkoły podchorążych
(1942).
• Praca zarobkowa – jako karmiciel wszy w produkującym szczepionki
przeciwtyfusowe
Instytucie prof. Weigla; handel.
• Pierwsze utwory literackie.
1944–1948
• Przed powtórnym wkroczeniem Armii Czerwonej do Lwowa (1944) udaje się do
Krakowa. Po zakończeniu wojny podejmuje studia na Akademii Sztuk Pięknych
(1945) oraz na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Udział w
wykładach z filozofii. Studia w Akademii Handlowej, ukończone ze stopniem
magistra ekonomii (1947).
1948–1949
• Pobyt w Sopocie (1948) i w Toruniu (1949).
• Kontynuacja studiów filozoficznych (u prof. H. Elzenberga) i prawniczych na
Uniwersytecie Mikołaja
Kopernika w Toruniu.
• W 1949 uzyskuje tytuł magistra praw.
• Pracuje w redakcji ,,Przeglądu Kupieckiego” w Gdańsku, w gdańskim radiu oraz
w Banku Polskim
w Gdańsku.
• Pierwsze publikacje w ,,Tygodniku Wybrzeża” (pięć felietonów w cyklu
,,Poetyka dla laików”) i w ,,Arkonie”.
• 1948 – wstępuje jako członek-kandydat do Oddziału Gdańskiego ZLP, w tym
samym roku występuje
ze Związku.
• Początek współpracy z dziennikiem ,,Słowo Powszechne” (1949), w którym
drukuje recenzje,
a w latach 1950–1951 felietony pt. ,,Katarzynki”.
1950
• Od 1950 mieszka w Warszawie, gdzie studiuje filozofię na Uniwersytecie
Warszawskim.
• Odrzuca propozycję pracy w PAX-owskim liceum. Po eksmisji z
sublokatorskiego pokoju przenosi się
do Brwinowa (do 1951).
• Debiut poetycki w tygodniku ,,Dziś i Jutro”, gdzie ogłasza wiersze: ,,Napis”,
,,Pożegnanie września”,
,,Złoty środek” (nr 37). Z pismem tym stale
współpracował do 1953, publikując także pod pseudonimami: Patryk (krótkie
eseje w 1950–1951) oraz Stefan Martha (recenzje plastyczne i literackie
1952–53). Współpracował też w 1950–1953 z ,,Tygodnikiem Powszechnym”,
w którym prowadził dział felietonowy ,,Bez ogródek”, a w 1952 z ,,Przeglądem
Powszechnym” (recenzje pod ps. Bolesław Hertyński).
1950–1998
• Pracuje zarobkowo – kolejno – w charakterze ekspedienta w sklepie, kalkulatora
i chronometrażysty
w Nauczycielskiej Spółdzielni Pracy ,,Wspólna sprawa”,
ekonomisty-projektanta w Biurze Studiów i Projektów Przemysłu Torfowego,
kierownika administracyjnego w Związku Kompozytorów Polskich (1956).
• W 1955 nawiązał współpracę z miesięcznikiem ,,Twórczość” (do 1965) oraz w
1956 ponownie z
,,Tygodnikiem Powszechnym”.
• Od 1955 był członkiem ZLP (do rozwiązania Związku w 1983).
• W 1958 podróżuje po Francji, Anglii i Włoszech.
• 1963 – śmierć ojca.
• 1965/66 był kierownikiem literackim Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie
Wielkopolskim (w czasie,
gdy teatr prowadzili Irena i Tadeusz Byrscy).
• 1965–68 należał do zespołu redakcyjnego miesięcznika ,,Poezja”.
• 1965–1971 podróżował po Francji, RFN, Grecji i Ameryce Północnej, wygłaszał
liczne odczyty,
m.in. w 1969–70 wykładał jako visiting professor na
uniwersyteciew Los Angeles.
• W 1965 zostaje członkiem Akademie der Künste w Berlinie Zachodnim
i monachijskiej Bayerische
Akademie der Schönen Künste.
• Członek Akademie für Sprache und Dichtung – Darmstad.
• W 1968 ożenił się z Katarzyną Dzieduszycką.
• W 1972 został przyjęty do Polskiego PEN Clubu (zrezygnował z członkostwa w
1991).
• W 1974 prowadził zajęcia na Uniwersytecie Gdańskim.
• W grudniu 1975 należał do sygnatariuszy Memoriału 59, wyrażającego protest
przeciwko
projektowanym zmianom w Konstytucji PRL.
• Od 1975 roku przebywał w Austrii, RFN i Włoszech.
