|
Śmierć teatru?
Ściąga
z kultury
• Zakończył się 49. Festiwal Filmowy w Cannes. Złota Palma przypadła
„Sekretom i kłamstwom” Mike’a Leigh, Grand Prix Jury (w którego pracach brał udział Krzysztof Piesiewicz) duńskiemu filmowi
„Przełamując fale” Larsa von Triera, nagroda za najlepszą rolę żeńską Brendzie Blethyn
(„Sekrety i kłamstwa”), nagrody dla najlepszych aktorów: Danielowi Auteuil i Pascalowi Duquenne za role w
„Ósmym dniu” (reż. Jaco van Dormael, Belgia), zaś nagroda dla reżysera – Amerykaninowi Joelowi Coenowi
(„Fargo”). Nagrodę specjalną Jury otrzymał David Cronenberg, twórca filmu
„Crash”. Zdaniem Tadeusza Sobolewskiego, zwycięskie „Sekrety i kłamstwa”
„przypominają swoim tematem rodzinne seriale. Są jednak ich przeciwieństwem. Postacie z soap opery noszą maski – bohaterowie »Sekretów« zostają zdemaskowani. Twarz każdego z nich mówi: jestem zraniony, potrzebuję uczuć, ale nie zbliżaj się do mnie!(...) Tegoroczny werdykt nie był poparty względami politycznymi ani ideologicznymi. Filmy brane pod uwagę przez jury nie poruszają wielkich, historycznych tematów jak w roku zeszłym. Nie ma w nich komunizmu ani wojny. Jest tylko gołe człowieczeństwo ukazane ze współczuciem”. W trakcie festiwalowych projekcji pokazano ok. 600 filmów – m.in., poza konkursem, najnowszy obraz Krzysztofa Zanussiego
„Cwał”. Odbyło się również, przygotowane przez jury ekumeniczne, seminarium poświęcone Krzysztofowi Kieślowskiemu
lUroczystą galą zainagurowała działalność, odbudowana po pożarze z 1994 roku, główna scena wrocławskiego Teatru Polskiego. Pierwszym przedstawieniem były
„Improwizacje wrocławskie”, w reżyserii Andrzeja Wajdy, złożone z trzech sztuk:
„Improwizacji w Wersalu” Moliera, „Improwizacji paryskiej” Giraudoux oraz
„Improwizacji wrocławskiej” Różewicza. Telewizja Polska prowadziła bezpośrednią transmisję z Wrocławia, dzięki czemu mogliśmy zobaczyć nie tylko to (niestety: nieudane) przedstawienie, ale też gości, zasiadających na widowni: m.in. prezydenta i ministra finansów. Aleksander Kwaśniewski, w swoim przemówieniu, zaprezentował nawet trawestację fragmentu sztuki Giraudoux:
„Panie Robineau (panie Kołodko!), więcej poezji w finansach!”
• 11 maja upłynęło ćwierć wieku od śmierci Rafała Wojaczka. W IV Ogólnopolskim Konkursie jego imienia laureatem głównej nagrody został Grzegorz Olszański.
• 20 maja zakończyły się w Warszawie 41. Międzynarodowe Targi Książki. Swoją ofertę prezentowało 760 wydawnictw z 21 krajów. Wśród gości byli m.in. Czesław Miłosz, Tadeusz Różewicz, Zygmunt Kubiak i Jonathan Carroll, który mówił w jednym z wywiadów:
„Dla mnie tworzenie jest prawdopodobnie jedyną formą bliskiego obcowania z Bogiem. Wiem, że czasami kończymy jak Ikar, ale czasami wznosimy się i szybujemy w powietrzu jak aniołowie”. Wicepremier Grzegorz Kołodko planuje tymczasem wprowadzenie od 1998 roku podatku VAT na książki i prasę – początkowo w wysokości dwóch, w roku 2000 podatek miałby osiągnąć poziom siedmiu procent. Projekt nie spotkał się z protestem ministra kultury i sztuki – Zdzisława Podkańskiego.
• Stanisław Barańczak otrzymał nagrodę amerykańskiego PEN-Clubu oraz klubu książki Book-of-the-Month za przekład (wraz z Clare Cavanagh) wierszy Wisławy Szymborskiej, zebranych w tomie
„View with a Grain of Sand”.
• „Czterema seansami z Wajdą” („Wesele”, „Ziemia obiecana”,
„Człowiek z marmuru”, „Danton”) rozpoczął się w Krakowie festiwal Andrzeja Wajdy, który trwał będzie do końca listopada. W programie znajduje się m.in. przegląd filmów Akiro Kurosawy, widowiska plenerowe
(„Pochód królów na Wawel” wg projektu rzeźby Wacława Szymanowskiego), spektakle teatralne (Teatr Biuro Podróży). Festiwal jest częścią cyklu imprez, organizowanych w ramach projektu
„Kraków 2000”. W latach następnych odbędą się m.in. festiwale Krzysztofa Pendereckiego i Zbigniewa Preisnera.
• 40-lecie istnienia świętuje krakowski kabaret „Piwnica pod Baranami”. Piotr Skrzynecki otrzymał z tej okazji Medal Merentis Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Zorganizowano też sesję naukową (wśród prelegentów byli profesorowie Piotr Krakowski, Henryk Markiewicz i Jacek Woźniakowski) w Polskiej Akademii Umiejętności. Wygłoszony tam odczyt Jerzego Turowicza drukowaliśmy w poprzednim numerze
„Tygodnika”.
• W Warszawie występował Sankt-Petersburski Teatr Baletu, prezentując inscenizację
„Braci Karamazow” w choreografii Borisa Ejfmana, który pokusił się o
„dopisanie” dalszych losów bohaterów. „Kluczową dla spektaklu – pisze
„Rzeczpospolita” – jest scena z pierwszej jego części, ukazująca niewidzialne nici łączące synów z ojcem. Oni pragną zerwać je i zniszczyć, lecz nie są w stanie tego uczynić”.
