Kultura w III Rzeczypospolitej

Ściąga z kultury

• Zmarł Octavio Paz, meksykański poeta i eseista, laureat Nagrody Nobla w 1990 roku. „W życiu Paza zdarzyła się katastrofa – wspominał Carlos Marrodŕn Casas, tłumacz – w jego domu wybuchł pożar, który zniszczył niezwykły, zbierany przez całe życie księgozbiór, rzadkie starodruki, bibliofilskie wydania. Ten pożar zupełnie podkopał go psychicznie. Stracił to, co dla niego stanowiło wielką wartość, cząstkę własnej osobowości – ciężko wówczas zachorował. Poddał się i już nie wyzdrowiał.”
• W wieku 88 lat zmarł Roman Maciejewski, światowej sławy kompozytor, autor m.in. „Requiem”, wykonanego po raz pierwszy w 1960 roku.
• Zmarł Janusz Nasfeter, scenarzysta i reżyser filmowy („Niekochana”, „Zbrodniarz i panna”).
• W wieku 71 lat zmarł Leon Urbański, wybitny grafik książkowy, profesor warszawskiej ASP.
• Leszek Kołakowski został odznaczony Orderem Orła Białego.
• 85 lat ukończył Egon Naganowski, tłumacz, autor monografii Joyce’a i Musila.
• 19 kwietnia minęła 10. rocznica śmierci Jonasza Kofty, piosenkarza i satyryka, autora m.in. utworu „Pamiętajcie o ogrodach”.
• Bliskie finału jest kompletowanie obsady do ekranizacji „Pana Tadeusza” w reżyserii Andrzeja Wajdy. Wystąpią m.in. Grażyna Szapołowska (Telimena), Marek Kondrat (Hrabia), Bogusław Linda (Jacek Soplica), Daniel Olbrychski (Gerwazy), Andrzej Seweryn (Sędzia), Michał Żebrowski (Tadeusz). Trwają poszukiwania odtwórczyni roli Zosi. Dialogi opracował Piotr Wereśniak (współscenarzysta „Kilera”), muzykę skomponuje Wojciech Kilar, autorem zdjęć będzie Paweł Edelman, a scenografii – Allan Starski. Zdjęcia rozpoczną się 3 lipca.
• Magdalena Abakanowicz otrzymała doktorat honoris causa łódzkiej Akademii Sztuk Pięknych. „W naszym stosunku do rzeczy, które nas otaczają – mówiła rzeźbiarka w czasie okolicznościowego wykładu – istnieje głęboka ślepota przyzwyczajenia. To, co z góry wiemy o przedmiocie, nie pozwala go nam naprawdę zobaczyć. Dotykając różnorodnych materii, wybierając je i przetwarzając, ujawniam ich nieznane cechy. Rzeźba, która powstaje, jest przesycona moim myśleniem i wyobrażeniem ludzkim, więc obcym naturze, a jednak z nią spokrewnionym.” Nowe prace artystki oglądać można w krakowskiej Starmach Gallery.
• Zbigniew Herbert opublikował „89 wierszy”, autorski wybór poezji oraz nowy tom „Epilog burzy”.
• W warszawskim Muzeum Narodowym otwarto wystawę „Akademizm w XIX wieku”, prezentującą płótna i rzeźby m.in. Matejki, Chełmońskiego, Siemiradzkiego, Simmlera, Lovisa i Schrama. W Krakowie zaś można oglądać prace Andy Warhola.
• „Woody Allen apeluje o naszą akceptację – pisze Tadeusz Sobolewski o „Przejrzeć Harry’ego”, nowym filmie twórcy „Manhattanu”. – Popatrz, mówi, jestem gorszy niż myślisz; nie ma dla mnie nic świętego; jestem erotomanem, lekomanem, alkoholikiem, kidnaperem, bluźniercą, nienawidzącym własnego narodu. A przecież mnie lubisz. Oglądając film, wchodzisz w moją fikcję – bo to tylko fikcja! – i stajesz się częścią mnie samego. Dzielę się z tobą moimi grzechami. Moje erotyczne wybryki, moje zdrady są również twoim udziałem; czy nie myślisz o tym samym 15 razy na godzinę? A jeśli tak, to wszyscy siedzimy w piekle razem z naszymi kaznodziejami telewizyjnymi... Więc jak, kochacie mnie jeszcze? Nie zdałem (nie zdaliśmy) egzaminu z życia. Ale szczęściem jest to, że żyjemy!” Równolegle z premierą filmu, wydawnictwo Znak opublikowało wywiad-rzekę z Woody Allenem.
• Krzyże Kawalerskie Orderu Odrodzenia Polski z Gwiazdą otrzymali Magdalena Abakanowicz, Gustaw Holoubek i Jan Lebenstein. Odznaczono również Franciszka Pieczkę, Daniela Olbrychskiego, Jerzego Maksymiuka, Wiktora Zina i Aleksandra Wolszczana.
Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Prezydent RP przyznał francuskiej aktorce Irčne Jacob („Podwójne życie Weroniki” oraz „Czerwony” Krzysztofa Kieślowskiego).
• W Krakowie w dniach 8-13 kwietnia trwał II Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena, przygotowany przez Elżbietę Penderecką w ramach programu Kraków 2000. Wystąpiła m.in. Wiener Akademie pod batutą Martina Haselböcka oraz soliści: Boris Pergamenschikow, Alexei Lubimov i Aleksander Lonquich. Festiwal zainaugurowała „Pasja wg św. Mateusza” Bacha w wykonaniu Collegium Vocale z Gandawy pod batutą Philippe’a Herreweghe.
