Książka na wirażu



Ściąga z kultury


Wisława Szymborska otrzymała literacką Nagrodę Nobla.
Poświęcone Noblistce teksty M. Baranowskiej, St. Barańczaka, S. Heaneya, Cz. Miłosza, T. Różewicza i M. Stali publikowaliśmy w poprzednim numerze „Tygodnika”. Szymborska udzieliła nielicznych wywiadów, z których przedstawiamy fragmenty: „Jeśli uchodzę za osobę, która żyje małą obserwacją, detalem, to nie będę protestowała, bo tak jest. Kiedyś, dawno temu, miałam to szczęście, że Julian Przyboś zauważył, że ja jestem krótkowidzem. Czyli że dobrze widzę dopiero rzeczy małe, z bliska. Natomiast dużych panoram nie widzę tak dokładnie. Może jest w tym jakaś prawda...” „Mam takie chwile bardzo, bardzo wielkiej rozpaczy z powodu tego, co się dzieje ze światem. Mam. O tym staczaniu się świata pisze Lem w felietonach w »Tygodniku Powszechnym«. Przyznam się szczerze, że czasami świadomie staram się ich nie czytać, bo wiem, że jak przeczytam, to się z nimi zgodzę. I za chwilę będę chora.” „Jestem po stronie świata. Nie. Po stronie ludzi. Bo świat to za duże pojęcie. Jestem po stronie ludzi.” („Gazeta Wyborcza”) „Wcale nie jestem zadowolona z siebie i mojego życia, przynajmniej z niektórych jego epizodów. Ale to bardzo osobiste, nie potrafię o tym mówić publicznie. To takie zubożające wewnętrznie. Próbuję – przynajmniej w części – pewne doświadczenie zmieścić w wierszu. Czasem się to uadaje, czasem nie. Ale mówić o tym wprost – to nie moja rola.” „Ciekawość, zdziwienie i jakiś rodzaj niełatwych spraw, które nas w życiu spotykają, to wszystko razem dopiero tworzy jakąś materię dla poezji.” („Polityka”)