• 25 maja rozpoczął się międzynarodowy festiwal teatralny Kontakt ’96 w Toruniu. Festiwal organizowany jest po raz szósty, bierze w nim udział 16 teatrów z 11 krajów.
• Wszystko wskazuje na to, że Mieczysław Marszycki przestanie być szefem, a Paweł Konic doradcą literackim warszawskiego Teatru Małego, jedynej w stolicy sceny impresaryjnej, prezentującej przedstawienia spoza Warszawy – ostatnio m. in. Teatr 3/4 z Zusna czy
„Młodą śmierć”. Władze miasta chcą oddać scenę Adamowi Hanuszkiewiczowi, który – jak czytamy w
„Rzeczpospolitej” – jest przekonany o swoich prawach: „mam moralne prawa do Teatru Małego, który zbudowałem będąc dyrektorem Teatru Narodowego. Nawet prezydent Warszawy w stanie wojennym zgodził się, że Mały będzie po mojej śmierci nosił imię Hanuszkiewicza”.
• W Warszawie, Poznaniu i Wrocławiu odbyły się występy zespołów tańca tradycyjnego z Bali, Japonii i Brazylii. Zaprezentowane spektakle zostały przygotowane na sesję Międzynarodowej Szkoły Antropologii Teatru, która odbyła się w Kopenhadze, pod przewodnictwem Eugenio Barby – reżysera i teoretyka teatru, założyciela Odin Teatret.
• „Gaja” to kolejne (po „Wakacjach smoka Bonawentury” i sztuce
„Gianni, Jan, Johan”) przedstawienie zaprezentowane przez Teatr 3/4 z Zusna. W
„Gaji”, w której „grają” postaci z płótna animowane przez aktorów, mimo dużej sprawności warsztatowej, zdaniem Romana Pawłowskiego
„od początku razi teza, że cywilizacja jest zła, a ludzkość się zdegenerowała, bo nie szanowała praw natury. Zamiar przedstawienia dziejów świata okazał się za ciężki, aby go udźwignęły ramiona z płótna”.
lJubileusz 40-lecia istnienia obchodził miesięcznik teatralny „Dialog”.
• W warszawskiej Galerii Studio trwa wystawa obrazów, urodzonego w 1957 roku, Tadeusza Boruty. W czasie wernisażu dyrektor Teatru Studio, Jerzy Grzegorzewski powiedział:
„Jak ma być skandal, to niech będzie”. Te przewidywania zdają się potwierdzać kontrastujące ze sobą opinie krytyki i widzów. Z wypowiedzią Krzysztofa Zanussiego w tym numerze
„Kontrapunktu” warto porównać, co o religijnych płótnach Boruty pisze w
„Gazecie Wyborczej” Dorota Jarecka: „W latach 80. Boruta malował obrazy prostsze, skromniejsze. Dziś jego obrazy wyglądają tak, jakby artysta sam przeciw sobie rozpoczął kontrreformację. Jego płótna stały się dydaktyczne, teatralne, rozgadane. Stworzenie obrazu religijnego w dwudziestym wieku jest już chyba niemożliwe, a przynajmniej – bardzo trudne. Boruta musi o tym wiedzieć. Można więc podejrzewać, że – mimo pozorów – swoich obrazów wcale nie kieruje do rzesz widzów, ale do siebie”.
• W Warszawie występował Gabrieli Consort and Players, słynny brytyjski zespół muzyki dawnej, prezentując – pod batutą Paula McCreesha – oratorium
„Salomon” Jerzego Fryderyka Händla. Koncert transmitowany był przez Program 2 Polskiego Radia.
• W stolicy trwają VI Dni Ignacego Paderewskiego. Wśród zaproszonych gości znajdują się m.in. pianiści: Filipinka Cecile Licad, Hiszpanka Alicia de Larrocha i Brytyjczyk Peter Donohoe oraz tenor Giacomo Aragall.
lGrand Prix XXXI Międzynarodowego Festiwalu Jazz nad Odrą ‘96 we Wrocławiu zdobyła grupa The Newest Trio, w składzie: Marcin Urban (fortepian), Michał Jaros (kontrabas) i Roman Ślefarski (perkusja).
• Odbyła się premiera filmu „Gry uliczne” w reż. Krzysztofa Krauzego (scen.: K. Krauze, Jerzy Morawski), poświęconego historii Stanisława Pyjasa.
„Film jest pewnego rodzaju długiem spłacanym niepokornym nonkonformistom tamtej epoki. Wydaje mi się, że w tej historii i śmierci Stanisława Pyjasa jest zamknięta jakaś duchowa wzniosłość kilkorga ludzi i duchowy upadek innych” – powiedział reżyser
„Rzeczpospolitej”. Krauze zrealizował wcześniej o Pyjasie trzy dokumenty:
„Spadł, umarł, utonął”, „Kontrwywiad”, „Departament IV”.
• Przestanie ukazywać się poznański dwutygodnik kulturalny
„Nowy Nurt”. Jego mecenas – prywatne „Wydawnictwo Kurpisz” odmówiło dalszego finansowania pisma.
• Laureatką I nagrody 32. Studenckiego Festiwalu Piosenki została Dorota Ślęzak, śpiewająca piosenki ze słowami Agnieszki Osieckiej i Roberta Kasprzyckiego.
• Ponad 200 brytyjskich posłów podpisało petycję wzywającą cenzurę do zakazu rozpowszechniania na kasetach wideo
„Urodzonych morderców” Oliviera Stone’a.
|
