|
Krzysztof Kieślowski
Ściąga
z kultury
• „Dziś język jako samoistne tworzywo artystyczne nie może liczyć na powodzenie. Słowa mają się nadawać do łatwej zamiany na inne znaki, do streszczania, do prostych komunikatów, do przeróbki na obrazy telewizyjne, scenariusze, do zabaw komputerowych, nie mówiąc o zwykłych tłumaczeniach na inne języki narodowe. Coś takiego odbywało się zawsze, literatura wiązała się przecież z muzyką, tańcem czy malarstwem, ale nigdy podporządkowanie technikom powielania i sprzedaży nie zachodziło na taką skalę jak obecnie i nigdy słowo nie stało w hierarchii narzędzi artystycznych tak nisko” – powiedział
„Rzeczpospolitej” Jacek Bocheński, obchodzący 70. urodziny autor
„Boskiego Juliusza” i „Stanu po zapaści”.
l 8 sierpnia zmarł Julian Stryjkowski, autor m.in. „Austerii”,
„Snu Azrilla” i „Głosów w ciemności”. „Był z ducha pisarzem żydowskim – mówił na pogrzebie Andrzej Braun – poprzez doświadczenia od dziecka aż do śmierci Żyda w Polsce. Poprzez pomnik, jaki wystawił narodowi i kulturze świata żydowskiego, pomnik temu światu, którego był ostatnim świadkiem: galicyjskich miasteczek polskich, dylematów i decyzji młodzieży żydowskiej, rozterek między religią oraz syjonizmem – a pokusami komunistycznego raju, doświadczeniami w Rosji i socjalizmu w PRL.”
• 13 września zmarł Wiktor Woroszylski, poeta i tłumacz, współpracownik KOR-u i
„Solidarności”.
• Obchodzący 75. urodziny (patrz „TP” nr 37), Stanisław Lem został odznaczony Orderem Orła Białego.
• Do Polski powrócił na stałe Sławomir Mrożek.
• Zygmunt Kubiak otrzymał Nagrodę im. Stanisława Vincenza (patrz nota w tym numerze
„TP”).
• 50. urodziny obchodził hucznie w Sopocie Andrzej Dudziński (patrz relacja Jerzego Illga,
„TP” nr 33). W trakcie „Dudinaliów” prezentowano prace Dudzińskiego – obrazy, rysunki, projekty okładek, odbyła się też promocja jego albumu oraz odsłonięcie gigantycznego Dudi-
-muralu. „Kiedy chorowałem, przenoszono mnie do wielkiego, przedwojennego małżeńskiego łoża rodziców. Kwiaty na zasłonach, podświetlone słońcem oraz wspomagane gorączką, przemieniały się w łypiące na mnie lub uśmiechające się dziwne maski, twarze, gęby. Ich konfiguracje zmieniały się w ułamku sekundy, ilekroć zasłoną poruszał najlżejszy powiew z nie domkniętego okna. Od czasu tych dziecięcych halucynacji w wielu przypadkowych kształtach i przedmiotach dostrzegam twarze. Z pęknięć w ścianach wybałuszają się na mnie nieznane fizjonomie. Znajduję je także w chmurach, poduszkach, workach na śmieci, skrzynkach pocztowych, czajniku do herbaty i w niedbale rzuconej skarpecie” – wspomina artysta we wstępie do albumu.
• W Krakowie rozpoczął się V Festiwal Unii Teatrów Europy.
• Na 50. festiwalu teatralnym w Edynburgu z dobrymi recenzjami spotkały się polskie spektakle: wyreżyserowany przez Jerzego Stuhra
„Makbet” z krakowskiego Teatru Ludowego i „Carmen Funebre” poznańskiego Teatru Biuro Podróży.
• Krystyna Meissner otrzymała oficjalną nominację na stanowisko dyrektora Starego Teatru. Swoje obowiązki zacznie pełnić od 1 stycznia 1996 roku, do tego czasu teatrem będzie nadal kierował Tadeusz Bradecki.
• Złotego Lwa na 53. Festiwalu Filmów w Wenecji otrzymał film
„Michael Collins” irlandzkiego reżysera Neila Jordana (m.in.
„Wywiad z wampirem”), poświęcony bojownikowi IRA, który w latach 20. został zamordowany przez swoich towarzyszy za próby wynegocjowania pokoju z Brytyjczykami.
• „Na tle zamerykanizowanego kina akcji dziwaczna, staroświecka ramota, podszyta całkiem nowoczesną perwersją, tworzy wielowarstwowy, wciągający świat. Poleski dwór istnieje naprawdę. Czuje się wilgoć osiadającą na starych tapetach i lustrach. Konflikt dziejowy (wojna bolszewicka) kryje w sobie dramat erotyczny. Ten z kolei podszyty jest makabrycznym humorem” – pisze Tadeusz Sobolewski o nowym filmie Andrzeja Barańskiego,
„Horrorze w Wesołych Bagniskach” według powieści Michała Choromańskiego.
• W drukowanym przez „Rzeczpospolitą” zestawieniu najpopularniejszych filmów pierwszego półrocza 1996 roku wygrywają
„Młodzi gniewni”, „Siedem” i „Ace Ventura. Zew natury”. Wśród dwudziestu tytułów są trzy filmy polskie:
„Tato”, „Słodko-gorzki” i „Girl Guide” (odpowiednio: szóste, ósme i dziesiąte miejsce).