• Po powrocie do kraju w 1981 wszedł w skład redakcji wydawanego poza
cenzurą pisma ZAPIS.
Uczestniczył w ruchu związanym z NSZZ Solidarność.
• W 1986 wyjechał do Francji i zamieszkał w Paryżu.
• W 1989 został członkiem SPP.
• 1990 – członek American Academy and Institute of Arts and Letters.
• 1990–1991 należał do rady redakcyjnej pisma ,,NaGłos”.
• Wystosował list otwarty do prezydenta USA G. Busha w sprawie obojętności na
los Kurdów.
• W 1992 wrócił do Polski i zamieszkał w Warszawie.
• Podpisuje oświadczenie redakcji ,,Arki” w sprawie dekomunizacji (,,Arka” 1992,
nr 41).
• Na Uniwersytecie Łódzkim w 1992 odbywa się sesja naukowa poświęcona
twórczości Herberta.
• 1993 – członek Academy of Arts and Sciences.
• Włącza się aktywnie w publicystykę polityczną, współpracuje z ,,Tygodnikiem
Solidarność”.
• 28 lipca 1998 – umiera po długiej chorobie.
Twórczość Zbigniewa Herberta (wybrane pozycje)
1956 – debiut: ,,Struna światła” (wiersze)
– dramat ,,Jaskinia filozofów” (druk w ,,Twórczości” 1956, nr 9)
1957 – ,,Hermes, pies i gwiazda” (wiersze i proza poetycka)
1958 – dramat ,,Drugi pokój” (druk w ,,Dialogu” 1958, nr 4)
1960 – dramat ,,Rekonstrukcja poety” (,,Więź” 1960, nr 11/12)
1961 – ,,Studium przedmiotu” (wiersze)
– dramat ,,Lalek. Sztuka na głosy” (,,Dialog” 1961, nr 12)
1962 – ,,Barbarzyńca w ogrodzie” (eseje)
1969 – ,,Napis” (wiersze)
1974 – ,,Pan Cogito” (wiersze i prozy poetyckie)
1983 – ,,Raport z oblężonego miasta i inne wiersze”
1990 – ,,Elegia na odejście” (wiersze)
1991 – ,,Martwa natura z wędzidłem” (eseje)
1992 – ,,Rovigo” (wiersze)
1998 – ,,Epilog burzy” (wiersze)
Najważniejsze nagrody otrzymane przez Herberta
• Nagroda Pierścienia i tytuł Księcia Słowa, przyznana
przez Radę Naczelną Zrzeszenia Studentów
Polskich
za całokształt twórczości
poetyckiej (1961)
• Nagroda Fundacji Kościelskich w Genewie (1963)
• Nagroda Fundacji A. Jurzykowskiego w Nowym Jorku (1965)
• Austriacka nagroda Internationaler Nikolaus Lenau Preis (1965)
• Austriacka Nagroda im. Gottfrieda von Herdera (1973)
• Zachodnioniemiecka nagroda im. Petrarki (1978)
• Nagroda Literacka im. A. Struga (1981)
• Nagroda ,,Solidarności” (1984)
• Nagroda Poetycka im. M. Sępa-Szarzyńskiego (przyznawana przez redakcję
,,W drodze” i Krąg
Literacki ,,Wiązania”) (1984)
• 1993 – członek Academy of Arts and Sciences.
• Międzynarodowa Nagroda Pisarska Walijskiej Rady Sztuki (1984; nie przyjął
ze względu na panujący
w Polsce stan wojenny)
• Węgierska Nagroda Bethlena (1987)
• Nagroda im. B. Schulza, ufundowana przez amerykańską Fundację
Studiów Polsko-Żydowskich
i amerykański PEN Club (1988)
• Nagroda PEN Clubu im. Komandora K. Szczęsnego (1989)
• Nagroda im. J. Parandowskiego (1990)
• Nagroda Jerozolimy (1990)
• Międzynarodowa nagroda Vilenica, przyznawana przez Stowarzyszenie
Pisarzy Słoweńskich (1991)
• Nagroda im. K. Wyki za tom esejów ,,Martwa natura z wędzidłem” (1993)
• Nagroda Krytyków Niemieckich za najlepszą książkę roku – ,,Martwą naturę
z wędzidłem” (1994)
• Nagroda T. S. Eliota przyznana przez amerykańską Fundację Ingersoll (1995).
• Nagroda miasta Münster za tom ,,Rovigo” (1996)
Opracowali Przemysław Czapliński i Piotr Śliwiński
Kalendarium po raz pierwszy opublikował „Megaron. Kurier Czytelniczy” (nr 45/1998)
|