• W Studio im. Lutosławskiego w Warszawie wystąpili natomiast Gabrielli Consort pod dyrekcją Paula McCreesha z „Pasją wg św. Jana’’
• W dniach 24 – 27 kwietnia w McKenna College w Claremont (Kalifornia) odbył się International Milosz Festival, sympozjum poświęcone twórczości Czesława Miłosza, z udziałem m.in. Seamusa Heaneya, czołówki amerykańskich poetów i krytyków oraz najważniejszych tłumaczy poety. Wśród polskich uczestników znaleźli się Barbara Toruńczyk, Jan Błoński, Aleksander Fiut, Jerzy Illg, Wojciech Karpiński, Bronisław Maj, Adam Michnik i Adam Zagajewski.
• W Warszawie i Krakowie miał miejsce VI Festiwal Świat Literacki. Wśród czeskich gości znaleźli się Vlasta Trzeszniak, piosenkarz, pisarz i malarz; Josef Kroutvor, eseista i historyk sztuki; oraz Miroslav Holub, poeta. Z tej okazji wydawnictwo Świat Literacki opublikowało bogato ilustrowane fotografiami wspomnienia Bohumila Hrabala oraz książki Kroutvora („Europa Środkowa: anegdota i historia”) i Holuba (zbiór esejów „Kłopoty na statku kosmicznym”).
• W Teatrze Narodowym wystawiono „Bal maskowy” Giuseppe Verdiego, w inscenizacji i reżyserii Waldemara Zawodzińskiego oraz pod kierownictwem muzycznym Antoniego Wita.
• Nagrody XXXIII Ogólnopolskiego Festiwalu Małych Form „Kontrapunkt” w Szczecinie otrzymali: Bronisław Wrocławski za monodram „Seks, prochy i rock and roll” z Teatru im. Jaracza w Łodzi (Grand Prix, Nagroda Dziennikarzy, Nagroda Wojewody Szczecińskiego, Nagroda szczecińskiej TVP), Towarzystwo Wierszalin za „Prawiek i inne czasy” według powieści Olgi Tokarczuk (Nagroda Ministra Kultury i Sztuki) oraz spektakle „Pokusice” (Teatr Silnia!) i „Minimal” (Teatr Porywacze Ciał).
• W dniach 18-23 kwietnia odbył się w Bielsku-Białej Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej. Nagrody otrzymali: Teatr Bobita, Węgry (Grand Prix), Stephen Mottram Animata, Wielka Brytania (Nagroda Plus GSM), Stadtisches Puppentheater, Niemcy (Nagroda Banku Handlowego S.A.), Teatr Animacji, Poznań (Nagroda Specjalna Dyrektora Festiwalu), Zsuzsa Szabo z Teatru Bobita (Nagroda Stowarzyszenia „Sztuka Teatr”) oraz Przemysław Grządziela z teatru Pinezka, Poznań (wyróżnienie honorowe Polunima).
• We Wrocławiu, Brzegu, Lubiążu i Żarach miał miejsce Międzynarodowy Śląski Festiwal Muzyczny „Porozumienie”. Wśród gości znalazł się Kurt Masur, wybitny dyrygent, na co dzień szef Filharmonii Nowojorskiej.
• W Poznaniu odbyło się I Biennale Fotografii Polskiej, gromadzące prace ponad 30 artystów.
• Ewa Wójciak obchodziła 25-lecie pracy z Teatrem Ósmego Dnia.
• 15-lecie istnienia obchodziły „Zeszyty Literackie”.
• Na mocy zarządzenia minister Joanny Wnuk-Nazarowej, od 28 kwietnia sceny Teatru Narodowego funkcjonują osobno, jako Teatr Wielki-Opera Narodowa i Teatr Narodowy. P.o. dyrektora sceny operowej pozostał Jerzy Bojar, zaś sceną dramatyczną kierują Jerzy Grzegorzewski (dyrektor artystyczny) i Krzysztof Torończyk (p.o. dyrektora naczelnego).
• Minister podpisała też listę dotacji dla czasopism kulturalnych. Na pierwszych miejscach znalazły się „Teatr” (450 tys. zł.) oraz „Literatura” (400 tys. zł.). Wsparcia finansowego nie otrzymają „Wiadomości Kulturalne”. Odrzucono też wniosek Beaty Chmiel, która zaproponowała wskrzeszenie „ExLibrisu” jako miesięcznika. Tymczasem „ExLibris” można czytać w internecie: „www.exlibris.pol.pl”.
• Jacek Weksler, dyrektor Teatru Polskiego we Wrocławiu ma zastąpić Jerzego Koeniga na stanowisku dyrektora Teatru TV.
• Rozdano Fryderyki ’97. Rekordzistką została Kayah, wyróżniona w 4 kategoriach.
• Grand Prix krakowskiego Przeglądu Kabaretów PaKA ’98 otrzymała grupa Mumio z Katowic.
• Na koncertach w Warszawie, Zabrzu i Poznaniu wystąpił Pat Metheny wraz zespołem.
• Przemysław Krzakiewicz, nasz współpracownik, otrzymał Nagrodę „Gazety Wyborczej” w konkursie fotograficznym Portret Krakowa ’97.
• „Przyłożyłem się do tego kopa w podbrzusze! Zakwilił jak kanarek i upadł jak kawka. (...) Odbiłem się od ziemi i całym ciężarem spadłem mu kolanami na plecy. Chrupnęło. Jedno... nie, sądząc po jęku, trzasnęło więcej żeber” – to fragment kontynuacji przygód Pana Samochodzika, autorstwa pisarza ukrywającego się pod pseudonimem Jerzy Szumski. Kolejne książki poświęcone słynnemu muzealnikowi, Tomaszowi N.N., powstają po śmierci Zbigniewa Nienackiego na zlecenie wydawnictwa Warmia.

do góry