• Odbyły się festiwale muzyki poważnej: 51. Międzynarodowy Festiwal Chopinowski w Dusznikach, XXXI Wratislavia Cantans oraz 21. festiwal Muzyka w Starym Krakowie. Wśród gości tego ostatniego byli m.in. The Hilliard Ensemble i Jordi Savall (patrz rozmowa w
„TP” nr 37). Trwa 39. Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”.
• Od 15 września w Muzeum Narodowym w Warszawie można oglądać
„Złożenie do grobu”, wypożyczone z Pinakoteki Watykańskiej płótno Caravaggia.
• W krakowskim Bunkrze Sztuki otwarto wystawę „Rozpoznanie”, prezentującą powstałą w latach 90. twórczość malarską 28 artystów.
„Starsi malarze: Jadwiga Maziarska, Stanisław Fijałkowski, Koji Kamoji traktują malarstwo z większą pomysłowością i swobodą niż młodsi. Urodzeni w latach 50. i 60. malarze nie wierzą już chyba w możliwość znalezienia nowych form i ten brak wiary widać w ich obrazach” – pisze Dorota Jarecka.
• Jan Sawka, urodzony w 1946 roku w Zabrzu malarz i grafik, przekazał polskim muzeom 49 swoich prac. Artysta przygotowuje – na zamówienie Zjednoczonych Emiratów Arabskich – projekt
„Wieży Światła”, 157-metrowej szklanej konstrukcji, która nocą ma być wykorzystywana jako ekran komputerowy, na którym wyświetlać się będzie wizualne przedstawienia. Sawka ma być też twórcą multimedialnego spektaklu, który zostanie pokazany w czasie festiwalu Kraków 2000.
„Świadomość, że w sztuce nie powinny obowiązywać żadne reguły – mówił Sawka
„Rzeczpospolitej” o niebezpieczeństwach grożących współczesnej sztuce polskiej – to zdecydowanie za mało. Jeśli przyjmiemy, że np. załatwianie potrzeb fizjologicznych na płótno może być uznane za ciekawy happening, akt twórczy, to prawdziwym centrum sztuki mógłby być warszawski Dworzec Centralny.”
• W Zachęcie trwa wystawa „Czas osobisty. Sztuka Estonii, Litwy i Łotwy 1945 – 1996”.
„Sztuka tych trzech krajów – uważa Dorota Jarecka – nie podlegała – przynajmniej do roku 1990 – gwałtownym zmianom, nie przeżywała rewolucji estetycznych, jej obraz jest raczej stabilny, a tempo zmian powolne. Jest to sztuka krajów żyjących w izolacji, w zamknięciu, tworzona w wielkim trudzie, by przeciwstawić się naciskom idącym z radzieckiej Rosji – malarstwu tematycznemu, socrealizmowi, tandecie artystycznej.”
• W Nadbałtyckim Centrum Kultury w Gdańsku odbył się natomiast przegląd
„Nowa Litwa”, prezentujący litewską plastykę, teatr i film lat 90.
• W zbiorach Biblioteki Narodowej w Nowym Jorku oraz w archiwum Isaaca Bashevisa Singera odnalezienio kilkanaście dotąd nie wydanych w postaci książkowej powieści i kilkadziesiąt opowiadań autora
„Sztukmistrza z Lublina”.
• Laureatem Nagrody Literackiej „Czasu Kultury” za najlepszy debiut poetycki roku 1995 został Krzysztof Siwczyk, urodzony w 1977 roku w Gliwicach autor tomu
„Dzikie dzieci”.
• Półwiecze istnienia świętował Państwowy Instytut Wydawniczy.
• Zdaniem GUS, w pierwszej połowie tego roku sprzedano o 2,4 proc. mniej książek niż w analogicznym okresie roku ‘95. Według badań przeprowadzonych przez Pracownię Badań Społecznych w Sopocie na zlecenie
„Rzeczpospolitej”, w ubiegłym roku 48,2 proc. dorosłych Polaków nie kupiło ani jednej książki. Najczęściej kupują książki osoby w wieku od 18 do 24 lat.
• Jerzy Giedroyc zwrócił się do premiera Włodzimierza Cimoszewicza z apelem o odwołanie Zdzisława Podkańskiego ze stanowiska ministra kultury i sztuki. Redaktora
„Kultury” poparł też Czesław Miłosz.
• Minister tymczasem wystąpił do prokuratury z wnioskiem o zakazanie posługiwania się wizerunkiem i nazwiskiem Fryderyka Chopina przez Podlaską Wytwórnię Wódek
„Polmos”, producenta wódki „Chopin”.
• W Warszawie, po Pradze i Moskwie, koncertował Michael Jackson. Z gwiazdą muzyki pop spotkał się Aleksander Kwaśniewski.
• „Dziś ta muzyka jest najbardziej różnorodna. Jest w niej dużo melodii poważnych, skłaniających do refleksji, ale i sporo zwariowanych kawałków. Weźmy np. »Niech żyje wolność i swoboda«. Jak bardzo tam widać rozdzierającą tęsknotę za wolnością” – powiedział Waldemar Pawlak o disco-polo.
|