• Tadeusz Różewicz ukończył 75 rok życia (patrz artykuły w tym numerze „TP”).
• W Krakowie gościł Seamus Heaney, laureat zeszłorocznej literackiej nagrody Nobla. Wizytę przygotowało Wydawnictwo Znak, promując nowy tom wierszy irlandzkiego poety – „Ciągnąc dalej”, zbiór jego esejów „Zawierzyć poezji” oraz „Za dziewiątą falą. Księgę legend irlandzkich” autorstwa Marie Heaney, żony poety, która towarzyszyła mu w podróży.
• Gustaw Herling-Grudziński za zbiór opowiadań „Portret wenecki” (przetłumaczony na włoski przez Donatellę Tozzetti i Mauro Martiniego) otrzymał – przyznaną w tym roku po raz pierwszy – sycylijską nagrodę literacką Premio Vittorini.
• Polski PEN Club przyznał swoje nagrody za rok 1995 Wisławie Szymborskiej, Władysławowi Terleckiemu i Jackowi Łukasiewiczowi.
• Promocyjne Nagrody Fundacji Kultury otrzymały cztery książki: „Koń Pana Boga” Wilhelma Dichtera, „Krajobraz z dzieckiem” Romana Gringrasa, „Mezalians” Violi Wein i „Błękitne śniegi” Piotra Bednarskiego.
• W trakcie VII Krajowych Targów Książki Władysław Kopaliński otrzymał
Ikara ‘96 – Nagrodę Sezonu Wydawniczo-Księgarskiego. Jury wyróżniło również ks. Józefa Tischnera, Wydawnictwo Znak i księgarza Czesława Apiecionka.
• Zakończyły się 48. Międzynarodowe Targi Książki we Frankfurcie, w których uczestniczyło ponad 9400 wystawców ze 105 krajów. Pokojową Nagrodę Księgarzy Niemieckich otrzymał Mario Vargas Llosa. Gościem honorowym targów była Irlandia, zaś otwarcia dokonał Seamus Heaney. Targi odwiedziło około 274 tys. osób – o 45 tys. mniej niż w roku poprzednim. Zaprezentowano również mniej niż przed rokiem tytułów – 311 tysięcy. Z każdym rokiem wzrasta udział w Targach firm oferujących multimedia. Zdaniem Petera Weidhaasa, dyrektora generalnego Targów, przed rokiem 2000 staną się one Światowymi Targami Książek i Mediów Elektronicznych.
Z polskiej oferty największym zainteresowaniem cieszyły się „Panna Nikt” Tryzny oraz książki Sapkowskiego, Tokarczuk i Stasiuka. Prawdziwą klęską okazał się jednak... Nobel dla Wisławy Szymborskiej. „Jedyny tomik poetki – donosiła „Wyborcza” – skradziono dzień wcześniej. Zniknął też Stanisław Kajak, którego minister Podkański wysłał do Frankfurtu zamiast Andrzeja Rosnera. Może to i lepiej, bo przedstawiciel ministerstwa nie zna języków. /.../ Nie było konferencji prasowej, a kilkudziesięciu zdezorientowanych dziennikarzy prosiło o wywiad każdego Polaka, który się nawinął.” „Nie miałem pojęcia, że tego dnia będzie przyznawana nagroda” – wyznał z rozbrajającą szczerością Stanisław Kajak.
• Łódzki miesięcznik „Tygiel Kultury”, wraz z wdową po pisarzu, ufundowali Łódzką Nagrodę Literacką im. Jerzego Kosińskiego. Autor najlepszej zdaniem jury polskiej książki wydanej w 1994 lub 1995 roku otrzyma 5 tys. dolarów i kilkumiesięczne stypendium w Stanach Zjednoczonych.
• Komisja dyscyplinarna Ministerstwa Kultury i Sztuki umorzyła – z powodu zaniedbań proceduralnych – postępowanie dyscyplinarne przeciwko Andrzejowi Rosnerowi, dyrektorowi departamentu książki w MKiS, który został zawieszony przez ministra Podkańskiego pod zarzutem nieuczciwości. Rosner zapowiedział, że po definitywnym oczyszczeniu go z zarzutów poda się do dymisji. Na decyzję dyrektora wpłynął blamaż MKiS podczas Międzynarodowych Targów Książki we Frankfurcie. Od przygotowywania polskiego stoiska na Targach Rosner został odsunięty przez ministra Podkańskiego.
lW wieku lat 80 zmarł Masaki Kobayashi, japoński reżyser, autor m.in. filmu „Kwaidan, czyli opowieści niesamowite”.
• Odbyła się polska premiera filmu „Dzieciaki”, w reżyserii Larry Clarka, opisującego życie amerykańskich nastolatków, sprowadzające się do seksu, alkoholu i narkotyków. Głównym bohaterem jest 17-letni Telly, starający się zdobyć jak najwięcej 12- i 13-letnich dziewic. „Film »Dzieciaki« – pisze w „Gazecie Wyborczej” 22-letni Rafał – opisuje problemy nie tylko Amerykanów. Wychowałem się w podobnym środowisku, gdzie coraz to nowe podboje seksualne są życiowym celem. Nie rozumiem ludzi, którzy w trakcie filmu zbulwersowani opuszczają salę. Oni nie dopuszczają do siebie myśli, że problem pokazany w filmie może być problemem ich otoczenia.”
• „Dawno nie oglądałem filmu, który tak mocno naruszałby przedział między fikcją a rzeczywistością. Anegdota o torbie z pięcioma tysiącami dolarów, które czarny chłopiec ukradł złodziejom, a którą później bohaterowie opowieści przekazują sobie wzajemnie w geście przyjaźni, urasta w naszych oczach do rozmiarów mitu literackiego. Niewiele brakowało, żebym sam tę torbę znalazł” – pisze Tadeusz Sobolewski, wędrujący po Brooklynie śladami bohaterów filmu „Dym” Wayne'a Wanga, który niedawno wszedł na ekrany polskich kin.
• „Bwana” hiszpańskiego reżysera Imanola Uribe oraz „Trojańczyk Eddie” Irlandczyka Gillie Mac Kinnona otrzymały Złote Muszle na 44. Festiwalu Filmowym w San Sebastian.
• „Cwał” Krzysztofa Zanussiego otrzymał Specjalną Nagrodę Jury na IX Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Tokio.
lOdbywają się: V Festiwal Unii Teatrów Europy (patrz relacje w ostatnich numerach „Tygodnika”) oraz – rozpoczęty nowym obrazem Andrzeja Wajdy , „Panną Nikt” według powieści Tomka Tryzny – Warszawski Festiwal Filmowy.
• Zakończył się 39. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”.
• W Poznaniu rozpoczęto XI Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego, zaś w Bielsku-Białej I Festiwal Kompozytorów Polskich, poświęcony w tym roku twórczości Henryka Mikołaja Góreckiego.
• Telewizja Canal Plus zaprezentowała „Sztetl”, dokumentalny film w reż. Mariana Marzyńskiego, ukazujący zagładę społeczności żydowskiej w Brańsku. Od czasu premiery filmu trwa spór między jego reżyserem a Zbigniewem Romaniukiem, brańskim nauczycielem, dokumentującym okupacyjną historię Żydów i Polaków tego miasta. Romaniuk – który pomagał realizować film – zarzuca Marzyńskiemu wypaczenie prawdy, stworzenie obrazu tendencyjnego, niesprawiedliwego wobec zachowania się Polaków w Brańsku. (Patrz opinia Jacka Żakowskiego na IV stronie „Kontrapunktu”.)
• W Poniewieżu na Litwie, rodzinnym mieście artysty, odbyły się dni Stasysa Eidrigeviciusa, w trakcie których można było oglądać wystawy jego obrazów, fotografii i grafik oraz instalację „Fundament”. W Miejskim Teatrze im. Militisa odbyła się premiera sztuki „Improwizacje dla domów umarłych”, w której wystąpili Eidrigevicius i Benas Sarka.
• W rumuńskim mieście Moinesti, w którym urodził się Tristan Tzara, odsłonięto pomnik ku czci dadaizmu – czterometrowej wysokości kolumny z literami D, A, D, A.
• W programie francuskiej telewizji, zorganizowanym z okazji 62 urodzin Brigitte Bardot, wziął udział Lech Wałęsa. Wałęsa opowiadał o swoim pokoleniu, które nosiło lusterka ze zdjęciem BB.











 

 

 

     

     

     

     

     

     

do góry

 

© 2000 Tygodnik Powszechny
Szczegółowe informacje o Redakcji; e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl